RaboResearch - Economisch Onderzoek

Geld huren op Texel

Column

Delen:

Als kind ging ik regelmatig met mijn ouders op vakantie naar Texel. En ook als volwassene kom ik er graag een dagje uitwaaien. Na de aankomst per boot op een huurfiets het eiland rond, daarna een hapje eten en heerlijk rozig weer naar huis. Wat prettig is aan een eiland als Texel is dat het zo compact en overzichtelijk is. En daarmee soms inzicht biedt in kwesties die oneindig complex lijken. Zoals de ongekend lage rente.

Vaak krijg ik de vraag hoe het komt dat de rente tegenwoordig zo laag is. Komt dat door het beleid van de centrale banken? En gaat dat nog lang zo door? Al fietsend bedenk ik dat de rente –een soort ‘huurprijs’ van geld– eigenlijk best goed vergelijkbaar is met de huurprijs voor een fiets op Texel. Gaat u maar na. Stel, er arriveren iedere dag 100 dagjesmensen per boot op Texel die best graag een rondje willen fietsen. Dan is het niet moeilijk voor te stellen dat de huurprijs van een fiets lager is wanneer er 200 huurfietsen klaar staan dan wanneer er maar 10 fietsen zijn. Met de huurprijs van geld is het precies zo.

Volgens veel economen is het aanbod van geld de afgelopen decennia steeds verder toegenomen, terwijl de vraag is afgenomen. Door de vergrijzing stijgt namelijk het aantal mensen dat geld wil ‘verhuren’ (de spaarders) in verhouding tot het aantal mensen dat geld wil ‘huren’ (de kredietnemers). Want naarmate je ouder bent heb je meestal meer gespaard – bij de bank of je pensioenfonds. En al dat kapitaal is beschikbaar voor de ‘verhuur’ aan mensen en bedrijven die geld willen lenen. Op die manier komen er als het ware heel geleidelijk aan steeds meer fietsen op Texel. En zo is de rente al decennia gestaag aan het dalen – tijdelijke schommelingen daargelaten. Sommigen van u kunnen zich vast nog wel herinneren hoe hoog de hypotheekrente was in de jaren ‘80.

Door de crisis nam vervolgens ook de vraag naar geld nog verder af, omdat bedrijven minder geneigd zijn om te investeren. Met andere woorden: er komen minder dagjesmensen naar Texel – en als ze al komen besteden ze minder graag geld aan het huren van een fiets. Met het aantrekken van de economie zal dit effect weer wat afnemen, al denken veel economen dat de economie de komende jaren maar matig zal groeien en ook de mondiale investeringsvraag minder hard zal groeien dan voorheen. Dit heeft niet alleen te maken met de vergrijzing –ouderen produceren, lenen en consumeren minder dan jongeren– maar ook met het feit dat met investeringen in op dienstverlening gerichte economieën minder hoge investeringsbedragen gemoeid zijn. Voor het produceren van auto’s zijn dure productiefaciliteiten nodig, maar voor het bouwen van een ‘app’ voor op de smartphone is een laptop voldoende.

Tenslotte bemoeien de centrale banken zich met de verhuur. Om de economie te stimuleren kopen centrale banken momenteel grote hoeveelheden obligaties op zodat er meer kapitaal op de markt komt. U ziet het al gebeuren: nóg meer fietsen op Texel! Dat de rente (huurprijs) daarmee nog verder daalt, is precies de bedoeling. Want de centrale banken willen dat u en ik (bedrijven en burgers) minder sparen en meer gaan consumeren en investeren. Want als die huurfiets echt héél goedkoop –of bijna gratis– wordt dan gaan we hopelijk allemaal weer meer fietsen.

Aan het einde van mijn ‘ronde van Texel’ is het duidelijk: de centrale banken zorgen ervoor dat de rente nu nóg lager is dan hij al was. Maar de maatregelen van centrale banken zijn in principe van tijdelijke aard, terwijl de invloed van de vergrijzing op de rente een structureel verschijnsel is. Die lage rente werkt op de woningmarkt nu precies zoals verwacht: het zorgt voor betaalbaarder woningen en meer transacties.

Natuurlijk is de analogie met fietsen op Texel een vereenvoudigd voorbeeld. En ik kan me voorstellen dat u zich liever niet met dit soort zaken bezighoudt als u een stukje gaat fietsen. Kijkt u overigens wel uit voor fietsende economen. Zij zitten met hun gedachten soms heel ergens anders.

Delen:
Auteur(s)

naar boven