RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

Nederland: goede vooruitzichten voor verdere economische groei

Conjunctuurbeeld

Delen:
  • Nederlandse economie blijft stevig doorgroeien
  • Mogelijk dat groei in derde kwartaal hoger uitvalt dan geraamd door positieve economische cijfers van de afgelopen maanden
  • Werkloosheid daalt nu het snelst onder oudere werknemers 

Nederlandse economie draait op volle toeren

Tabel 1: Kerngegevens Nederlandse economie
Tabel 1: Kerngegevens Nederlandse economieBron: CBS, Rabobank

Nederland laat breed gedragen economische groei zien. In het tweede kwartaal van 2017 groeide de economie met 1,5 procent (i.e. 6 procent op jaarbasis). Recente maanddata bevestigen dat deze positieve ontwikkelingen vooralsnog aanhouden. Alle bestedingscomponenten dragen hun steentje bij, waardoor de economie op volle toeren draait.

We voorspellen daarom 3,3 procent groei op jaarbasis in 2017. Die groei daalt naar 2,4 procent in 2018; de productiecapaciteit van de Nederlandse economie raakt dan weer vol benut (tabel 1) waardoor de ruimte om de productie snel te verhogen afneemt.

Mogelijk hogere groei in derde kwartaal door positieve PMI en hoge consumptie

Figuur 1: PMI bijna op recordniveau
Figuur 1: PMI bijna op recordniveauBron: Markit

De economische groei zou in het derde kwartaal wel eens hoger kunnen uitvallen dan onze huidige raming van 0,5 procent. Na een uitzonderlijk tweede kwartaal groeide de consumptie van huishoudens in juli onverminderd hard door, met 1,2 procent groei maand-op-maand. Het driemaandsgemiddelde van de consumptiegroei is nu 1,6 procent, de hoogste groei in tien jaar (dat meer dan 6 procent op jaarbasis). Vanuit de producentenkant van de economie was er ook goed nieuws. De PMI, een index die gebaseerd is op een enquête van inkoopmanagers in de verwerkende industrie, steeg in september van 59.7 naar 60.0, de op een-na-hoogste score sinds 2000 (figuur 1).

Werkloosheid daalt verder

Figuur 2: Werkloosheid daalt naar 4,7 procent
Figuur 2: Werkloosheid daalt naar 4,7 procentBron: CBS

De economische groei is ook zichtbaar op de arbeidsmarkt. In de tweede raming van het tweede kwartaal stelde het CBS de werkgelegenheidsgroei bij van 51,000 naar 53,000. Een verdere toename van de werkgelegenheid en een bijbehorende afname van de werkloosheid was ook zichtbaar in de eerste maanden van het derde kwartaal. In augustus kwam de werkloosheid uit op 4,7 procent (figuur 2), waardoor het gemiddelde dit jaar al 5,0 procent is, gelijk aan onze raming voor het 2017 als geheel. Daarom bestaat hier ook het (positieve) risico dat we onze raming moeten bijstellen om de kracht van het economisch herstel in Nederland goed weer te geven.

Een teken van de stevige, cyclische aard van het economisch herstel is dat de werkloosheid nu het snelst afneemt onder ouderen. Deze groep heeft vaker een vast contract en komt daarom als laatste zonder werk te zitten in een crisis. Het spiegelbeeld daarvan is dat deze groep ook het laatst weer wordt aangenomen als de economie uit het dal kruipt. Werkgevers nemen als eerste mensen op een flexibel contract, vaak jongeren, aan om aan hun vraag naar arbeid te voldoen.

Overheidsfinanciën zijn gezond maar extra begrotingsruimte is beperkt

Het nieuwe kabinet erft gezonde overheidsfinanciën van het huidige kabinet. Na jaren van tekorten, schreef de overheid in 2016 zwarte cijfers: het overschot bedroeg 0,4 procent. Dankzij het overschot en het noemereffect is de overheidsschuld nu lager dan 60 procent van het bbp. Ondanks het overschot op de begroting, heeft het nieuwe kabinet maar beperkte budgettaire ruimte. Het structurele overschot, dat wil zeggen het overschot geschoond voor invloeden van de conjunctuur, zoals berekend door de Europese Commissie, bedraagt -0,2 procent in 2018. De Europese norm is -0,5 procent. Aangezien Nederland niet graag afwijkt van de Brusselse begrotingsregels, moeten nieuwe uitgaven voornamelijk worden gefinancierd door hogere belastingen of lagere uitgaven elders. 

Delen:

naar boven