RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

Frankrijk: langzaam herstel, meer hervormingen noodzakelijk

Conjunctuurbeeld

Delen:
  • We verwachten dat de Franse economie in 2015 met 1% zal groeien en in 2016 met 1½%
  • De economische groei wordt in beide jaren gedragen door de hogere particuliere bestedingen. In 2015 profiteert de groei bovendien van een hogere netto exportbijdrage, terwijl in 2016 de investeringsgroei op gang komt
  • Hoewel de Franse regering al maatregelen heeft getroffen om de winstgevendheid van het bedrijfsleven te verbeteren, zijn meer hervormingen nodig om ook op de middellange termijn zicht op economische groei te houden 

Groeiverwachtingen

Na de sterke prestatie van de Franse economie in het begin van dit jaar (kwartaal-op-kwartaalgroei (k-o-k) van 0,7%) is de economische groei in het tweede kwartaal volledig tot stilstand gekomen (zie figuur 1). Voor 2015 verwachten we een bescheiden economische groei van 1%. In 2016 zal de economische groei met 1½% weer wat aantrekken. 

Figuur 1: Zwakke ontwikkeling in het tweede kwartaal
Figuur 1: Zwakke ontwikkeling in het tweede kwartaallBron: Macrobond
Tabel 1: kerngegevens Frankrijk
Tabel 1: kerngegevens FrankrijkBron: Rabobank

Particuliere consumptie blijft op peil

De economische groei in 2015 en 2016 wordt voor een groot deel gedragen door hogere particuliere bestedingen. De particuliere consumptiegroei blijft in onze verwachting met 1½% in 2015 en 2016 op peil. De werkgelegenheid neemt toe en dit ondersteunt de particuliere bestedingen. Daarnaast is de Franse spaarquote nog steeds hoog in internationaal perspectief (figuur 2). Door te ontsparen, kunnen huishoudens hun koopkracht op peil houden. Zij hebben namelijk wel te maken met een lagere groei van hun reële beschikbare inkomen, doordat de inflatie weer wat zal toenemen in 2016 en er weinig opwaartse druk is op de nominale lonen vanwege de ruime arbeidsmarkt.

Figuur 2: Spaarquote in Frankrijk is hoog
Figuur 2: Spaarquote in Frankrijk is hoogBron: Macrobond
Figuur 3: De exportontwikkeling en orderverwachting zijn gunstig
Figuur 3: De exportontwikkeling en orderverwachting zijn gunstigBron: Macrobond

Sterke exportgroei doet in 2015 een duit in het zakje

Behalve de particuliere consumptie draagt ook een sterke toename van de exporten in 2015 bij aan de Franse economische groei. Deze exportgroei is onder meer te danken aan de lage eurokoers. De exportorders ontwikkelen zich gematigd positief, wat duidt op een voortzetting van de groei van de exporten de komende tijd (zie figuur 3). Uiteindelijk verwachten we dat de netto export in 2015 ¼%-punt zal bijdragen aan de economische groei. Voor 2016 verwachten we dat de Franse export- en importgroei elkaar in balans zullen houden.

Investeringen blijven achter door gebrekkige winstgevendheid

De investeringen vallen dit jaar tot nu toe tegen. In het tweede kwartaal was zelfs sprake van een investeringskrimp van 0,2% (k-o-k), vooral door lagere investeringen in de bouwsector. Een van de redenen voor de lage investeringsbereidheid in het algemeen is de lage winstquote van het Franse bedrijfsleven. Van iedere euro aan totale toegevoegde waarde door een Franse onderneming blijft na het betalen van de loonkosten, belastingen en overdrachten (en verdisconteerd met subsidies) slechts 23 eurocent over. Dat is relatief weinig (zie figuur 4).

De regering Hollande heeft een pakket maatregelen getroffen om de investeringen en werkgelegenheid van het Franse bedrijfsleven te vergroten.[1] We verwachten dat deze maatregelen de investeringen inderdaad zullen stimuleren. Onze verwachting dat in 2016 de investeringen weer zullen stijgen (met 2½%) wordt ook gestaafd door de gestage stijging van het producentenvertrouwen en het herstel van de bezettingsgraden naar het langjarige gemiddelde.

Figuur 4: Winst van het Franse bedrijfsleven is veel lager dan elders
Figuur 4: Winst van het Franse bedrijfsleven is veel lager dan eldersBron: Berekening Rabobank op basis van OECD National Accounts
Figuur 5: Werkgelegenheidsstijging is onvoldoende om werkloosheidsverlies goed te maken
Figuur 5: Werkgelegenheidsstijging is onvoldoende om werkloosheidsverlies goed te makenBron: Macrobond. Toelichting: kwartaalreeksen geschoond voor seizoenseffecten door een Census X12-filter

Arbeidsmarkt en hervormingsbereidheid blijven zwakke plek

Met een werkloosheid van 10,3% blijft de arbeidsmarkt de zwakke plek van de Franse economie. We verwachten weliswaar dat de werkgelegenheid de komende periode zal toenemen door de hiervoor genoemde overheidsmaatregelen en het herstellende producentenvertrouwen. Maar de werkloosheidsstijging door de Grote Recessie wordt de komende periode slechts ten dele weer ingelopen (zie figuur 5). 

De doorgevoerde hervormingen zijn waarschijnlijk niet voldoende om de economie te revitaliseren. Daarvoor zijn de rigiditeit op de arbeidsmarkt en productmarkten, de administratieve lasten en de overheidsuitgaven momenteel nog steeds te hoog. Tegelijkertijd is de kans gering dat de regering impopulaire maatregelen wil nemen waarmee deze problemen worden aanpakt. Hollande heeft te maken met een diepe verdeeldheid in zijn eigen partij en daarnaast worden in december regionale verkiezingen gehouden en in 2017 parlementaire verkiezingen. De beperkte hervormingsbereidheid in combinatie met de teruggelopen concurrentiekracht vormen ook een risico voor de overheidsfinanciën. Zonder aanvullend beleid zal de staatsschuldquote doorstijgen naar 97% van het BBP in 2016.

Voetnoot

[1] In 2013 heeft de Franse overheid met het Crédit d'impôt pour la compétitivité et l'emploi (CICE) fiscale maatregelen geïmplementeerd om de loonkosten voor het gehele bedrijfsleven te verlagen. Ook is het Pacte de Responsibilité gelanceerd waarmee de premiedruk voor laagbetaalde banen is verlaagd, om de werkgelegenheid aan de onderkant van de arbeidsmarkt te vergroten. Met de Loi Macron worden bepaalde beroepen geliberaliseerd, wordt flexibiliteit van winkeltijden betracht en juridische onzekerheden rond ontslag gereduceerd. Tot slot is recent de mogelijkheid geïntroduceerd om industriële investeringen tussen april 2015 en april 2016 versneld af te schrijven. Daarmee wordt de belastingdruk voor bedrijven die investeren verlaagd en neemt hun winstgevendheid tijdelijk toe.

Delen:
Auteur(s)
Hugo Erken
RaboResearch Global Economics & Markets Rabobank KEO
030 21 52308

naar boven