RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

Groei Spaanse economie vertraagt, maar vooruitzichten blijven goed

Conjunctuurbeeld

Delen:
  • In het tweede kwartaal van 2018 groeide de Spaanse economie met 0,6 procent in volume ten opzichte van het eerste kwartaal
  • Dat is iets langzamer dan eerder dit jaar, maar nog altijd twee keer zo snel als de economische groei van de gehele eurozone
  • Bovendien blijven de groeivooruitzichten goed. Wij voorspellen dat de economie dit jaar met 2,7 procent en volgend jaar met 2,2 procent groeit
  • Toch heeft de overheid niet de luxe om op de lauweren te kunnen rusten. De overheidsfinanciën zijn namelijk nog altijd zwak. Mede daardoor is de economie kwetsbaar voor toekomstige schokken
  • Het is onwaarschijnlijk dat de huidige minderheidsregering de uitdagingen voor de Spaanse economie en overheidsfinanciën op de langere termijn te lijf zal gaan
  • De nieuwe minister president verdient wel krediet voor de afgenomen spanningen met Catalonië

Dit is een samenvatting van de Engelstalige publicatie
Spain’s economic growth slows, but outlook remains solid

In het tweede kwartaal van 2018 groeide de Spaanse economie met 0,6 procent in reële termen ten opzichte van het kwartaal daarvoor. Dat is iets langzamer dan in het eerste kwartaal, maar nog altijd twee keer snel als de economische groei van de gehele eurozone (figuur 1). De groeivertraging komt op naam van de diensten- en bouwsector, terwijl de toegevoegde waarde in de industrie juist harder groeide dan aan het begin van dit jaar. Als we kijken naar de bestedingscomponenten zien we dat de consumptiegroei afzwakte en het exportvolume zelfs kromp, voornamelijk doordat export naar bestemmingen buiten de eurozone afnam. Daar tegenover staat dat de investeringsgroei juist enorm aantrok (figuur 2).

Al met al droeg de binnenlandse vraag positief en de buitenlandse vraag negatief bij aan de economische groei in het tweede kwartaal. 

Figuur 1: Spanje doet het weer
Figuur 1: Spanje doet het weerBron: Macrobond
Figuur 2: Investeringen drijven groei in het tweede kwartaal van 2018
Figuur 2: Investeringen drijven groei in het tweede kwartaal van 2018Bron: Macrobond, Rabobank-berekeningen

De sterke bijdrage van de binnenlandse investeringsvraag onderstreept de kracht van het huidige herstel van de Spaanse economie. Op basis van onder andere het nog altijd sterk positieve sentiment (figuur 3), groeiende werkgelegenheid, relatief hoge capaciteitsbezettingsgraden en lage financieringskosten verwachten wij dat de Spaanse economie de komende kwartalen sterk zal blijven groeien. Enige verdere vertraging zit echter wel in de pijplijn nu het grootste gedeelte van het cyclische herstel achter de rug is. Uitzondering hierop is het herstel op de huizenmarkt en in de gehele bouwsector (figuur 4). Het herstel in deze sector(en) loopt achter op dat van de gehele economie. Tot nu toe was er vooral in grote steden en kustgebieden sprake van herstel op de huizenmarkt. Heel langzaam zien we de huizenmarkt ook aantrekken in regio’s buiten de grote steden en kustgebieden. Hoewel het niet de verwachting is dat de bouwsector op een dag weer net zo veel gaat bijdragen aan de economie als voor de crisis, is er nog behoorlijk veel inhaalpotentieel.

Al met al verwachten we dat de Spaanse economie in 2018 met 2,7 procent en in 2019 met 2,2 procent in volume groeit. Dat is wat trager dan in 2017 toen de economie nog met 3,1 procent groeide, maar nog steeds sneller dan de groei van rond de 2 procent voor de gehele eurozone economie. De groeivertraging ten opzichte van 2017 wordt voornamelijk gedreven door een wat afzwakkende consumptiegroei. 

Figuur 3: Sentiment erg positief, maar vooruitzichten maakindustrie verslechteren
Figuur 3: Sentiment erg positief, maar vooruitzichten maakindustrie verslechterenBron: Economisch Sentiment Indicator EC, Rabobank-berekeningen
Figuur 4: Herstel huizenmarkt en bouwsector staat nog in de kinderschoenen
Figuur 4: Herstel huizenmarkt en bouwsector staat nog in de kinderschoenenBron: Macrobond, Rabobank-berekeningen

Zwak mandaat beperkt beleidsopties van Sanchez

De korte-termijnvooruitzichten voor de Spaanse economie zijn goed. Als we iets verder vooruitkijken zien we echter dat de overheid stappen zou moeten nemen om ook goede lange-termijnvooruitzichten veilig te stellen. Niet in de minste plaats om de overheidsschuld op de lange termijn betaalbaar te houden. Bovendien is het zaak om de kwetsbaarheid voor toekomstige economische schokken te verlagen, onder andere door de overheidsfinanciën te versterken.

Eerder beschreven wij al dat we niet verwachten dat de huidige socialistische minderheidsregering onder leiding van Pedro Sanchez hierin zal slagen. Deels vanwege het feit dat ze maar een kwart van de zetels in het parlement bezitten en dus erg afhankelijk zijn van steun van andere partijen, en deels vanwege het feit dat ze andere belangen hebben, waaronder het terugwinnen van stemmen voor de volgende verkiezingen.

Recente ontwikkelingen lijken erop te wijzen dat het uiterst lastig zal worden om later dit jaar tot de begroting voor 2019 te komen. Als dat niet lukt is de kans groot dat er begin 2019 vervroegde verkiezingen komen. De beleidsonzekerheid die daarmee gepaard zou gaan kan een negatief effect hebben op de economie op de korte termijn, maar de lange-termijnvooruitzichten zouden juist kunnen verbeteren als vervroegde verkiezingen een regering met een sterker mandaat en een verstandig programma opleveren.

Catalaanse spanningen nemen iets af

Ronduit positief is dat mede dankzij Sanchez de spanningen tussen de centrale overheid en Catalonië iets zijn afgenomen. Sanchez heeft beloofd om de Catalanen aan te horen en een comité gereactiveerd dat de dialoog tussen de regionale en centrale regering moet ondersteunen. Het uiteindelijke doel van de Catalaanse overheid is echter nog steeds onafhankelijkheid of in ieder geval een officieel onafhankelijkheidsreferendum, en daar zijn ook Sanchez en zijn PSOE tegen. Dus hoewel het onwaarschijnlijk is dat spanningen binnen afzienbare tijd opnieuw zo hevig oplopen als in de laatste maanden van 2017, is een structurele oplossing voor het conflict nog ver weg.

Delen:
Auteur(s)
Maartje Wijffelaars
RaboResearch Global Economics & Markets Rabobank KEO
030 21 68740

naar boven