RaboResearch - Economisch Onderzoek

Ondernemers: kijk verder dan Noordrijn-Westfalen!

Economisch commentaar

Delen:
  • Duitsland is onze belangrijkste handelspartner en blijft de komende jaren een interessante markt
  • De positie van Nederlandse exporteurs verschilt behoorlijk tussen Bundesländer: Nederlanders exporteren vooral naar Noordrijn-Westfalen
  • In diverse sectoren zijn industriële clusters met potentiële klanten voor Nederlandse ondernemers, niet altijd direct over de grens maar binnen een radius van negen uur rijden

Duitsland is sinds jaar en dag de belangrijkste handelspartner van Nederland. Jaarlijks gaat 20 procent van de Nederlandse export naar onze grote oosterbuur. Duitsland is dan ook een voor de hand liggende handelspartner. Uit eerder onderzoek blijkt dat vooral omvang, afstand en kwaliteit van de infrastructuur van belang zijn voor Nederlandse export en hierop scoort Duitsland goed. Ook op sectoraal niveau zien we dat Duitsland de belangrijkste buitenlandse bestemming is voor de meeste sectoren. Alleen voor farmaceutische producten en overige transportmiddelen staat Duitsland niet op nummer 1 als exportbestemming. Mede hierdoor heeft het kleine Nederland een marktaandeel van zo’n 10 procent in de totale Duitse import.

Figuur 1: Nederland exporteert meer naar nabije landen...
Figuur 1: Nederland exporteert meer naar nabije landen...Bron: CEPII, IMF, Rabobank
Figuur 2: … en naar grotere landen. Duitsland is nabij én groot
Figuur 2: … en naar grotere landen. Duitsland is nabij én grootBron: IMF, Rabobank

Gunstig economisch klimaat Duitse economie voor Nederlandse exporteurs

Figuur 3: Duitse economie blijft ook de komende jaren groeien
Figuur 3: Duitse economie blijft ook de komende jaren groeienBron: Rabobank

In heel Europa is de groei recent sterk aangetrokken en we verwachten dat deze groei ook de komende jaren op peil blijft. Bij onze oosterburen is dat niet anders. Zij hebben al een lange periode van economische groei achter de rug en ook de komende jaren zal deze naar verwachting doorzetten. Bovendien staat zowel het producenten- als het consumentenvertrouwen in beide landen op (bijna) recordhoogte. Wij verwachten dan ook dat de uitvoer en invoer in beide landen de komende jaren verder toenemen.

Welke kansen zijn er voor exporteurs?

Met name in Duitsland is het economische sentiment al langere tijd positief. Toch zien we dat de export van Nederland naar Duitsland de laatste jaren stagneert. Dat komt deels door een algehele verschuiving van de handel tussen Europese landen naar een (nog) meer geglobaliseerd beeld. Maar Nederlandse ondernemers geven ook vaak aan het lastig te vinden voet aan de grond te krijgen in het eigengereide Duitsland. De Duitse markt is in veel sectoren bovendien zeer competitief.

Er is wel degelijk potentie voor meer Nederlandse export naar Duitsland. Met name in bepaalde sectoren zijn er kansen voor Nederlandse ondernemers om meer af te zetten. De afgelopen jaren zien we bijvoorbeeld een sterke groei in de afzet van de chemische industrie en de maakindustrie. Ook de Nederlandse voedselindustrie doet het goed in Duitsland. Daar liggen dus kansen om, ook op korte termijn, meer te gaan uitvoeren naar onze oosterburen.

Tabel 1: Uitvoer vanuit Nederland naar Duitsland per productcategorie (x 1.000 euro)
Tabel 1: Uitvoer vanuit Nederland naar Duitsland per productcategorie (x 1.000 euro)Bron: CBS, Rabobank

In welke regio’s liggen er dan kansen voor export?

De potentie van de Nederlandse export kun je ook regionaal bekijken. Van de export naar Duitsland gaat circa 37 procent naar Noordrijn-Westfalen. Dit terwijl dit Bondsland slechts 20 procent van het Duitse bbp voor zijn rekening neemt. Natuurlijk ligt Noordrijn-Westfalen het dichtst bij Nederland, maar ook het CBS schat dat er onevenredig veel export naar dit Bondsland gaat, zelfs als je corrigeert voor de afstand.

Voor veel bedrijven zal de complexiteit van transport een rol spelen. Een chauffeur mag dagelijks niet meer dan negen uur rijden. Zeker voor producten waar ‘just in time’-levering van belang is, zullen deze ondernemers meer moeite hebben met langere afstanden. Figuur 4 laat zien hoe ver een vrachtwagen met een gemiddelde snelheid van 80 km/uur in negen uur vanuit Utrecht kan komen. Een groot deel van Duitsland kan worden bestreken, alleen Oost- en Zuidoost-Duitsland liggen te ver weg om in een dag te kunnen beleveren.

Figuur 4: Het overgrote deel van Duitsland kan binnen een dag worden bediend vanuit Nederland
Figuur 4: Het overgrote deel van Duitsland kan binnen een dag worden bediend vanuit NederlandBron: Freemaptools.com
Figuur 5: Duitse Mittelstandsbedrijven in diverse industriële sectoren verspreid over Duitsland
Figuur 5: Duitse Mittelstandsbedrijven in diverse industriële sectoren verspreid over DuitslandBron: Amadeus

Op de bovenstaande figuur valt te zien dat een aanzienlijk deel van de Duitse middenbedrijven in een aantal regionale industriële clusters ligt. Een aanzienlijk aantal van de industrie bevindt zich weliswaar in Noordrijn-Westfalen, maar nog veel meer daarbuiten. Het tweede grote cluster ligt rondom Stuttgart (Zuidwest Duitsland). Tussen deze twee regio’s ligt een aantal kleinere clusters. Hoewel zich ook veel bedrijven in de omgeving van München bevinden, ligt de meerderheid van het Duitse industriële middenbedrijf daarmee binnen het dagbereik van veel Nederlandse ondernemers.

Wanneer Nederlandse ondernemers zich met hetzelfde enthousiasme dat ze voor Noordrijn-Westfalen hebben op de andere Duitse Bundesländer storten, is er volop ruimte voor groei.

Delen:
Auteur(s)

naar boven