RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

Nederland: sterke groei zet zich voort

Conjunctuurbeeld

Delen:
  • Economische groei in 2017 hoogste in tien jaar
  • Nieuw regeerakkoord goed voor groei maar minder gunstig voor begroting
  • Positieve signalen voor economische groei in het derde kwartaal
  • Kerninflatie blijft laag
Tabel 1: Kerngegevens Nederlandse economie
Tabel 1: Kerngegevens Nederlandse economieBron: CBS

De Nederlandse economie zit nog steeds in een fase van sterk en breed gedragen herstel, met in het tweede kwartaal uitzonderlijk hoge groei van 1,5% kwartaal-op-kwartaal. Die sterke groei is een belangrijke reden waarom wij voor 2017 als geheel een groei van 3,3% verwachten. Alle bestedingscomponenten dragen daaraan hun steentje bij, waardoor de economie op volle toeren draait. Wij verwachten dat de productiecapaciteit van Nederland in 2018 weer volledig wordt benut, waardoor de groei dan vermoedelijk wat zal afzwakken tot 2.4% in 2018 (tabel 1).

Regeerakkoord: goed voor groei maar slecht voor staatskas

Op 10 oktober presenteerde het nieuwe kabinet zijn regeerakkoord, waarin veranderingen van het belastingstelsel het meest in het oog springen. De lasten voor huishoudens zullen de komende jaren rond de vijf miljard euro worden verlaagd, deels door de invoering van een tweeschijvenstelsel. De belastinghervormingen worden op zijn vroegst in 2019 ingevoerd, waardoor de grootste effecten van deze belastingverlaging voor de economische groei pas in 2019 en de jaren daarna worden verwacht. In onze volgende ramingsronde zullen we de impact van de plannen in detail verkennen.

Het kabinet-Rutte III wil verder de arbeidsmarkt iets flexibeler maken en wil maatregelen treffen om het klimaat te verbeteren. De overheidsuitgaven worden significant verhoogd door extra uitgaven aan onderwijs, defensie en binnenlandse veiligheid. Omdat deze extra bestedingen de economische groei in 2018 zullen verhogen, nemen wij deze effecten bij een volgende ramingsronde mee.

Samen zullen de plannen van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie de potentiële groei van de Nederlandse economie licht verhogen. De plannen hebben wel een negatieve impact op het begrotingsoverschot. Het door het CPB geraamde begrotingsoverschot zal in 2021 slechts 0,5% zijn in plaats van de eerder geraamde 1.6%. Dit betekent wel dat er nog steeds sprake is van een begrotingsoverschot. Ook verwacht het CPB dat de overheidsschuld als percentage van de economie verder afneemt tot 45,8% in 2021.

Meeste signalen op groen voor groei in derde kwartaal

Recente maandcijfers wijzen op een relatief hoge economische groei in het derde kwartaal van dit jaar. Het volume van huishoudconsumptie nam weliswaar af in augustus, maar het momentum (groei van het driemaands gemiddelde) bleef hoog met 0,9% (figuur 1). Een hoger besteedbaar inkomen en een historisch hoog consumentenvertrouwen zorgen allebei voor die toegenomen bestedingen.

Het volume van de export groeide in augustus (eigen seizoenscorrectie) terwijl het momentum hoog is. Ook de inkoopmanagersindex van de maakindustrie wijst op hoge groei: de PMI bereikte in oktober met 60,4 de op een na hoogst gemeten stand sinds de introductie van de indicator zeventien jaar geleden (figuur 2). Een factor die de economische groei in het derde kwartaal negatief kan beïnvloeden is de sterk gedaalde gasproductie in de afgelopen maanden. Maar alles bij elkaar genomen wijzen de meeste data op solide groei in het derde kwartaal.

Figuur 1: Sterke consumptiegroei
Figuur 1: Sterke consumptiegroeiBron: CBS
Figuur 2: PMI op een na hoogste stand ooit gemeten
Figuur 2: PMI op een na hoogste stand ooit gemetenBron: CBS

Kerninflatie blijft laag

Figuur 3: Lage kerninflatie
Figuur 3: Lage kerninflatieBron: CBS

De Nederlandse inflatie (HICP) in september nam licht af naar 1,4% (figuur 3). Interessant genoeg dragen de voedselprijzen nu 0,5%-punt bij aan de inflatie, terwijl de voedselprijzen een jaar geleden nog niets bijdroegen aan de inflatie. Een belangrijke reden voor de gestegen voedselprijzen is de hogere prijs voor zuivelproducten. Zo is melk bijna dertig procent duurder dan een jaar geleden. De energie- en brandstofprijzen dragen momenteel 0,3%-punt bij aan de inflatie, mogelijk veroorzaakt door de hogere olie- en gasprijzen ten opzichte van een jaar geleden.

Mede door de gestegen energie- en voedselprijzen is de kerninflatie (exclusief huur) momenteel slechts 0,7%. Een mogelijke verklaring hiervoor is de lager reële loongroei. De nominale loongroei was in september 1,5% ten opzichte van een jaar geleden, nauwelijks hoger dan de totale inflatie. Het is een trend die al langer zichtbaar is, waar de reële loongroei laag blijft ondanks een dalende werkloosheid. Als in 2018 de productiecapaciteit van de economie weer volledig wordt benut zullen de lonen wellicht verder aantrekken, wat dan ook tot hogere kerninflatie kan leiden. 

Delen:
Auteur(s)
Martijn Badir
RaboResearch Nederland Rabobank KEO
030 - 21 62666

naar boven