RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

Frankrijk: langzaam economisch herstel zal president Hollande niet op tijd redden

Conjunctuurbeeld

Delen:
  • De Franse economie presteerde uitzonderlijk goed in het eerste kwartaal van 2016, maar kwam in het tweede kwartaal tot stilstand
  • We verwachten dat het cyclische herstel dit jaar zal toenemen tot 1¼% en in 2017 zal afnemen naar 1%
  • Langzaam herstel zal de hoge werkloosheid waarschijnlijk niet terugdringen. Dit betekent dat Hollande niet op tijd gered zal worden voor de verkiezingen volgend jaar

Gevarieerd beeld in eerste helft van 2016

De Franse economie begon het jaar uitstekend met een groeicijfer dat tot twee keer toe naar boven werd bijgesteld tot 0,7% op kwartaalbasis voor de eerste drie maanden van 2016 (figuur 1). Maar al gauw ging het de verkeerde kant op en kwam de economie in het tweede kwartaal van 2016 tot stilstand (0,0%). Consumptie, traditioneel de motor van de Franse groei, kwam volledig stil te liggen (0,0%) na de gezonde groei in het eerste kwartaal (1,2%). Die stilstand was vooral toe te schrijven aan stakingen, zoals in de transportsector, waardoor consumenten de winkels niet konden bereiken om hun aankopen te doen. De investeringen daalden, van een bemoedigende 1,3% op kwartaalbasis over de eerste drie maanden van 2016 naar een kleine krimp in het tweede kwartaal. De netto-export leverde een positieve bijdrage, maar dit kwam vooral door de dalende import. De exportgroei bleef negatief, wat veel zegt over de concurrentiepositie van Frankrijk (figuur 2). 

Figuur 1: De Franse economie komt tot stilstand in tweede kwartaal
Figuur 1: De Franse economie komt tot stilstand in tweede kwartaalBron: INSEE, Rabobank
Figuur 2: Concurrentiepositie Frankrijk blijft achter bij sommige andere landen
Figuur 2: Concurrentiepositie Frankrijk blijft achter bij sommige andere landenBron: Eurostat, Rabobank

Europees kampioenschap voetbal geen wondermiddel

De zwakke groei in het tweede kwartaal werd veroorzaakt door veel eenmalige factoren: de stakingen zorgden niet alleen voor achterblijvende consumptie, maar ook voor een daling in de productie, vooral bij raffinaderijen, en voor infrastructurele problemen. In mei en juni veroorzaakten grote overstromingen economische schade. Hoewel dankzij het Europees kampioenschap voetbal sommige uitgaven stegen, namen de activiteiten in andere sectoren hierdoor waarschijnlijk ook af. De goede prestaties in het begin van het jaar lijken naar ons idee ook ingegeven door veel eenmalige factoren, zoals een herstel van de consumptiekrimp na de terroristische aanslagen in november 2015 en de kaartverkoop voor het EK voetbal in de eerste drie maanden. We zijn al met al van mening dat de gemiddelde prestatie van de Franse economie over het eerste halfjaar van 2016 in lijn ligt met onze verwachtingen en zelfs iets daarboven.

Groei blijft achter gedurende de rest van 2016

De groeivertraging in het tweede kwartaal is waarschijnlijk een voorbode van wat ons nog te wachten staat. Hoewel de onmiddellijke invloed van de Brexit op de Europese economie tot nu lijkt mee te vallen, ziet de Franse economie zich voor reële en omvangrijke uitdagingen gesteld. De economische groei is vooral afhankelijk van consumptie en op dat gebied zijn de vooruitzichten slecht. De inflatie lag in het eerste halfjaar van 2016 rond de 0% maar zal waarschijnlijk snel stijgen in het tweede halfjaar tot 1-1,5% wanneer het effect van de lagere olieprijzen afneemt. Daardoor zullen de gezinsuitgaven achterblijven omdat er nauwelijks sprake is van loonstijgingen door een ruime arbeidsmarkt (figuur 3). De positieve invloed van de zwakke euro neemt af, en dit drukt de toch al negatieve groei van de export. Wij denken dat, structureel gezien, de potentiële groei van Frankrijk rond slechts 1% zal liggen. De groei van de productiviteit wordt gedrukt door de rigide arbeidsmarkt en het gebrek aan liberalisering, waardoor de Franse productiviteit wordt beteugeld (figuur 2). We verwachten een groei van 0,2-0,3% (op kwartaalbasis) voor de rest van het jaar, van 1¼% voor het hele jaar en van 1% voor 2017 (tabel 1).

Figuur 3: Reële inkomens stijgen nog steeds
Figuur 3: Reële inkomens stijgen nog steedsBron: INSEE, Rabobank
Tabel 1: Kerncijfers Frankrijk
Tabel 1: Kerncijfers FrankrijkBron: NiGEM, Rabobank

Uitkomst verkiezingen steeds onzekerder door terroristische aanslagen

Figuur 4: In beide meest waarschijnlijke scenario's haalt president Hollande de eindstrijd niet
Figuur 4: In beide meest waarschijnlijke scenario's haalt president Hollande de eindstrijd nietBron: TNS Sofres; notitie: peiling van eind juni

In Frankrijk vinden in april en mei 2017 presidentsverkiezingen plaats. De terroristische aanslagen in Nice hebben onze mening versterkt dat president François Hollande de eerste verkiezingsronde niet door zal komen, zoals de peilingen aangeven (figuur 4). Dit betekent dat het goed mogelijk is dat de beslissende ronde zal gaan tussen Le Pen van het extreemrechtse Front-Nationaal en de kandidaat van de centrumrechtse Republikeinse partij, waarbij de laatste uiteindelijk zal winnen. Le Pen's politiek zaait verdeeldheid, en daarom zal ze moeite hebben de presidentsverkiezingen te winnen. Voormalig premier Juppé lijkt de voorverkiezingen voor de Republikeinse nominatie in november te gaan winnen, wat dan de facto de presidentiële verkiezing is. Maar in de nasleep van de recente terroristische aanslagen stijgt voormalig president Sarkozy in de peilingen door zijn sterke en agressieve reactie (nu op 30% tegen Juppé’s 37%). Als Sarkozy de kandidaat wordt voor de Republikeinen, dan wordt de verkiezingsuitslag ineens een stuk onzekerder. Centrum-kandidaten zouden dan de handdoek in de ring kunnen gooien, waardoor president Hollande, door het verwateren van de centrumrechtse stem, een betere kans heeft om de eindstrijd te halen.

Delen:
Auteur(s)
Daniël van Schoot
RaboResearch Nederland Rabobank KEO
030 21 62666

naar boven