RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

Nederland Europees koploper: hoogste economische groei in bijna tien jaar

Economisch commentaar

Delen:
  • De Nederlandse economie groeide in het tweede kwartaal van 2017 met 1,5 procent
  • Ook andere Europese landen lieten fraaie kwartaalcijfers zien
  • Zowel de export als consumptie droegen in belangrijke mate bij aan de groei in Nederland
  • De consumptie is steeds meer op duurzame goederen gericht
  • Ontluikende krapte op de arbeidsmarkt leidt in de toekomst mogelijk tot opwaartse loondruk

De Nederlandse economie groeide fors in het tweede kwartaal van 2017. Volgens de eerste raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) nam het volume van het bruto binnenlands product (bbp) met 1,5 procent toe ten opzichte van het eerste kwartaal van dit jaar. Zo’n rappe stijging kwam deze eeuw slechts twee keer eerder voor, voor het laatst in 2007. Met het cijfer is Nederland dit kwartaal bovendien koploper in de eurozone. De nummer twee, Spanje, groeide met ‘slechts’ 0,9 procent.

Doordat de kwartaalgroei zo uitzonderlijk hoog is, zou het verrassend zijn als de groei volgend kwartaal ook zo hoog uitvalt. Maar de groei is desalniettemin breed gedragen en het onderliggende momentum van de consumptie en export is veelbelovend. Ook de sterke banengroei is tekenend voor een sterk cyclisch herstel van de economie. De economische groei in Nederland komt dit jaar daarom vermoedelijk uit op meer dan drie procent.

Groei in Eurozone steeds breder gedragen

Naast het goede nieuws uit Nederland is er ook positief nieuws uit de rest van de eurozone. De groei trekt ook daar verder aan en is breed gedragen onder de lidstaten (zie figuur 1). Met de informatie die nu bekend is, lijkt de groei in Frankrijk vooral gedreven door positieve uitvoergroei. In Duitsland en Italië trokken binnenlandse bestedingen de kar. De groei in de grootste lidstaten is nu al een paar jaar positief. Bovendien zijn ook nu weer groeicijfers voor eerdere kwartalen naar boven bijgesteld in Duitsland, Frankrijk en Italië.

De vooruitzichten voor het derde kwartaal zijn eveneens gunstig. Maandcijfers voor juli laten zien dat de trend omhoog, doorzet. Als we naar het economisch sentiment kijken, ligt dat in Nederland en de eurozone zelfs op een niveau dat we voor het laatst vóór de financiële crisis zagen (zie figuur 2). Tien jaar later hebben we de (cyclische) weg omhoog dus eindelijk overtuigend ingeslagen.

Figuur 1: Nederland uitschieter binnen de eurozone
Figuur 1: Nederland uitschieter binnen de eurozoneBron: Eurostat
Figuur 2: Economisch sentiment terug op pre-crisis-niveau
Figuur 2: Economisch sentiment terug op pre-crisis-niveauBron: Europese Commissie Economisch Sentiment Indicator (ESI)

Nederlandse groei lijkt bestendig

De groei in Nederland wordt breed gedragen (zie figuur 3). De export groeide met 1,8 procent in vergelijking met het vorige kwartaal. Omdat de importgroei achterbleef, was de bijdrage van de netto-export aan de economische groei substantieel. Het vertegenwoordigde dit kwartaal bijna de helft van de totale groei. De consumptie van huishoudens droeg nog eens een kwart bij aan het totaal. De rest kwam voor de rekening van de overheidsconsumptie, woninginvesteringen en voorraadvorming.

Figuur 3: Export levert bijzonder grote bijdrage aan groei
Figuur 3: Export levert bijzonder grote bijdrage aan groeiBron: CBS

Hoewel niet valt te verwachten dat de bijdrage van de netto-export elk kwartaal zo sterk is, berust deze groei wel op een gezonde basis. Nederland is voor de export voor een groot deel afhankelijk van de eurozone. Dat ook de andere landen daarin economisch opleven, is een goed vooruitzicht voor Nederlandse exporterende bedrijven.

Daarnaast ontwikkelt de consumptie zich verder, wat steeds duidelijker laat zien dat Nederland zich in een hoogconjunctuur bevindt, met een hoog vertrouwen en hoge uitgaven. Consumentenbestedingen aan duurzame goederen zoals kleding, elektrische apparaten en de inrichting van hun huis liepen verder op in het tweede kwartaal. De groeiende uitgaven aan vooral duurzame goederen weerspiegelen het hoge consumentenvertrouwen. De sub-indicator ‘koopbereidheid’, een goede voorspeller van aanschaf van duurzame goederen, doet het de afgelopen tijd dan ook goed.

Meer banen én meer vacatures

Het tweede kwartaal van dit jaar pakte verder goed uit voor de arbeidsmarkt. De groei van het aantal mensen met werk was weliswaar iets lager dan in het eerste kwartaal – 44.000 tegenover 51.000 – maar historisch gezien is de toename nog steeds opvallend sterk. De meeste mensen vonden werk in de commerciële dienstensector, waar ook uitzendbureaus onder vallen. Ook in de handel, vervoer en horeca gingen meer mensen aan de slag, terwijl de groeiende behoefte aan nieuwe huizen en recordverkopen op de woningmarkt ook de werkgelegenheid in de bouw opstuwt (figuur 4).

Het toenemend aantal werkzame mensen past goed bij de sterk herstellende Nederlandse economie waarin de vraag naar arbeid groeit. Die vraag is terug te zien in het aantal vacatures dat Nederlandse bedrijven hebben uitstaan. Dat aantal groeide afgelopen kwartaal met bijna 11 procent ten opzichte van het eerste kwartaal. Het is de sterkste stijging in bijna elf jaar, en er zijn nu pakweg 204.000 vacatures, een aantal dat doet terugdenken aan 2008, pal voor de crisis (zie figuur 5). Samen met de dalende werkloosheid zorgt dat ervoor dat er nu per vacature maar 2,2 werklozen zijn, tegenover 2,7 een kwartaal eerder. Die krimpende vijver waarin werkgevers vissen als ze nieuwe medewerkers zoeken kan in de toekomst mogelijk leiden tot opwaartse loondruk, hoewel het aantal werklozen per vacature nog wel hoger is dan voor de crisis, toen de lonen relatief gezien wel hard stegen. Bovendien zitten er nog veel Nederlanders op de ‘reservebank’: mensen die buiten de officiële werkloosheidscijfers vallen maar wel (meer) zouden willen of kunnen werken.

Figuur 4: Meer banen in de bouw en commercie
Figuur 4: Meer banen in de bouw en commercieBron: CBS, Rabobank
Figuur 5: Harde stijging aantal vacatures
Figuur 5: Harde stijging aantal vacaturesBron: CBS, Rabobank
Delen:

naar boven