RaboResearch - Economisch Onderzoek

De Amerikaanse verkiezingen: de wereld kijkt gespannen mee

Economisch commentaar

Delen:
  • Hillary Clinton heeft volgens de peilingen  de grootste kans om de volgende Amerikaanse president te worden
  • Amerika is gebaat bij een president die de binnenlandse maatschappelijke onvrede aanpakt. De (economische) plannen van Clinton richten zich hier meer op dan die van Trump
  • Het beleid van de Amerikaanse president is ook voor Nederland en de rest van de wereld van belang, vooral vanwege de impact op de wereldhandel en (geo-)politieke spanningen

Op 8 november gaan de Amerikanen naar de stembus. Zelden zorgden presidentskandidaten voor zoveel ophef als de kandidaten voor de verkiezingen van 2016. Hillary Clinton en Donald Trump gaan de boeken in als de meest gehekelde Amerikaanse presidentskandidaten ooit. Maar wat zou hun beleid nu betekenen voor Nederland, Europa en de wereld? In dit stuk gaan wij in op de vraag bij welke kandidaat de rest van de wereld en de Amerikanen zelf op economische gronden het meest zijn gebaat.

De wereldeconomie heeft meer baat bij Clinton…

Het buitenlandbeleid van de VS heeft grote invloed op wereldwijde (geo-)politieke en economische stabiliteit en de wereldhandel.

Geopolitieke uitdagingen

Clinton geeft ons meer vertrouwen dat ze alle geopolitieke uitdagingen van dit moment het hoofd kan bieden, zoals de onrust in het Midden-Oosten en de spanningen in (Zuid-)Oost-Europa met Rusland en Turkije. Ze heeft op dit terrein een lange staat van dienst als congreslid en minister van Buitenlandse Zaken, en de beklinking van de Iran-deal getuigt van diplomatiek succes. Trump mist hier iedere ervaring en lijkt op basis van zijn oneliners gedurende de campagne in dit opzicht een stuk onberekenbaarder. Ook zaait zijn lofzang op de Russische president Poetin onrust in de landen in Oost-Europa, met name in de Baltische landen en Finland.

Vrijhandel staat op het spel

Economisch verschillen beide kandidaten sterk op het gebied van internationale handel. Ook vanuit dit perspectief zou Hillary Clinton een betere president zijn dan Donald Trump. Donald Trump wil bestaande handelsverdragen verbreken, heeft China nu al beschuldigd van valutamanipulatie en wil barrières voor invoer vanuit onder meer China en Mexico opwerpen. Hillary Clinton is hier een stuk minder radicaal, al is ook zij niet langer een fervente voorstander van vrijhandel. Zou Donald Trump zijn ideeën kunnen uitvoeren, dan zou dat de wereld hoogstwaarschijnlijk in een handelsoorlog storten. Dat zou een sterke krimp van de wereldhandel kunnen veroorzaken, met per definitie een negatief effect op de mondiale welvaartsgroei. Voor een land als Nederland, met zijn sterke oriëntatie op internationale handel, zou dit een zeer slecht scenario zijn. 

…en de Amerikanen zelf ook

De belangrijkste uitdaging voor de nieuwe president is echter het wegnemen van de maatschappelijke onvrede, i.e. de voedingsbodem voor populisme. De plannen van Clinton zijn hier meer op gericht dan die van Trump.

De onvrede is in hoge mate gevoed door de inkomensdaling van de Amerikaanse middenklasse. Veel Amerikanen hebben goedbetaalde banen zien verdwijnen, zonder dat daar nieuwe hoogwaardige banen voor terugkwamen. Mede hierdoor is de inkomensverdeling in Amerika ook veel schever geworden. Protectionisme en het terugdringen  van de vrijhandel, zoals Trump dat voor ogen heeft, is hierop niet het antwoord. Integendeel, dit leidt uiteindelijk slechts tot economische stagnatie, ook in de VS zelf. Er moet juist worden geïnvesteerd in bij- of herscholing voor werklozen, kwalitatief goed en voor iedereen toegankelijk onderwijs en een inkomensverdeling die door de bevolking als rechtvaardig wordt ervaren. Dus  geen geïsoleerd, nationalistisch, protectionistisch en mogelijk onberekenbaar beleid voor de bühne, maar effectief beleid om  de achteruitgang van de middenklasse een halt toe te roepen en de kloof tussen (kans-)arm en (kans-)rijk te verkleinen.

De tot dusver bekende beleidsvoornemens van  Clinton richten zich hier op. De voornemens van Donald Trump om de belasting voor de rijken te verlagen, zet het ineffectieve beleid van de afgelopen jaren juist in extreme mate voort. Aangevuld met een zo mogelijk nog desastreuzere handelspolitiek. Overigens heeft  geen van beide kandidaten onderbouwde plannen om de groei van de Amerikaanse overheidsschuld af te remmen. Deze schuld neemt onder hun bewind mogelijk zelfs verder toe. Wel zijn de plannen van Trump veel slechter voor de overheidsfinanciën dan die van Clinton. 

Delen:
Auteur(s)
Jurriaan Kalf
RaboResearch Nederland Rabobank KEO
030 21 62666
Maartje Wijffelaars
RaboResearch Global Economics & Markets Rabobank KEO
030 21 68740

naar boven