RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

Spanje: sterk economisch herstel, mede door tijdelijke impulsen

Conjunctuurbeeld

Delen:
  • Wij verwachten dat de Spaanse economie dit en volgend jaar met respectievelijk 3¼% en 2½% groeit
  • De binnenlandse vraag is de grootste drijfveer, maar neemt volgend jaar iets in kracht af doordat tijdelijke impulsen afzwakken
  • Spanje moet na de nationale verkiezingen mogelijk nieuwe bezuinigingsmaatregelen nemen om te voldoen aan de Europese begrotingsregels

Krachtige BBP-volumegroei neemt volgend jaar licht af

Wij verwachten dat de Spaanse economie dit en volgend jaar krachtig groeit, al zwakt de economische groei volgend jaar wel iets af. Voor dit jaar verwachten we een BBP-volumegroei van 3¼% en in 2016 van 2½% (tabel 1). De groei is in beide jaren voornamelijk gedreven door de groei van de binnenlandse vraag, maar ook de exportgroei draagt bij. Door een hoge importgroei als gevolg van de sterke binnenlandse vraag is de netto handelsbijdrage dit jaar wel nog negatief. De kracht van de binnenlandse vraag valt volgend jaar iets terug, terwijl de exportgroei juist verder aantrekt. Het BBP-volume komt vermoedelijk pas in 2017 weer boven het pre-crisisniveau.

Tabel 1: Kerngegevenstabel Spanje
Tabel 1: Kerngegevenstabel SpanjeBron: Macrobond, Rabobank
Figuur 1: Sterk herstel binnenlandse vraag
Figuur 1: Sterk herstel binnenlandse vraagBron: Macrobond

 Het economisch herstel is dit en volgend jaar breed gedragen. De binnenlandse vraagt profiteert van lage inflatie, bescheiden werkgelegenheids- en loongroei, lagere kredietkosten, verbeterde balansen en orderposities bij bedrijven, afnemende overcapaciteit en ruimhartig begrotingsbeleid na jaren van straffe bezuinigingen. De export wordt voornamelijk gestimuleerd door een verbeterde concurrentiepositie, toenemende vraag van belangrijke handelspartners en een goedkope euro. De impact van de afkalvende groei, en dit jaar zelfs krimp, in de opkomende wereld heeft door de beperkte handelsrelaties met de betreffende landen slechts een licht remmend effect op de exportgroei. Houdt de malaise aldaar echter langer aan dan wij nu voorzien, kan de Spaanse export sterker geraakt worden dan nu verwacht via lagere groei in belangrijkere handelspartners die sterkere banden hebben met bijvoorbeeld China. 

Tijdelijke impulsen voor consumptie zwakken af

 Figuur 2: Reële loongroei door deflatie

Figuur 2: Reële loongroei door deflatieBron: Macrobond

De particuliere consumptie groeit volgend jaar minder hard doordat de stimulans van tijdelijke positieve impulsen afzwakt. Dit jaar wordt de consumptie gestimuleerd door lage olieprijzen en aanbiedingen op andere goederen, bescheiden loongroei (figuur 2), een lichte toename van de werkgelegenheid en groei van de overheidsconsumptie. Daarnaast zorgt het sterk verbeterde sentiment ervoor dat huishoudens minder inkomen sparen en meer consumeren. 

Minder reële loongroei

Ook volgend jaar profiteert de particuliere consumptie van sterkere loon- dan prijsgroei, maar de reële loongroei zwakt wel af. De werkgelegenheidsgroei is namelijk onvoldoende om sterke loongroei te genereren. De werkloosheid blijft met ongeveer 20% in 2016 zeer hoog. Dit percentage wordt zelfs nog bijna 10%-punt hoger als we ook het aantal mensen dat minder uren werkt dan dat ze zouden willen meenemen in het werkloosheidscijfer. Tegelijkertijd zullen olieprijzen weer stijgen of in ieder geval minder hard dalen dan dit jaar. Dit zorgt ervoor dat er weer sprake zal zijn van inflatie in plaats van deflatie.  

Krapper begrotingsbeleid en onzekerheid verkiezingen

Verder is het waarschijnlijk dat de overheid de broekriem eind dit of volgend jaar weer wat strakker moet aanhalen om aan de Europese begrotingsregels te voldoen. Afgaande op de huidige begrotingsplannen voor dit en volgend jaar gaat ze de gestelde targets in haar buitensporige tekortprocedure namelijk niet halen (begrotingstekort van minder dan 3% van het BBP in 2016).Na de nationale verkiezingen van 20 december zal de overheid vermoedelijk een nieuwe begroting in moeten dienen in Brussel. Dit drukt de binnenlandse bestedingen via lagere overheidsconsumptie, en mogelijk via lagere particuliere consumptie doordat het op het reëel beschikbaar inkomen van huishoudens drukt. Wij houden er tot slot rekening mee dat onzekerheid over toekomstig beleid en zorgen over politieke instabiliteit na de nationale verkiezingen er toe kunnen leiden dat investeringen in ieder geval tijdelijk vooruit worden geschoven en dat huishoudens indien mogelijk weer meer uit voorzorg gaan sparen. Dit drukt de groei van de binnenlandse vraag en daarmee de BBP-volumegroei.

Delen:
Auteur(s)
Maartje Wijffelaars
RaboResearch Global Economics & Markets Rabobank KEO
030 21 68740

naar boven