RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

De Nederlandse economie komt goed op stoom

Conjunctuurbeeld

Delen:
  • De hoge economische groei in Nederland wordt breed gedragen
  • Ondanks de internationale onzekerheden neemt het exportvolume verder toe
  • Gunstige fundamenten onder de particuliere consumptie
  • Vertrouwensindicatoren sterk positief
  • Werkloosheid daalt maar in lager tempo
  • Internationale onzekerheden blijven risico voor groei

De Nederlandse economie zit duidelijk in een fase van sterk herstel. Volgens de tweede raming van het CBS groeide het reële bruto binnenlandse product (bbp) in het derde kwartaal van 2016 met 0,8 procent ten opzichte van het kwartaal ervoor. In de eerste raming was dat 0,7 procent. Ook in de eerste twee kwartalen van vorig jaar groeide de economie sterk: in beide kwartalen 0,7 procent. Recente maandcijfers wijzen ook op een sterke toename van het bbp in het vierde kwartaal van 2016, waarbij de sterke groei van de particuliere consumptie lijkt door te zetten. Wij verwachten een economische groei van 2,0 procent in 2016 en 1,8 procent in 2017 (tabel 1). De iets lagere groei in 2017 komt door de toegenomen internationale onzekerheden, waardoor de exportgroei iets afzwakt. Wij voorzien ook een minder uitbundige groei van de private investeringen.

Tabel 1: Kerngegevenstabel Nederland
Tabel 1: Kerngegevenstabel NederlandBron: CBS, Rabobank
Figuur 1: Groei Nederland breed gedragen
Figuur 1: Groei Nederland breed gedragenBron: CBS, Rabobank

Export blijft vooralsnog op peil, ondanks internationale onzekerheden

Figuur 2: Momentum export onverwacht sterk
Figuur 2: Momentum export onverwacht sterkBron: CBS, Rabobank

Het meest opvallende cijfer in de afgelopen maanden was de relatief sterke groei van de export. In oktober bedroeg de groei van het volume van de export van goederen 1,3 procent ten opzichte van een maand eerder (eigen seizoenscorrectie) en zelfs 5,2 procent ten opzichte van een jaar eerder. De sterke uitvoergroei van de laatste maanden geeft aan dat de export zich niets lijkt aan te trekken van de internationale onzekerheden. Als we echter kijken naar de economische groeivooruitzichten bij onze belangrijkste handelspartners, dan ligt een terugval van de uitvoergroei in de komende maanden toch meer voor de hand. 

Gunstige fundamenten voor binnenlandse consumptie

Figuur 3: Loongroei ruim boven inflatie
Figuur 3: Loongroei ruim boven inflatieBron: CBS

In het binnenland blijft de consumptie van huishoudens bijdragen aan de groei. In oktober 2016 steeg het volume van de consumptie van huishoudens 1,2 procent ten opzichte van de maand ervoor (eigen seizoenscorrectie), de hoogste stijging in meer dan drie jaar. De belangrijkste reden hiervoor is de toename van het besteedbare inkomen van huishoudens. Door de zeer lage inflatie en de gestage loongroei nemen de reële lonen relatief fors toe (figuur 3). De cao-loonstijging in 2016 was met gemiddeld 1,9 procent zelfs de hoogste sinds 2009. Ook de stijging van de werkgelegenheid zorgt ervoor dat huishoudens meer te besteden hebben. In 2016 hielden huishoudens ook nog meer over in de portemonnee door het op 1 januari 2016 ingevoerde lastenverlichtingspakket van vijf miljard euro. Wij verwachten dat de inflatie de komende kwartalen geleidelijk oploopt, voornamelijk doordat het negatieve effect van de olieprijzen uit de inflatie loopt en de reële lonen iets minder hard zullen toenemen in 2017.

Vertrouwensindicatoren op recordhoogte

Figuur 4: Consumentenvertrouwen op hoogste niveau sinds crisis van 2008
Figuur 4: Consumentenvertrouwen op hoogste niveau sinds crisis van 2008Bron: CBS

Dat het goed gaat, blijkt ook uit de vertrouwensindicatoren. De stemming onder consumenten is in december weliswaar gelijk gebleven, maar het consumentenvertrouwen ligt op het hoogste niveau sinds 2008 en ruim boven het gemiddelde over de afgelopen twintig jaar (figuur 4). Sinds oktober 2014 hebben ook positief gestemde ondernemers de overhand en ligt het vertrouwen van de industriële producenten eveneens ruim boven het gemiddelde van de afgelopen twintig jaar. Gebaseerd op historische relaties kan worden verwacht dat de industriële productie de komende maanden verder gaat groeien.

Werkloosheidsdaling vlakt af

Figuur 5: Werkloosheid daalt minder snel
Figuur 5: Werkloosheid daalt minder snelBron: CBS

De gunstige economische ontwikkelingen zijn ook zichtbaar op de arbeidsmarkt. Voor het eerst sinds begin 2012 is de werkloosheid weer onder de half miljoen uitgekomen. Het aantal werklozen bedroeg in november 499 duizend. Daarmee was 5,6 procent van de beroepsbevolking werkloos. De daling van de werkloosheid was in de periode september tot en met november 2016 met gemiddeld zevenduizend per maand iets minder sterk dan in de zomer. Vooral onder ouderen was de daling toen groot. In oktober en november bleef het werkloosheidspercentage bij de 45-plussers steken op 5,1. Wij verwachten dat de werkloosheid ook de komende maanden minder snel gaat dalen, omdat de werkgelegenheidsstijging minder sterk zal zijn, terwijl het arbeidsaanbod verder toeneemt door beleidseffecten (vooral de verhoging van de aow-leeftijd) en de aanzuigende werking van het arbeidsmarktherstel op de arbeidsparticipatie.

Delen:
Auteur(s)
Rita Bhageloe-Datadin
RaboResearch Global Economics & Markets Rabobank KEO
088 726 7864

naar boven