RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

Nederlandse economie: sterke ontwikkeling consumptie, loongroei blijft achter

Conjunctuurbeeld

Delen:
  • De consumptie en export laten stevige groei zien
  • Inflatie is lager dan verwacht
  • Reële loongroei blijft achter

De crisis verdwijnt snel in de achteruitkijkspiegel …

De Nederlandse economie blijft draaien op volle toeren. Zowel de huishoudconsumptie als de export draagt bij aan de groei van bbp, in lijn met onze meest recente voorspellingen. De werkloosheid zakte in juni tot onder de vijf procent, maar de loongroei blijft matig en de inflatie moet in de tweede helft van het jaar een forse inhaalslag maken om op onze prognose van 1,4 procent voor 2017 uit te komen. De ‘verborgen’ werkloosheid heeft mogelijk een grotere impact op de lonen dan we eerder dachten.

Tabel 1: Kerngegevens Nederlandse economie
Tabel 1: Kerngegevens Nederlandse economieBron: CBS, Rabobank

De consumptie van huishoudens steeg in mei met 0,4 procent maand-op-maand en met 2,2 procent jaar-op-jaar. Deze trend zet de komende maanden waarschijnlijk door. Het consumentenvertrouwen, een goede indicator voor toekomstige consumptie, steeg namelijk van +23 naar +25. Deze graadmeter staat nu op hetzelfde niveau als in juni 2007 (figuur 1). De koopbereidheid, een voorspeller voor de consumptie van duurzame consumptiegoederen, liep op van +40 naar +41.

De export groeide in mei met 1,1 procent m-o-m en met 3,3 procent j-o-j. De industriële productie steeg met 1,2 procent m-o-m en met 3,9 procent j-o-j. Het producentenvertrouwen (figuur 2), een goede voorspeller voor productie, is nu terug op het niveau van begin- 2008 en ligt boven het gemiddelde van de afgelopen 20 jaar. Daarom verwachten wij dat het positieve momentum van de productie nog even voortduurt. 

Figuur 1: Party like it's 2007 ...
Figuur 1: Party like it's 2007 ...Bron: CBS
Figuur 2: ... of 2008?
Figuur 2: ... of 2008?Bron: CBS

… maar impact op de arbeidsmarkt is nog voelbaar

Ondanks de robuuste groei van het bbp was de inflatie in juni slechts 1,0 procent j-o-j (figuur 3). Dit is lager dan onze voorspelling van 1,4 procent voor het jaar 2017. De stagnerende loongroei is een deel van de verklaring: de lonen groeien nauwelijks sneller dan de inflatie. En dat terwijl de werkloosheid in juni uitkwam op 4,9 procent, waardoor een reële loongroei mag worden verwacht.

Figuur 3: Waar blijft de inflatie?
Figuur 3: Waar blijft de inflatie?Bron: CBS
Figuur 4: Loongroei blijft achter
Figuur 4: Loongroei blijft achterBron: CBS

Een mogelijk oorzaak van de zwakke loongroei is dat er ‘verborgen’ ruimte in de Nederlandse arbeidsmarkt zit. Tijdens de crisis steeg de verborgen werkloosheid in Nederland veel meer dan in andere landen. Een deel van de werkloze beroepsbevolking stopte met het zoeken naar een baan. Nu de economie weer begint te draaien, keren zij terug op de arbeidsmarkt. We schatten dat deze groep op de ‘reservebank’ ongeveer vijf procent van de bredere beroepsbevolking vormt (beroepsbevolking plus het latente aanbod). Daarnaast wil een gedeelte van de beroepsbevolking, ’eveneens ongeveer vijf procent, graag meer uren werken. Terwijl het aantal ‘officiële’ werklozen daalt, kan de toegenomen vraag naar arbeid gedeeltelijk worden opgevangen met dit latente arbeidsaanbod.

Nieuw kabinet gaat mogelijk meer uitgeven

De publieke financiën staan er goed voor. In het eerste kwartaal daalde de staatsschuld tot onder de 60 procent van het bbp en behaalde de overheid een begrotingsoverschot. De huidige coalitieonderhandelingen resulteren wellicht in een kabinet dat vanaf 2018 en daarna meer gaat uitgeven ten opzichte van onze huidige voorspellingen. Het begrotingsoverschot kan daardoor lager uitvallen dan de door ons voorspelde 0,6 procent van het bbp. Het is daarbij wel onwaarschijnlijk dat het overschot omslaat in een tekort. VVD en CDA zouden waarschijnlijk niet instemmen met een dergelijke begroting. Een verslechtering van het tekort zou daarom ten hoogste 0,6 procent van het bbp bedragen.

Delen:

naar boven