RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

Nederlandse economie begint 2015 sterker dan verwacht

Conjunctuurbeeld

Delen:
  • Economische dynamiek begin 2015 trekt aan
  • Hoge bijdrage internationale handel aan BBP-groei eerste kwartaal
  • Consumptiegroei eerste kwartaal sterker dan verwacht

De Nederlandse economie kende een sterk jaareinde van 2014. Dit jaar trekt de economische groei verder aan, doordat naast de exportgroei ook de huishoudconsumptie weer gaat bijdragen.

Beter dan verwachte start nieuwe jaar

Het reële Bruto Binnenlands Product (BBP) nam in het vierde kwartaal met 0,8% toe ten opzichte van het kwartaal ervoor (figuur 1). Deze groei werd deels gedreven door tijdelijke opwaartse effecten in de huishoudconsumptie en woninginvesteringen. Hoewel deze factoren wegvallen in het eerste kwartaal van dit jaar, was de economische dynamiek aan het begin van 2015 beter dan verwacht. Hierdoor lijkt de terugval in BBP-groei mee te gaan vallen. Dit maakt dat de dit jaar door ons geraamde economische groei (1¾%) mogelijk wat te conservatief is ingeschat. In de loop van mei zullen wij onze raming opnieuw tegen het licht houden.

Figuur 1: Economie kent sterk jaareinde 2014
Figuur 1: Economie kent sterk jaareinde 2014Bron: Rabobank
Figuur 2: Export groeit en import krimpt
Figuur 2: Export groeit en import krimptBron: CBS, Rabobank

Hoge bijdrage internationale handel aan BBP-groei

De Nederlandse export heeft de afgelopen maanden een ongebruikelijk sterke groei doorgemaakt (figuur 2). Het exportvolume van goederen nam in februari met 0,5% maand-op-maand toe, na een groei van 1,9% in januari (seizoensgecorrigeerd). De hoge exportgroei komt deels door het gunstige economische klimaat in de voor Nederland belangrijke exportbestemmingen – in termen van toegevoegde waarde zijn dit vooral Duitsland, de VS en het VK. Daarnaast krijgt de export een steun in de rug van de waardedaling van de euro ten opzichte van de meeste andere wisselkoersen. Voor de rest van dit jaar gaan wij eveneens uit van een verdere groei van de export.

De import laat een compleet tegengesteld beeld zien. Het importvolume van Nederlandse goederen kromp in februari met 0,9% maand-op-maand, na een daling van 0,8% in januari. Het ligt voor de hand dat de importdaling deels wordt gedreven door de waardedaling van euro. De combinatie van exportgroei en krimp van de import zal zich in het eerste kwartaal vertalen in een sterke positieve bijdrage vanuit de internationale handel aan de BBP-groei.

Consument haalt hand van de knip

Het volume van de Nederlandse huishoudconsumptie nam in februari met 0,6% toe ten opzichte van januari, na een daling van 0,4% in januari (seizoensgecorrigeerd). De daling van de consumptie in januari kwam vooral door een daling van het aantal autoverkopen als gevolg van het ingaan van strengere fiscale regels per 1 januari. Maar doordat de consumptie zich onderliggend sterker herstelt dan verwacht, denken wij dat de huishoudconsumptie in het eerste kwartaal opnieuw een positieve bijdrage aan de BBP-groei gaat leveren. Bovendien zet het herstel op de woningmarkt ook sterker door dan wij verwacht hadden. Dit betekent dat voor 2015 als geheel een hogere consumptiegroei mogelijk dan onze huidige raming (1½%) weergeeft.

De toegenomen consumptiegeneigdheid blijkt duidelijk uit de jaar-op-jaar stijging van de duurzame consumptie in de afgelopen maanden. Dit is in lijn met geleidelijke stijging van de koopbereidheid (figuur 3). Naast het verbeterde sentiment zal ook de toename van het reëel beschikbare huishoudinkomens dit jaar een positieve impact hebben op de consumentenbestedingen.

Overheid remt groei

Het begrotingstekort kwam in 2014 uit op 2,3% van het BBP. Hiermee werd het tekort van 2013 geëvenaard, maar door het wegvallen van de eenmalige opbrengsten uit de 4G-veiling en lagere gasbaten als gevolg van het relatief warme weer was er onderliggend wel degelijk sprake van een verbetering. In 2015 levert de overheid door de al ingeboekte bezuinigingen lastenverzwaringen een negatieve bijdrage aan de economische groei. Er ligt dit jaar een verdere verbetering van het tekort in het verschiet. Door de gunstige ontwikkeling van het begrotingssaldo ziet het kabinet voor 2016 zelfs ruimte voor lastenverlichting. Hoewel daar binnen de 3%-begrotingsnorm zeker ruimte voor zou zijn, kijkt de Europese Commissie ook naar andere indicatoren, en volgens die indicatoren is er ook in 2016 nauwelijks ruimte voor lastenverlichting (voor een uitgebreide discussie zie deze recente uitspraak van de Raad van State).

Figuur 3: Koopbereidheid neemt geleidelijk toe
Figuur 3: Koopbereidheid neemt geleidelijk toeBron: CBS
Tabel 1: Kerngegevens Nederland
Tabel 1: Kerngegevens NederlandBron: CBS, Rabobank
Delen:
Auteur(s)

naar boven