RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

België: gestage maar weinig spectaculaire groei

Conjunctuurbeeld

Delen:
  • De Belgische economie groeide in het tweede kwartaal van 2015 met 0,4% ten opzichte van het kwartaal ervoor
  • Voor 2015 verwachten we dat de economie met ongeveer 1¼% groeit, vooral gedragen door een toename van de particuliere consumptie
  • In 2016 zal de economische groei verder aantrekken (1½%). Dit komt vooral door een sterke verbetering van de netto handelsbijdrage, terwijl de groei van de particuliere bestedingen terugvalt

Groeiverwachtingen

Voor 2015 en 2016 verwachten we een gestage, maar niet al te uitbundige groei van de Belgische economie van respectievelijk 1¼% en 1½% (zie tabel 1). Voorlopende indicatoren, zoals het consumentenvertrouwen en de Economisch Sentiment Indicator (ESI), wijzen ook op verdere economische groei in 2015 (zie figuur 1).

We verwachten dat de werkloosheid met 8½% in 2015 en 8¼% in 2016 voorlopig wel hoog zal blijven. Dit komt omdat de werkgelegenheidsgroei onvoldoende is om bovenop het accommoderen van de verwachte stijging van de beroepsbevolking, te zorgen voor een forse daling van de werkloosheid.

Tabel 1: Kerngegevens België
Tabel 1: Kerngegevens BelgiëBron: Rabobank
Figuur 1: Economisch sentiment voorspelt verdere groei
Figuur 1: Economisch sentiment voorspelt verdere groeiBron: Macrobond

Ontkoppeling remt consumptie, maar stimuleert exporten

De economische groei in 2015 wordt vooral gedragen door de groei van de particuliere consumptie, die op zijn beurt mede wordt gedreven door lage grondstoffenprijzen. Voor 2016 verwachten we dat de bijdrage van de particuliere bestedingen wat terug zal lopen, omdat het reële beschikbare inkomen van huishoudens maar beperkt groeit. Dit komt mede doordat eind april een wetsvoorstel is aangenomen waarmee het systeem van automatische indexatie van de lonen en uitkeringen aan de inflatie (tot 2%) tijdelijk is losgelaten. Deze zogenoemde ‘indexsprong’ moet ervoor zorgen dat de sterk gestegen loonkosten per eenheid product (zie figuur 2) geleidelijk worden teruggedrongen tot niveaus die overeenkomen met die van buurlanden.

Figuur 2: België heeft aan concurrentiekracht ingeboet door sterke stijging loonkosten
Figuur 2: België heeft aan concurrentiekracht ingeboet door sterke stijging loonkostenBron: Macrobond

Tegenover een lagere particuliere consumptie staat dat het brede pakket aan maatregelen om de lasten voor het bedrijfsleven te verlagen ervoor zal zorgen dat Belgische bedrijven hun concurrentiepositie zien verbeteren.[1] We verwachten dat dit zal zorgen voor een stimulans van de exporten in 2016. Des te meer omdat de economische groeiverwachting van het VK en de VS als belangrijke handelspartners[2] gunstig zijn en België bovendien extra profiteert van de lage eurokoers. Uiteindelijk verwachten we dat de netto handelsbijdrage zal verbeteren van -½% in 2015 naar ¾% in 2016.

Verwachting investeringsgroei gematigd positief

Het investeringsbeeld in België wordt de laatste tijd sterk vertekend door eenmalige aankopen. In het derde kwartaal van vorig jaar was dit het geval (zie Eurozone uitgelicht) en ook in het eerste kwartaal van dit jaar is sprake van een forse investeringsgroei, doordat de Belgische tak van het Britse farmaconcern GSK de productie van vaccins heeft overgenomen van het Zwitserse Novartis (zie figuur 3). Omdat de patenten uit het buitenland komen zijn de importen echter met eenzelfde bedrag toegenomen, waardoor de effecten op de BBP-groei teniet worden gedaan.

De verwachte krimp van de investeringen in 2016 van ¼% komt bovenal door sterke negatieve overloopeffecten van de investeringskrimp in het tweede kwartaal van dit jaar.[3] Geschoond voor deze effecten zou de gemiddelde investeringsgroei voor 2016 neerkomen op circa 2½%. Onze gematigd positieve investeringsverwachting is onder andere gestoeld op de verwachte concurrentieverbetering van het Belgische bedrijfsleven als gevolg van de reeds genoemde hervormingen, bezettingsgraden van de maakindustrie die terug zijn op het langjarig gemiddelde en een gunstige ontwikkeling van het aantal orders (figuur 4). Een neerwaarts risico is wel dat de groei van de industriële productie nog niet echt van de grond lijkt te komen.

Publieke financiën blijven punt van zorg

Een ander punt van zorg blijven de Belgische overheidsfinanciën. De staatsschuldquote blijft naar verwachting stabiel op 106½% van het BBP door scherpe bezuinigingsoperaties van de regering Michel die alle lagen van het overheidsapparaat raken, maar de lage inflatie en economische groei beletten een forse daling van de schuldpositie. De overheid zal komende periode de hand op de knip moeten houden, waardoor er weinig ruimte is voor groei van de overheidsconsumptie en -investeringen.

Figuur 3: Investeringen worden gekenmerkt door uitschieters
Figuur 3: Investeringen worden gekenmerkt door uitschietersBron: Macrobond
Figuur 4: Aantal orders ontwikkelt zich positief
Figuur 4: Aantal orders ontwikkelt zich positiefBron: Macrobond

Voetnoten

[1] Naast het matigen van de loonkosten via tijdelijk ontkoppeling zijn ook de sociale zekerheidsbijdrages van het bedrijfsleven verlaagd.

[2] Van de totale toegevoegde waarde die in België wordt gegenereerd door handel met het buitenland kan 18% worden toegeschreven aan vraag vanuit het VK en de VS.

[3] Gezien het incidentele karakter van de investeringsstimulans in het eerste kwartaal, valt het investeringsniveau in het tweede kwartaal terug naar het gemiddelde investeringsniveau vanaf 2007 en resulteert een sterke negatieve kwartaalmutatie.

Delen:
Auteur(s)
Hugo Erken
RaboResearch Global Economics & Markets Rabobank KEO
06 2223 1650

naar boven