RaboResearch - Economisch Onderzoek

Europa gewogen

Column

Delen:

Naar dossierpagina toekomstscenario's voor Europa

Toen onze voorouders begonnen met de Europese samenwerking werden zij niet primair gedreven door economische motieven. Het oorspronkelijke doel van de Europese samenwerking was immers boven alles politiek van aard. De allerbelangrijkste drijfveer was het voorkomen van oorlog in West-Europa. Toch betekent het feit dat economische overwegingen geen hoofdrol spelen niet dat deze straffeloos kunnen worden veronachtzaamd. Zeker nu de Europese samenwerking ter discussie staat, is het belangrijk dat ook alle economische voor- en nadelen van het Nederlandse lidmaatschap van de Europese Unie zorgvuldig tegen elkaar worden afgewogen.

Want er staat veel op het spel, al wordt dit door sommigen glashard ontkend. Er zijn politici die stellen dat ons land zonder noemenswaardige economische consequenties de EU kan verlaten. Die stelling is nergens op gebaseerd. In de loop der decennia is ons land in economische zin steeds meer vervlochten geraakt met onze Europese partners. Nederland is anno 2017 de meest open economie ter wereld, zelfs nog meer dan Singapore. Door de openheid van ons land is het integratieproces bij ons veel verder voortgeschreden dan in andere landen. Dat heeft ons land geen windeieren gelegd. Veel buitenlandse bedrijven hebben hun hoofdkantoor in ons land. Onze havens behoren tot de grootste ter wereld en de allergrootste van Europa. Dit komt doordat ons land zich al decennia lang heeft gepositioneerd als toegangspoort naar Europa. Daardoor loopt bijvoorbeeld een groot deel van de Chinese uitvoer naar Europa, de grootste markt ter wereld, via ons land. Deze enorme handelsstromen dragen sterk bij aan onze economie; ze creëren welvaart en honderdduizenden banen. Alleen dit gegeven zou al tot terughoudendheid moeten leiden om al te luchthartig te praten over het opheffen van de EU. Ons land heeft bovengemiddeld van de Europese integratie geprofiteerd; het heeft dus ook bovengemiddeld veel te verliezen als het fout gaat met de Europese samenwerking.

Voor onze klanten is het van groot belang dat onze politici hun besluiten nemen op grond van feitelijk correcte informatie. Onze agrarische sector is bijvoorbeeld veel meer dan die van andere landen afhankelijk van de uitvoer. Zou die uitvoer worden belemmerd, dan raakt de sector in grote problemen. Ook zullen onze agrarische ondernemers dan merken dat hun thuismarkt te klein is om hun productie op te nemen. In landen als Frankrijk en Duitsland ligt dat anders; daar kunnen boeren beter terugvallen op een veel grotere thuismarkt. Maar niet alleen de agrarische sector heeft grote belangen op het spel staan, hetzelfde geldt voor de groothandel en de logistiek, de transportsector en de industrie.

Daarom presenteren wij vier mogelijke toekomstscenario’s voor Europa. Ieder scenario heeft zijn financiële consequenties voor wat betreft economische kosten en baten. Wel kunnen deze sterk uiteenlopen, al naar gelang de politieke keuzes die worden gemaakt. Daarom zullen wij trachten om per scenario aan te geven wat het ons land in economische zin kan brengen. Uiteraard moeten die economische consequenties worden afgewogen tegen de politieke kosten en baten van de keuzes die de Europese politici zullen maken. Wij hopen dat wij op deze wijze bruikbare handvatten kunnen aanreiken voor een zinvol debat over de toekomst van ons land en de positie die het daarbij in Europa wil innemen. De inzichten uit deze studie kunnen helpen om die keuzes zo vorm te geven dat ons land er zo goed mogelijk uitkomt. Ondernemers kunnen zich hiermee voorbereiden op de risico’s en kansen die de Europese ontwikkelingen de komende jaren zullen brengen. Want één ding is zeker, in ieder scenario ligt ons land fysiek op het Europese continent. Het blijft ook in de toekomst voor ons kleine land van groot belang om onze (handels-)relaties met onze buurlanden goed op orde te hebben. Zoals gezegd heeft dat ons de afgelopen decennia immers per saldo bepaald geen windeieren gelegd.

Delen:
Auteur(s)
Wim Boonstra
RaboResearch Global Economics & Markets Rabobank KEO
030 21 62666

naar boven