RaboResearch - Economisch Onderzoek

Gestage groei Nederlandse economie in eerste kwartaal 2016

Economisch commentaar

Delen:
  • Het Nederlandse BBP groeide in het eerste kwartaal van 2016 met 0,5% ten opzichte van het kwartaal ervoor
  • De bouwnijverheid is flink gegroeid, voornamelijk door een toename van de woningbouw
  • Werkgelegenheid liet een verrassende daling zien
  • De Eurozone groeide met 0,5%, deze groei werd breed gedragen door alle eurolanden behalve Griekenland

Volgens de eerste raming van het CBS is de omvang van de Nederlandse economie in het eerste kwartaal van 2016 met 0,5% toegenomen ten opzichte van het kwartaal ervoor (k-o-k). De groei werd breed gedragen: de consumptie, de overheidsbestedingen, de woninginvesteringen en de export droegen bij aan de groei. De Nederlandse groei is in lijn met de economische cijfers voor de eurozone, waar de economie ook met 0,5% toenam.

Nederlandse groei breed gedragen

Met 0,5%-punt groei in het eerste kwartaal van dit jaar liet de Nederlandse economie na wat zwakke voorgaande kwartalen weer een duidelijk herstel zien (figuur 1). Positief is dat de particuliere consumptie na twee kwartalen van stilstand weer bijdroeg aan de groei. Wij verwachten dat de consumptiegroei in de komende kwartalen nog sterker zal stijgen, aangezien alle ingrediënten voor een hogere bestedingsgroei aanwezig zijn: de loongroei neemt toe terwijl de inflatie laag blijft; er is dit jaar een lastenverlichtingspakket van vijf miljard euro en de werkgelegenheid groeit verder.

Figuur 1: Economie herstelt
Figuur 1: Economie hersteltBron: CBS

De uitvoer steeg, zeker gezien de internationale onzekerheden van de afgelopen maanden, relatief fors met 1,6%. Dit is in lijn met de hoge kwartaalgroei in de eurozone, nog steeds de belangrijkste regio voor Nederlandse exporteurs. Daarnaast namen de woninginvesteringen sterk toe, wat logisch is gezien het sterke herstel op de woningmarkt (zie ook ons Kwartaalbericht Woningmarkt). De terugval van de bedrijfsinvesteringen was te voorzien. Deze waren in de vierde kwartaal van 2015 namelijk ongewoon hoog doordat fiscale regelingen leidden tot het naar voren halen van autoverkopen. De lagere bedrijfsinvesteringen in het eerste kwartaal zijn hier een gevolg van.  

Sterke groei bouwnijverheid

Vanuit de productiebenadering is de economische groei voornamelijk gedreven door de bouwnijverheid, de delfstoffenwinning en de zakelijke dienstverlening. De bouwnijverheid groeide in het eerste kwartaal van 2016 met 4,2% ten opzichte van het kwartaal ervoor. Deze groei komt voornamelijk voort uit een toename van de woningbouw. Maar ook de investeringen door de overheid namen in het eerste kwartaal fors toe. De groei van de delfstoffenwinning is waarschijnlijk veroorzaakt door een stijging van het verbruik van aardgas ten opzichte van het buitengewoon warme laatste kwartaal van 2015. 

Verrassende daling werkgelegenheid

In het eerste kwartaal van 2016 daalde het aantal werkzame personen met 12.000 ten opzichte van het kwartaal ervoor. Deze daling zat voornamelijk in de overheid en zorg (figuur 2). Maar in eerdere kwartalen werd dit nog ruimschoots goedgemaakt door groei van de werkgelegenheid in de private sector. Het is ons niet duidelijk wat het wegvallen van de groei in de private werkgelegenheid heeft veroorzaakt. Het strookt ook niet met het beeld dat naar voren kwam in de maanddata van de Enquête beroepsbevolking. Deze rapporteerde juist een stijging van de werkgelegenheid. Ook de verdere economische groei en de verdere stijging van het aantal vacatures maakt dat de daling van de werkgelegenheid niet goed is te begrijpen. Wij gaan er dan ook vanuit dat dit een eenmalige ontwikkeling is en dat de werkgelegenheidsgroei in de rest van het jaar weer doorzet. 

Figuur 2: Werkgelegenheid is gedaald
Figuur 2: Werkgelegenheid is gedaaldBron: CBS
Figuur 3: Sterke groei eurogebied
Figuur 3: Sterke groei eurogebiedBron: Eurostat

Ook hoge groei economie eurozone

De Nederlandse groei is in lijn met die van het eurogebied, waar 2016 begon met een positief verassende groei van 0,5% in het eerste kwartaal ten opzichte van het kwartaal ervoor. De groei werd breed gedragen door alle eurolanden behalve Griekenland. Spanje blijft met 0,8% (k-o-k) het hardst groeiende land van de eurozone (figuur 3). Duitsland en met name Frankrijk groeiden boven verwachting met respectievelijk 0,7% en 0,5% . Italië groeide in lijn met de verwachtingen minder hard met 0,3%. Wij verwachten  dat de groei van de eurozone-economie in de rest van het jaar weer afneemt naar ongeveer 0,3% per kwartaal en daarmee uitkomt op 1,5% voor 2016.

De private consumptie is de drijvende kracht achter de sterke start van het jaar in het eurogebied. Deze profiteert nog steeds van lage olieprijzen, toenemende koopkracht en een verbeterende arbeidsmarkt. De bedrijfsinvesteringen bleven daarnaast waarschijnlijk  op peil. Wij verwachten dat de positief sterke groei in het eerste kwartaal slechts eenmalig is doordat de positieve effecten voor consumptie afnemen. 

Delen:
Auteur(s)
Martijn Badir
RaboResearch Nederland Rabobank KEO
030 - 21 62666
Daniël van Schoot
RaboResearch Nederland Rabobank KEO
030 21 62666
Lisette van de Hei
RaboResearch Nederland Rabobank KEO
030 21 62666

naar boven