RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

Nederland: economische groeicijfers verrassen wederom positief

Conjunctuurbeeld

Delen:
  • Recente economische maandcijfers wijzen op een hoog groeicijfer in het vierde kwartaal van 2016
  • Waarschijnlijk sterke groei industriële productie in het vierde kwartaal door hogere gasproductie
  • Inflatie omhoog door stijgende energieprijzen
  • Werkloosheid blijft hard dalen
  • Zowel consumenten- als producentenvertrouwen op hoogste punt sinds crisis

Recente maandcijfers laten zien dat de Nederlandse economie opnieuw een tandje bijschakelt. De consumptie van huishoudens steeg verder door, terwijl de export ondanks internationale onzekerheden op peil bleef. Ook met het vertrouwen in Nederland gaat het uitstekend: zowel het consumenten- als het producentenvertrouwen staat nu op het hoogste punt sinds de crisis. Tevens is de werkloosheid in de afgelopen maanden sterk gedaald.

Tabel 1: Kerngegevens Nederland
Tabel 1: Kerngegevens NederlandBron: CBS, Rabobank

Deze positieve ontwikkelingen maken het waarschijnlijk dat het volume van het bbp in het vierde kwartaal van 2016 een sterkere groei laat zien dan wij hebben voorzien. De economische groei in het vierde kwartaal van vorig jaar lijkt nog extra te worden geholpen door een verhoogde gasproductie vanwege het relatief koude weer en sterk stijgende gasprijzen in dat kwartaal. Hoewel door onder meer bijstellingen een exacte voorspelling lastig blijft, achten wij een bbp-groei van rond de 1 procent k-o-k in het vierde kwartaal van 2016 daarom goed mogelijk. Hierdoor zullen wij onze economische groeiramingen voor 2017 in onze volgende ramingsronde in maart waarschijnlijk opwaarts bijstellen (tabel 1).

Sterke stijging industriële productie verwacht door hogere gasproductie

Figuur 1: Hoge groei industriële productie laatste maanden 2016
Figuur 1: Hoge groei industriële productie laatste maanden 2016Noot: 3m/3m verandering van de industriële productie en bijdragen branches.
Bron: CBS

De totale industriële productie steeg in november 2016 sterk met 3,5 procent m-o-m (seizoensgecorrigeerd). Hierdoor is het momentum (3m/3m groei) op de hoogste stand in jaren (figuur 1). De belangrijkste reden hiervoor was een sterke stijging van de delfstoffenwinning, veroorzaakt door een hogere gasproductie. Ook de maakindustrie groeide sterk, met 1,4 procent m-o-m. Voor het vierde kwartaal als geheel verwachten we daarom een sterk positieve bijdrage vanuit de industriële productie aan het bruto binnenlands product, voornamelijk door de genoemde hogere gasproductie. Door een relatief koud vierde kwartaal vorig jaar moest de kachel vaker aan, waardoor er meer gas is verbruikt. Ook is de gasprijs de afgelopen maanden sterk opgelopen, wat de toegevoegde waarde van de sector delfstoffenwinning verhoogt.

Inflatie loopt op door stijgende brandstofprijzen

Figuur 2: Inflatie loopt op
Figuur 2: Inflatie loopt opBron: CBS

In december 2016 is de inflatie gestegen naar 0,7 procent, de hoogste stand in meer dan een jaar (figuur 2). De stijging kan voor het grootste deel worden verklaard door stijgende energieprijzen, want de kerninflatie (de inflatie exclusief voedsel, energie en huur) bleef in december met 0,3 procent laag. Voor het eerst in vier jaar droeg de olieprijs in december (indirect via de brandstofprijzen) weer sterk positief bij aan de inflatie. De olieprijs lag in december 2016 ongeveer 50 procent hoger dan het jaar ervoor. Onze verwachting is dat de inflatie de komende maanden verder zal oplopen, mede door een positievere bijdrage van energie.

Werkloosheid blijft dalen

Figuur 3: Sterke daling werkloosheid
Figuur 3: Sterke daling werkloosheidBron: CBS

De werkloosheid is in december 2016 gedaald naar 5,4 procent (figuur 3). Oorzaak voor deze daling was een sterke groei van de werkgelegenheid. Voor heel 2016 is de werkloosheid uitgekomen op 6,0 procent. Zij is in de afgelopen maanden hard gedaald en is nu op het laagste niveau in vijf jaar. De recente arbeidsmarktontwikkelingen hebben ons in positieve zin verrast. Hierdoor zullen we ook onze verwachtingen voor de werkloosheid waarschijnlijk verder naar beneden bijstellen bij de volgende ramingsronde. Toch denken we dat het tempo van de daling van de werkloosheid zal afnemen, onder meer omdat we verwachten dat meer mensen de arbeidsmarkt zullen betreden.

Vertrouwensindicatoren op hoogste stand sinds crisis

Figuur 4: Producentenvertrouwen op hoogste punt sinds 2008
Figuur 4: Producentenvertrouwen op hoogste punt sinds 2008Bron: CBS

Vooruitkijkend zien we dat zowel producenten als consumenten veel vertrouwen hebben in de Nederlandse economie. Het Nederlandse consumentenvertrouwen steeg in januari van dit jaar naar 13, ruim boven het langjarige gemiddelde en de hoogste stand sinds de crisis van 2008. Samen met een hoger besteedbaar inkomen van huishoudens geeft dit ons vertrouwen dat consumenten ook de komende tijd meer zullen uitgeven aan goederen en diensten. Het producentenvertrouwen steeg eveneens in januari naar de hoogste stand sinds 2008, waardoor een verdere stijging van de productie in de maakindustrie waarschijnlijk is (figuur 4).

Delen:
Auteur(s)

naar boven