RaboResearch - Economisch Onderzoek

Rutte III is erg ambitieus, maar halen we hiermee Parijs?

Economisch commentaar

Delen:

Naar dossierpagina Regeerakkoord Rutte-III

  • Wat staat er in het regeerakkoord?
  • Gaan we hiermee het Parijsakkoord alsnog halen?
  • Ambitieus genoeg, maar nu nog uitvoeren

We hebben er even op moeten wachten, maar nu ligt er eindelijk een regeerakkoord. In dit artikel beschrijven we de plannen op het gebied van duurzaamheid; dit zijn er aardig wat. Zelfs Jesse Klaver is te spreken over de duurzame ambitie (zie reactie Jesse Klaver bij NOS). 

Er komt een klimaatwet…

Er komt een Nederlands klimaat- en energieakkoord met als doel te voldoen aan de tweegradendoelstelling van het Parijsakkoord. In lijn met wat het PBL heeft berekend, betekent dit in 2030 een reductie van 49 procent CO2-uitstoot ten opzichte van 1990. De hoofdlijnen en afspraken in deze akkoorden worden vastgelegd in een klimaatwet. Een erg ambitieus plan aangezien we in 2015 nog op een reductie van onze CO2-uitstoot van slechts 12,4 procent zaten (CLO).

De invoering van deze klimaatwet is erg belangrijk (Rabobank). Hiermee wordt het belang van het klimaat over regeringsperiodes heen getild. Deze wet ligt vast en een volgend kabinet komt er niet meer zo gemakkelijk vanaf. Dit betekent dat de maatregelen om de Parijsdoelstelling te behalen ook meer gewicht krijgen. Overigens gaan sommige van deze maatregelen pas in 2021 in.

Voor bedrijven is een klimaatwet een goede prikkel om duurzaam te investeren. Door meer zekerheid over het langetermijnbeleid is een investering in duurzame maatregelen voor bedrijven minder risicovol. Ook is het erg goed om voort te borduren op het huidige energieakkoord. Ondernemers en overheid maken zich al sterk voor dit akkoord.

Om de 49 procent reductie te behalen, is er een lange lijst met maatregelen opgenomen in het regeerakkoord. De maatregelen die het meest bijdragen aan het behalen van het Parijsakkoord staan weergegeven in tabel 1. Hieruit is op te maken dat ongeveer twee derde van de reductie voortkomt uit Carbon Capture Storage (CCS) en het sluiten van de kolencentrales. Om de afvang en opslag van CO2-uitstoot te realiseren, wordt hier de een Subsidie voor Duurzame Energie (SDE+) ter beschikking gesteld. Een verhoging van deze subsidie wordt betaald met een verhoging van de Opslag Duurzame Energie (ODE).

Tabel 1: Indicatieve toedeling 49 procent-reductieopgave in 2030
Tabel 1: Indicatieve toedeling 49 procent-reductieopgave in 2030Bron: Regeerakkoord 2017 

… misschien halen we het Parijsakkoord alsnog!

Regelgeving

Regels invoeren kan erg effectief werken. Zo worden de kolencentrales per 2030 gesloten, moet de landbouw in 2030 3,5 Mton extra CO2-uitstoot hebben gereduceerd, wordt het aanbod van kavels voor windenergie op zee vergroot, wordt de aansluitplicht op gas vervangen door een warmterecht en heeft nieuwbouw geen standaard gasnet meer. Vooral hierin schuilt het gevaar van spillovers. Binnen Nederland kan de hoeveelheid CO2-uitstoot flink afnemen, maar na het sluiten van de kolencentrales zou het kunnen dat hiervoor in de plaats ‘vieze’ energie uit het buitenland komt. Daar staat tegenover dat het sluiten van deze kolencentrales ertoe bijdraagt dat we het Parijsakkoord kunnen gaan halen.

Subsidies

Met subsidies kan de overheid maatregelen stimuleren die nog in de ontwikkelingsfase zitten en zonder een steuntje in de rug misschien niet rendabel zijn. Zo komt er 100 miljoen ter beschikking voor het isoleren van huurwoningen en wordt de SDE+ flink uitgebreid. Deze extra 100 miljoen is goed voor een paar tientjes per woning en zet dus niet veel zoden aan de dijk. De uitbreiding van de SDE+ zorgt ervoor dat het gebruik van CCS een vlucht kan nemen en er op korte termijn veel CO2 kan worden gereduceerd. Dit is nodig om te voldoen aan het Parijsakkoord, maar op de lange termijn niet houdbaar. Er zou een prikkel moeten komen om over te stappen op een schone energiebron waarbij geen CCS nodig is.

Prijsprikkels

Met financiële prikkels probeert het nieuwe kabinet de doelen van Parijs te halen. Zo worden producten met een hogere CO2-uitstoot zwaarder belast. De belasting van gas gaat omhoog en de belasting op elektriciteit gaat omlaag. Er komt een kilometerheffing voor vrachtwagens, zoals nu ook al gebruikelijk is in Duitsland en België. Nederlandse vluchten binnen Europa worden duurder en er komt een minimale CO2-prijs in de elektriciteitssector. Dit zijn effectieve manieren om vervuilende producten minder aantrekkelijk te maken (Rabobank). Het nadeel is dat er spillovereffecten plaats kunnen vinden. Zo zouden meer Nederlanders kunnen gaan vliegen vanaf luchthavens in België of Duitsland of wordt energie geïmporteerd die in het buitenland niet is belast. 

Veel ambitie, nu nog de uitvoering!

Er ligt een flink ambitieus beleid voor het verduurzamen van Nederland. Een goede implementatie van regelgeving, subsidies en prijsprikkels kan ervoor zorgen dat we goede stappen zetten om het Parijsakkoord te halen. Wel is snelheid maken hierbij cruciaal en heeft Rutte III zich met de klimaatwet in feite verplicht om extra maatregelen te nemen als blijkt dat de uitstoot niet snel genoeg terugloopt.

Delen:
Auteur(s)

naar boven