RaboResearch - Economisch Onderzoek

De Nederlandse economie groeit gestaag door

Economisch commentaar

Delen:
  • De Nederlandse economie groeide in het derde kwartaal van 2016 met 0,7 procent ten opzichte van het tweede kwartaal, dit is beduidend sterker dan in de meeste eurozone lidstaten
  • Ondanks de internationale onzekerheden neemt het exportvolume verder toe
  • Bouw, delfstoffenwinning en zakelijke dienstverlening dragen het meest bij aan de groei
  • Werkgelegenheid is opnieuw sterk toegenomen, aantal zelfstandigen is gedaald

De positieve ontwikkeling van de Nederlandse economie houdt aan. Volgens de eerste raming van het CBS nam de omvang van de economie in het derde kwartaal van 2016 met 0,7 procent toe ten opzichte van het kwartaal ervoor. De kwartaal-op-kwartaalgroei van het eerste en tweede kwartaal van 2016 zijn opwaarts bijgesteld van 0,6 naar 0,7 procent. Door een snelle groei van de export en woninginvesteringen bleef het tempo van de economische groei op hetzelfde niveau, waarbij de jaar-op-jaar groei weer ruim boven de 2 procent uitkomt. Deels is dit waarschijnlijk een inhaaleffect, vooral toe te schrijven aan de sterke opleving van activiteiten op de Nederlandse woningmarkt.

Nederlandse economie groeit sterker dan in de meeste eurozone lidstaten

Ook in vergelijking met de rest van de eurozone presteerde de Nederlandse economie bijzonder goed (figuur 1). De Nederlandse economie groeide ruim twee keer zo hard als die van het hele eurozonegebied. Enkel de Portugese economie groeide sneller. Zover bekend was de binnenlandse vraag in de meeste lidstaten, behalve in Portugal, de drijfveer achter de totale groei. Vergeleken met het begin van 2008, voordat de financiĆ«le crisis uitbrak, is omvang van de Nederlandse economie nu ongeveer 3,5 procent groter (figuur 2). Ter vergelijking, de economie in de eurozone is nu 2,5 procent groter dan net voor de crisis. Omringende landen, Duitsland en BelgiĆ«, kenden een beduidend sterker herstel over de afgelopen jaren. Dit komt onder andere doordat de binnenlandse dynamiek in Nederland anders is dan in andere Europese landen. Deze hangt samen met de ontwikkeling op de Nederlandse woningmarkt. De crisis op de Nederlandse woningmarkt had een grotere impact op de  binnenlandse bestedingen.

Figuur 1 Nederlandse economie groeit sterk in europerspectief
Figuur 1 Nederlandse economie groeit sterk in europerspectiefBron: Macrobond
Figuur 2 Herstel Nederlandse economie in lijn met eurozone gemiddelde
Figuur 2 Herstel Nederlandse economie in lijn met eurozone gemiddeldeBron: Macrobond

Breed gedragen groei in Nederland

Vooral de sterke groei van de Nederlandse export van 1,2 procent viel in het derde kwartaal op. Het was de hoogste groei in meer dan een jaar. Deze ontwikkeling is gezien de internationale onzekerheden en de gematigde economische groei van slechts 0,3 procent in de eurozone opmerkelijk, waarbij het nauwelijks voor te stellen is dat de uitvoer ook komende kwartalen zo zal bijdragen aan de economische groei. In het binnenland hebben de woninginvesteringen en de consumptie van de huishoudens een grote bijdrage geleverd aan de groei. De toename van het besteedbaar inkomen van huishoudens - veroorzaakt door de lage inflatie, de vijf miljard euro aan lastenverlichting dit jaar en de hogere lonen - en de aantrekkende werkgelegenheid vertalen zich eindelijk in hogere consumptieve bestedingen. Waar voorheen het economisch herstel vooral door de export werd gedragen, dragen nu ook de consumentenbestedingen bij aan de groei. De toegenomen woninginvesteringen zijn in lijn met het huidige herstel op de woningmarkt. We verwachten dat de spectaculaire transactiegroei op de woningmarkt van de afgelopen drie jaar het komende jaar niet in hetzelfde tempo zal doorzetten. De bijdrage van de woninginvesteringen aan de economische groei zal in de komende kwartalen daarom wat lager zijn. Tenslotte lieten de bedrijfsinvesteringen een sterke daling van 3,1 procent zien, de sterkste daling in meer dan twee jaar. Het is moeilijk deze sterke daling te duiden, omdat het producentenvertrouwen en andere indicatoren duiden op een groei.

Figuur 3: Consumptie draagt stevig bij aan de groei
Figuur 3: Consumptie draagt stevig bij aan de groeiBron: CBS
Figuur 4: Veel werknemers aan het werk via uitzendbranche
Figuur 4: Veel werknemers aan het werk via uitzendbrancheBron: CBS

Bouwnijverheid groeit door

Vanuit de productiebenadering wordt de economische groei door meerdere sectoren gedreven. De delfstoffenwinning, de zakelijke dienstverlening en de bouwnijverheid dragen het meest bij aan de groei. De bouwnijverheid groeide met 2,1 procent in het derde kwartaal ten opzichte van het kwartaal ervoor. De bouwsector profiteert van een toename van het aantal verkopen van bestaande woningen en nieuwbouwwoningen, maar ook van meer werkzaamheden door verbouwingen. De zakelijke dienstverlening steeg met 1,1 procent in het derde kwartaal ten opzichte van het kwartaal ervoor. Deze sector groeit al meerdere kwartalen op een rij met vergelijkbare percentages

Werkgelegenheid neemt toe, aantal zelfstandigen is gedaald

De werkgelegenheid laat sinds het tweede kwartaal van 2014 weer positieve groeicijfers zien. In het derde kwartaal van 2016 steeg het aantal werkzame personen met 29.000. Er gingen 33.000 extra werknemers aan het werk, terwijl het aantal zelfstandigen daalde met 4.000. Van de werknemers die in het derde kwartaal van 2016 een baan vonden, ging een groot deel via een uitzendbureau aan de slag (figuur 4). Na een aantal jaren waarin het aantal zelfstandigen bleef toenemen, lijkt daar nu een einde aan gekomen en een verschuiving aan de gang te zijn naar andere vormen van flexibele arbeid. Al vier kwartalen op een rij daalt het aantal zelfstandigen, voornamelijk in de zakelijke dienstverlening en de zorg.

Delen:
Auteur(s)
Rita Bhageloe-Datadin
RaboResearch Global Economics & Markets Rabobank KEO
030 21 62666
Lisette van de Hei
RaboResearch Nederland Rabobank KEO
030 21 62666
Maartje Wijffelaars
RaboResearch Global Economics & Markets Rabobank KEO
030 21 68740

naar boven