RaboResearch - Economisch Onderzoek

Nederlandse economie vertoont solide groei in vierde kwartaal van 2016

Economisch commentaar

Delen:
  • De Nederlandse economie groeide in het vierde kwartaal van 2016 met 0,5 procent ten opzichte van het derde kwartaal van 2016. De groei in 2016 komt uit op 2,1 procent
  • Nederland behoort daarmee tot de economische kopgroep van de eurozone
  • De maakindustrie draagt flink bij aan de groei
  • Werkgelegenheid vertoont sterkste stijging sinds 2007

De Nederlandse economie blijft goed draaien. Volgens de eerste raming van het CBS nam het volume van het bruto binnenlands product (bbp) in Nederland met 0,5 procent toe in het vierde kwartaal van 2016 ten opzichte van het kwartaal ervoor. Daarmee komt de economische groei uit op 2,1 procent in 2016, waarmee de economie vorig jaar het sterkst is gegroeid sinds 2007.

Nederland houdt aansluiting bij Europese kopgroep

Binnen het eurogebied behoorde Nederland over heel 2016 genomen tot de economische kopgroep (figuur 1). Samen met Duitsland en Spanje groeide de Nederlandse economie sneller dan het eurozonegemiddelde. Veel landen in de eurozone deden het in 2016 beter dan in het jaar daarvoor, zelfs Italië. Dat het jaarcijfer voor het eurogebied toch lager uitvalt komt door een uitschieter in Ierland in 2015 die het gemiddelde van de eurozone flink omhoog trok. Voor zover bekend bleef in het laatste kwartaal van 2016 de binnenlandse dynamiek in de meeste landen op peil en droeg deze daarmee de groei.

De Nederlandse economie is nu significant groter dan voor de crisis (figuur 2). Toch loopt het niveau nog achter bij Duitsland en in mindere mate bij Frankrijk. Een verklaring daarvoor is de gevoeligheid voor cycliciteit die zit ingebakken in de Nederlandse economie. Neerwaartse conjunctuur raakt Nederland vaak extra hard en Nederland groeit vaak sneller in opwaartse conjunctuur. Dit verschil met andere Europese landen komt onder andere door de manier waarop wij vermogen opbouwen.

Figuur 1: Nederland behoort tot de Europese kopgroep in 2016
Figuur 1: Nederland behoort tot de Europese kopgroep in 2016Bron: Eurostat
Noot: Reële bbp-groei op jaarbasis.
Figuur 2: De Nederlandse economie is nu 4,3 procent groter dan voor de crisis
Figuur 2: De Nederlandse economie is nu 4,3 procent groter dan voor de crisisBron: Eurostat, berekeningen Rabobank
Noot: Bruto Binnenlands Product, eerste kwartaal 2008 = 100.

Groei in Nederland wederom breed gedragen

Figuur 3: Economische groei is wederom breed gedragen
Figuur 3: Economische groei is wederom breed gedragenBron: CBS
Noot: Nederlands bbp-volume, seizoens-gecorrigeerd, k-o-k mutatie en bijdragen bestedingscomponenten

De groei in het vierde kwartaal was net als in de eerdere kwartalen van 2016 breed gedragen (figuur 3). De particuliere consumptie groeide flink dankzij stijgende inkomens en het oplopende consumentenvertrouwen. Ondanks de onzekere internationale situatie noteerde de export de sterkste kwartaal-op-kwartaalgroei in anderhalf jaar.

De investeringen vielen in het laatste kwartaal wel terug. De groei van de woninginvesteringen vlakten wat af, mogelijk doordat het aantal transacties op de woningmarkt richting zijn plafond groeit. En de bedrijfsinvesteringen krompen zelfs met 5,3 procent kwartaal-op-kwartaal. Dit heeft mogelijk te maken met tijdelijke factoren, zoals fors lagere investeringen in vliegtuigen. Zonder de negatieve bijdrage van de bedrijfsinvesteringen zou de economische groei in het vierde kwartaal nog een stuk hoger zijn geweest, namelijk 1,1% kwartaal-op-kwartaal.

Maakindustrie draagt flink bij aan de groei

Vanuit de bedrijfstakken droeg de maakindustrie het meest bij aan de kwartaalgroei van het bbp. Deze sector groeide in het vierde kwartaal met 2,1 procent ten opzichte van het kwartaal ervoor. Dit is de hoogste kwartaalgroei voor de maakindustrie sinds 2011. Daarnaast droeg de sector handel, vervoer en horeca met een kwartaalgroei van 0,9 procent bij aan de bbp-groei. De bouwnijverheid groeide in het vierde kwartaal met slechts 0,1 procent ten opzichte van het derde kwartaal van 2016. Deze lage groei ligt in lijn met de beperkte groei van het aantal verkochte bestaande huizen. Het aantal verkochte woningen ligt al een aantal kwartalen op een erg hoog niveau, maar is in het vierde kwartaal van 2016 beperkt gegroeid ten opzichte van het derde kwartaal. Door werkzaamheden bij verbouwingen kan de bouwsector profiteren van meer verkopen van zowel nieuwbouwwoningen als bestaande woningen.

Grootste werkgelegenheidsstijging sinds 2007

Figuur 4: Fors meer werkzame personen in het vierde kwartaal van 2016
Figuur 4: Fors meer werkzame personen in het vierde kwartaal van 2016Bron: CBS

De werkgelegenheid is sinds het tweede kwartaal van 2014 elk kwartaal toegenomen. In het vierde kwartaal van 2016 is het aantal werkzame personen met 52 duizend toegenomen. Dit is de grootste stijging sinds 2007. De werkgelegenheid nam het vierde kwartaal vooral toe onder werknemers (42 duizend), maar ook het aantal zelfstandigen nam dit kwartaal toe (10 duizend). In de eerste helft van 2016 daalde het aantal zelfstandigen nog. Vooral in de commerciële dienstverlening en de sector handel, vervoer en horeca nam de werkgelegenheid in het vierde kwartaal flink toe (figuur 4).

Delen:

naar boven