RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

Herstel Nederlandse economie houdt aan

Conjunctuurbeeld

Delen:
  • Breed gedragen economische groei in 2015 en 2016
  • Exportbeeld blijft positief, maar omgeven met risico’s
  • Consumptiegroei houdt aan

Te midden van turbulentie op de financiële markten en een terugvallende groei van de wereldeconomie blijft het herstel van de Nederlandse economie op koers. Maanddata over de uitvoer, huishoudconsumptie en woningverkopen wijzen op een verdere groei van de economie in het derde kwartaal. De groei zal waarschijnlijk hoger uitkomen dan in het tweede kwartaal. Toen werd de groei namelijk gedrukt door de verlaging van het productieplafond voor de gaswinning in 2015 waarvan de gevolgen zich vooral in dat kwartaal lijken te hebben geconcentreerd.

Door de aantrekkende binnenlandse bestedingen verwachten wij voor dit en volgend jaar een breed gedragen economische groei. Dit levert een aanmerkelijk positiever beeld op dan een paar jaar geleden. De ontwikkeling van de Economische Sentiment Indicator (ESI) laat duidelijk zien dat Nederland weer tot de koplopers in de eurozone behoort (figuur 1). Neerwaartse risico’s blijven bestaan, maar doen zich vooral extern voor, zoals een mogelijk sterkere Chinese groeivertraging.

Figuur 1: Nederland terug in kopgroep eurozone
Figuur 1: Nederland terug in kopgroep eurozoneBron: Europese Commissie
Tabel 1: Kerngegevens Nederland
Tabel 1: Kerngegevens NederlandBron: CBS, Rabobank

Gunstig exportbeeld, maakindustrie blijft achter

Het exportvolume van Nederlandse goederen bleef in augustus gelijk aan dat van juli (seizoensgecorrigeerd). Mocht de export in september constant zijn gebleven, dan bedraagt de exportgroei in het derde kwartaal 1%. Zij neemt daarmee niet aan kracht af ten opzichte van het eerste en het tweede kwartaal. Dat duidt op een beperkt drukkend effect van de lagere groei in China. Dit neemt niet weg dat de export in het geval van een onverwacht snellere Chinese groeivertraging wel degelijk kan worden geraakt via een lagere wereldhandelsgroei en vertrouwenseffecten. Afgezien van dergelijke risico’s blijft ons exportbeeld positief. Dit jaar komt de uitvoergroei hoger uit dan vorig jaar, vanwege de eerdere daling van de euro ten opzichte van de valuta’s van onze belangrijkste handelspartners buiten de eurozone (figuur 2). Daarnaast profiteren Nederlandse exporteurs van de aantrekkende groei in de eurozone.

Vergeleken met het positieve exportbeeld laat de ontwikkeling van de maakindustrie een gemengder beeld zien. De productie in de maakindustrie daalde met 1,5% maand-op-maand in augustus, na een daling van 0,4% in juli (seizoensgecorrigeerd). Het momentum (de groei van het driemaands gemiddelde) nam af van 0,3% in juli tot -0,1% in augustus (figuur 3). Het vertrouwen onder inkoopmanagers (PMI, Purchasing Managers Index) nam toe van 53 in september tot 53,7 in oktober. Deze stijging volgt op een verslechtering van de PMI in de maanden ervoor. Wel vertraagde de groei van het aantal nieuwe orders naar het laagste tempo sinds medio 2014. Onder gelijkblijvende omstandigheden kan dit leiden tot een verzwakking van de maakindustrie tegen het eind van dit jaar.

Figuur 2: Euro daalt tegen dollar en pond
Figuur 2: Euro daalt tegen dollar en pondBron: CBS
Figuur 3: Zwakte maakindustrie
Figuur 3: Zwakte maakindustrieBron: CBS

Particuliere consumptie stijgt

De huishoudconsumptie nam in augustus met 0,7% maand-op-maand toe, na een daling van 0,4% in juli (seizoensgecorrigeerd). Mocht de consumptie in september gelijk zijn gebleven, dan komt de consumptiegroei in het derde kwartaal uit op 0,5%. De komende tijd wordt de consumptiegroei ondersteund door een toenemend reëel besteedbaar huishoudinkomen als gevolg van een combinatie van lagere inflatie, hogere loongroei en stijgende werkgelegenheid.

Een andere positieve factor voor de consumptie is het hoge aantal woningverkopen. Het momentum (de groei van het driemaands gemiddelde) van het aantal woningverkopen kwam in september uit op 15,3%, terwijl het momentum van de woningprijzen uitkwam op 0,9% (seizoensgecorrigeerd). Het aantal woningtransacties had de afgelopen kwartalen een positieve invloed op de consumptie van duurzame goederen bestemd voor woningen, zoals woninginrichting en elektrische apparatuur (Giesbergen, 2015). Naar verwachting blijven de woningverkopen ook in de komende kwartalen een opwaarts effect uitoefenen op de consumptie.

Verder ondersteunt het hoge consumentenvertrouwen de consumptiegroei. Het consumentenvertrouwen nam in oktober met 3 punten toe tot 8, het hoogste niveau in acht jaar tijd. De deelindicator economisch klimaat nam toe, waarbij consumenten optimistischer waren over de economische situatie in de afgelopen twaalf maanden, maar minder optimistisch over de economische situatie in de komende twaalf maanden. De koopbereidheid, de beste voorspeller van de toekomstige consumptie, nam in oktober met 2 punten toe tot 0 en bereikte daarmee het hoogste niveau in vijf jaar tijd.

Figuur 4: Herstel woningmarkt houdt aan
Figuur 4: Herstel woningmarkt houdt aanBron: CBS
Figuur 5: Consumentenvertrouwen neemt verder toe
Figuur 5: Consumentenvertrouwen neemt verder toeBron: CBS
Delen:
Auteur(s)

naar boven