RaboResearch - Economisch Onderzoek

Duitse krimp geen voorbode van recessie

Economisch commentaar

Delen:
  • Na een slecht derde kwartaal zal de Duitse economie weer opveren
  • Het onderliggende groeitempo is vertraagd

Krimp vooral veroorzaakt door incidentele oorzaken

Figuur 1: Diepe dip Duitse autoverkopen in derde kwartaal 2018
Figuur 1: Diepe dip Duitse autoverkopen in derde kwartaal 2018Bron: Marklines

In het derde kwartaal is het Duitse bruto binnenlandse product (bbp) met 0,2% in volume gekrompen. Dit kwam vooral vanuit de auto-industrie. Meer uitgebreide certificeringsprocedures voor nieuwe modellen als gevolg van nieuwe wetgeving over emissie-uitstoot, hebben zowel de vraag naar als de productie van auto’s is het derde kwartaal fors doen krimpen. Bij de binnenlandse registratie van nieuwe auto’s kon in de maanden juli en augustus een versnelde toename worden geregistreerd, waarna in september deze registraties implodeerden. In oktober kan overigens alweer een stevige toename worden geconstateerd. Dit alles heeft niet alleen gevolgen voor de auto-industrie zelf, maar ook voor toeleveranciers. Gezien het grote belang van de automobielindustrie voor onze Oosterburen kan goed worden verklaard dat de economie hierdoor een krimp liet zien. De verwachting is, dat zowel de autoproductie als de autoverkopen in het vierde kwartaal weer zal aantrekken en dat het verlies uit het derde kwartaal weer deels zal worden goedgemaakt. Mocht het productieherstel wat trager inzetten, dan mag ook een goed eerste kwartaal van 2019 worden verwacht, al zal de economie in de loop van 2019 weer terugvallen op het onderliggende groeipad.

Onderliggende groei valt ook terug

Aan het begin van dit jaar lag de Duitse economie nog volop op stoom, met een groeitempo van 0,4% in het eerste en 0,5% in het tweede kwartaal. Toch voorzagen de voorspellers toen al een groeivertraging aankomen, met name als gevolg van internationale ontwikkelingen. Ook wij hebben onze groeiraming voor 2018 in het afgelopen voorjaar neerwaarts bijgesteld van 2,7% naar 2,1% in september. Deze bijstelling lag overigens redelijk in lijn met de neerwaarts aangepaste voorspelling van de belangrijkste Duitse economische instituten. Het onverwacht slechte derde kwartaal zal naar het zich laat aanzien nopen tot een verdere neerwaarts aangepaste groeiprognose.

Grafiek 2: Vertrouwensklimaat verzwakt
Grafiek 2: Vertrouwensklimaat verzwakt Bron: IFO

Duitsland is meer dan andere EU-landen afhankelijk van de internationale conjunctuur. Hoewel de door de Amerikaanse president ontketende handelsoorlog zich vooral op China richt en Europa vooralsnog wat in de luwte lijkt te zitten, heeft deze wel degelijk invloed op de wereldeconomie. De groei van de wereldhandel loopt al enige tijd terug. Duitse ondernemers zijn al geruime tijd minder optimistisch over de toekomst, blijkt ook uit de meest recente IFO-conjunctuurindicator (zie figuur 2). Die indicator laat overigens al enkele jaren een wat gespleten beeld zien, waaruit blijkt dat ondernemers in het algemeen de huidige economische omstandigheden als positief beoordelen, maar minder positief zijn over de toekomst. De vertragende wereldhandel lijkt zich te vertalen in een afnemende investeringsgeneigdheid, die Duitsland als een van de belangrijkste producenten van kapitaalgoederen direct voelt. Mede hierdoor is de groeibijdrage van de uitvoer teruggevallen en lijkt Duitsland op een wat lager groeipad te zijn uitgekomen.

Duitse economie zal weer opveren

De Duitse regering gaat op dit moment zelf uit van een economische groei van 1,8% in zowel 2018 als 2019. Dat lijkt niet onredelijk. Naar het zich laat aanzien zullen de incidentele factoren uit het derde kwartaal in het lopende kwartaal wegvallen en al of niet deels worden gecompenseerd. Als gevolg van de reactie op de tijdelijke krimp zal de economische groei de komende maanden in vergelijking met eerdere ramingen eerder mee- dan tegenvallen. In 2019 zal de koopkracht wat hoger uitvallen door een wat lagere inflatie. Verder zullen de consumptieve bestedingen verder worden gestimuleerd door een pakket aan lastenverlichtingen die de regering al eerder had aangekondigd. Vanuit de overheidsbegroting komt eveneens een bestedingsimpuls. Alles bij elkaar is dit een stimulans van ongeveer 0,3% van het bbp.

De afdronk van het geheel is dat het tegenvallende derde kwartaal geen voorbode is van een naderende Duitse recessie. Wel is de Duitse economie in de loop van dit jaar teruggeschakeld naar een wat lager groeitempo. Maar het blijft een gezond groeibeeld, dat ook in 2019 nog steeds breed wordt gedragen.

Delen:
Auteur(s)
Wim Boonstra
RaboResearch Global Economics & Markets Rabobank KEO
030 21 62666

naar boven