RaboResearch - Economisch Onderzoek

Nederlandse en Spaanse economie aan kop binnen de eurozone

Economisch commentaar

Delen:
  • Het bruto binnenlands product van Nederland is in 2017 met 3,1 procent gegroeid
  • Dat is de hoogste stijging in tien jaar tijd
  • Ook op de arbeidsmarkt is deze groei goed te zien; zo daalde het aantal langdurig werklozen rap

Ook de laatste drie maanden van 2017 hebben gunstig uitgepakt voor de Nederlandse economie: volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) lag het bbp dat kwartaal 0,8 procent hoger dan het kwartaal ervoor. Daarmee is ook de balans voor heel 2017 op te maken: afgelopen jaar is de economie met 3,1 procent gegroeid, het hardst in tien jaar tijd. Nederland is daarmee samen met Spanje koploper in de eurozone. Het economische herstel tekent zich bovendien scherp af in de werkloosheidscijfers, die afgelopen kwartaal opnieuw hard zijn gedaald.

Warme winter opsteker voor milieu, niet voor bbp

Figuur 1: Hogere uitvoer en investeringen
Figuur 1: Hogere uitvoer en investeringenBron: CBS, bewerking Rabobank

Wie naar de bestedingscomponenten van het bruto binnenlands product kijkt, vallen het laatste kwartaal de export en investeringen op die flink bijdroegen aan de groei. Zo deden de woninginvesteringen het bijzonder goed, wat in lijn is met het recordaantal verkopen op de woningmarkt (zie figuur 1). Wel was de groei van de consumptie door huishoudens wat zwakker dan in eerdere kwartalen. Dit heeft waarschijnlijk te maken met de relatief zachte winter. In de laatste maanden van 2017 lag de gemiddelde temperatuur namelijk boven het langjarige gemiddelde, terwijl deze eind 2016 juist daaronder lag. Daardoor viel de gasconsumptie in oktober en november van 2017 lager uit dan in dezelfde maanden van het jaar ervoor, wat de consumptiegroei heeft gedrukt. Dit bleek daarentegen wel goed voor het verminderen van de CO2-uitstoot in Nederland: die viel in het vierde kwartaal mede door het lagere energieverbruik van huishoudens lager uit dan een jaar eerder.

Groei terug te zien in de werkloosheidscijfers

Dat de Nederlandse economie in 2017 de wind in de zeilen had, is ook te merken op de arbeidsmarkt (en vice versa): in het vierde kwartaal hadden bedrijven en instellingen zo’n 227.000 openstaande vacatures uitstaan, bijna 14.000 meer dan in het kwartaal ervoor. Daarentegen daalde het aantal Nederlanders dat een baan zoekt met 29.000 tot onder de 400.000 mensen (seizoensgecorrigeerd). Het herstel op de arbeidsmarkt bleek ook een opsteker voor wie al langer dan een jaar zoekt naar werk: in het laatste kwartaal van het jaar telde hun groep maar liefst 56.000 minder mensen dan een jaar eerder (niet-seizoensgecorrigeerd).

Figuur 2: Steil omlaag
Figuur 2: Steil omlaagBron: CBS, bewerking Rabobank

Door de dalende werkloosheid en groeiende vraag naar werknemers waren er in het vierde kwartaal voor elke openstaande vacature gemiddeld nog maar 1,8 werklozen (zie figuur 2). Dat herinnert aan de jaren vóór de economische crisis, toen die ratio ook onder de 2 dook. Helemaal zo krap als toen is de arbeidsmarkt overigens nog niet: in 2008 stonden tegenover elke vacature slechts 1,4 Nederlanders zonder betaald werk. Maar gezien het tempo waarmee de werkloosheid daalt –ook onder mensen op de ‘reservebank’- en het aantal vacatures stijgt, lijkt de arbeidsmarkt wel op weg te zijn naar zulke spanning tussen vraag en aanbod. Dat kan een opsteker zijn voor wie nog een baan zoekt.

Nederland hoort met economische groei bij Europese kopgroep

De economische groei in 2017 werd breed gedragen, maar Nederland profiteert door zijn open economie ook duidelijk van het herstel bij belangrijke handelspartners. Uiteindelijk presteert ons land daarom ruim boven het gemiddelde in de eurozone. In het vierde kwartaal gaat Nederland zelfs, net als in het tweede kwartaal, aan kop met 0,8 procent groei op kwartaalbasis. In de eurozone was dat gemiddeld 0,6 procent, ook een fraai cijfer.

Wel vertraagde de groei in de muntunie ietwat ten opzichte van de groei in het derde kwartaal, een patroon dat in bijna alle eurolanden zichtbaar is. In welke bestedingscomponenten de groei precies zat, is nog niet bekend. Nationale data lijken erop te wijzen dat met name de export het goed heeft gedaan, gesteund door de sterk aantrekkende werkgelegenheid en een positief sentiment. De vooruitzichten voor het eerste kwartaal van 2018 zijn eveneens zeer gunstig. Sentimentsindicatoren bereikten in januari eurozone-breed nieuwe recordhoogten.

Figuur 3: Nederland en Spanje aan kop
Figuur 3: Nederland en Spanje aan kopBron: Eurostat, bewerking Rabobank

Over heel 2017 groeide de economie van de eurozone met 2,5 procent, die van ons buurland Duitsland met 2,6 procent. In Frankrijk en Italië was de groei wat zwakker, respectievelijk 1,9 en 1,5 procent, maar de Spaanse economie evenaarde de Nederlandse en groeide in 2017 eveneens met 3,1 procent (zie figuur 3). Samen met Spanje was Nederland dus koploper in Europa. Voor 2018 verwachten wij dat Nederland het relatief goed blijft doen, terwijl de groei in de eurozone als geheel verder aantrekt.

Delen:
Auteur(s)

naar boven