RaboResearch - Economisch Onderzoek

Nederlandse economische groei bij euro-kopgroep

Economisch commentaar

Delen:
  • De economie groeide in het derde kwartaal iets harder dan verwacht, met 0,4 procent
  • Daarmee hoort Nederland binnen de eurozone opnieuw bij de kopgroep
  • Opvallend: na drie kwartalen krimp veerde de industrie weer op
  • Bovendien gaven huishoudens en vooral de overheid meer geld uit
  • Wel zijn de investeringen in Nederland kwartaal-op-kwartaal licht gedaald
Figuur 1: Opnieuw in de kopgroep
Figuur 1: Opnieuw in de kopgroepBron: Eurostat

De Nederlandse economie werd in het derde kwartaal 0,4 procent groter dan het kwartaal ervoor, opnieuw een van de hoogste cijfers binnen de eurozone (zie figuur 1). Die groei is onder meer te danken aan toegenomen overheidsbestedingen, huishoudconsumptie en export. Met 0,4 procent kwartaal-op-kwartaal was de groei iets hoger dan wij hadden verwacht, maar het tempo laat nog altijd zien dat Nederland de piek in de groeicyclus achter zich heeft gelaten.

Overheid en consumenten geven meer uit

Aan de bestedingenkant valt op dat de overheid in het derde kwartaal 0,5 procent meer uitgaf dan in het kwartaal ervoor. Daarmee was de overheid een belangrijke pijler onder de totale economische groei in het derde kwartaal. Toch verwachten we niet dat de overheid dit jaar zo veel zal uitgeven als ze heeft begroot. Eerder signaleerden we al dat zij last kan hebben van de krapte op de arbeidsmarkt. Het grootste deel van haar consumptie bestaat namelijk uit de lonen van ambtenaren, onderwijzers en zorgpersoneel.

In het derde kwartaal gaven Nederlandse huishoudens 0,2 procent meer uit dan in het tweede kwartaal. Daarmee was hun bijdrage aan de economie geringer dan toen. Wij denken niet dat dit een voorbode is van een daling in de consumptie omdat de krappe arbeidsmarkt, licht stijgende reële inkomens en lastenverlichting in 2020 ervoor zullen zorgen dat huishoudens komende kwartalen meer uitgeven.

De totale investeringen zijn van het tweede naar het derde kwartaal gedaald met 0,2 procent. Dit volgt op drie kwartalen van groei, waarvan twee zeer sterk waren. De investeringsgroei is doorgaans volatiel, dus een daling in één kwartaal is niet heel informatief. Wel denken wij dat de investeringsgroei het komende jaar zal afnemen, mede door onzekerheid rondom vergunningverlening (zie hieronder).

Industrie veert op

Aan de productiekant van de economie valt vooral de industrie op. Na negen maanden van krimp groeide deze sector in het derde kwartaal met maar liefst 1,6 procent kwartaal-op-kwartaal. Die opleving was goed voor 0,2 procentpunt van de totale toename van de economie in het derde kwartaal. De industriële productie schurkt inmiddels weer tegen het recordniveau van begin 2018 aan. Vooral de metalektro-sector, waaronder bijvoorbeeld elektrotechniek en transportmiddelen vallen, en de voedings- en genotsmiddelenindustrie zagen hun productie opveren. Dat de industrie zich herpakt, kan te maken hebben met de relatief fraaie groeicijfers in de rest van de wereld – met uitzondering van Duitsland (zie figuur 1). De groei van de Nederlandse export bleef met 1,1 procent kwartaal-op-kwartaal dan ook relatief hoog.

Figuur 2: Dienstverlening en industrie droegen sterk bij
Figuur 2: Dienstverlening en industrie droegen sterk bijBron: CBS, bewerking RaboResearch

Naast de industrie droegen ook de dienstverlening, landbouw en bouw in het derde kwartaal bij aan de economische groei (zie figuur 2). In die laatste twee sectoren is dit jaar weliswaar veel onzekerheid ontstaan door de stikstofproblemen en het handelingskader voor de schadelijke poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS). Zo zijn er tot en met augustus van dit jaar bijna 10.000 minder bouwvergunningen voor nieuwe woningen uitgegeven dan vorig jaar. Maar in het derde kwartaal lijken we de impact hiervan dus nog niet terug te zien in de macro-economische cijfers. Dit kan onder meer komen doordat bouwvergunningen een zekere doorlooptijd hebben. In de meest recente sectorprognoses gaan we daarom uit van een neergang van de toegevoegde waarde van de bouw in 2020.

Delen:

naar boven