RaboResearch - Economisch Onderzoek

China: groei neemt verder af in 2015

Economisch Kwartaalbericht

Delen:
Deze publicatie is verouderd. Bekijk de recentste editie

Naar de overzichtspagina van het Economisch Kwartaalbericht

  • Overheid zet in op lagere groei in 2015
  • Zwakte op huizenmarkt nog niet voorbij
  • Daling grondstofimporten zorgt voor grote handelsoverschotten
  • Sterke reële appreciatie yuan
  • Opvallende uitstroom van kapitaal

Overheid zet in op lage groei

De Chinese overheid zet dit jaar in op een verdere daling van de economische groei. De huizenmarkt is (weer) aan het verzwakken. De Chinese yuan is fors duurder geworden in reële termen, maar door lagere invoergroei en grondstoffenprijzen stijgen de handelsoverschotten desondanks tot nieuwe recordhoogtes.

Recente beleidsontwikkelingen suggereren dat de economische groei in China dit jaar verder zal teruglopen. Terwijl de nationale groeidoelstelling in 2013 en 2014 “ongeveer 7,5%” bedroeg, heeft de centrale overheid begin maart voor 2015 een groeidoel van “ongeveer 7%” vastgesteld. Uit eerder gestelde regionale groeidoelen is al een duidelijke neerwaartse trend af te leiden. Meer dan de helft van de regionale overheden verlaagde het doel met meer dan 1%-punt, terwijl de overheid van Shanghai voor het eerst helemaal geen groeidoelstelling heeft vastgesteld. Ook neemt het belang van het behalen van groeidoelen af. Zo is BBP-groei als key performance indicator voor de beoordeling van lokale bestuurders naar verluidt minder belangrijk geworden, terwijl werkgelegenheidscreatie en milieudoelstellingen in belang zijn toegenomen. Opvallend is ook dat vrijwel alle regio’s in 2014 hun groeidoel misten. Volgens de officiële statistieken kwam de economische groei voor heel China in 2014 uit op 7,4%. Daarmee werd het groeidoel van ongeveer 7,5% dus net gehaald, terwijl de gerapporteerde groei voor 2013 (7,7%) nog duidelijk boven het gestelde doel van 7,5% lag. Volgens veelgebruikte alternatieve indicatoren is de economische groei overigens de afgelopen jaren al wat verder teruggezakt tot zo’n 6%. 

Zwakte op huizenmarkt nog niet voorbij

De daling van de groei in 2014 hangt sterk samen met een verzwakking van de huizenmarkt. Na een aantal jaren waarin de investeringen in vastgoed snel stegen, kreeg China in 2014 te maken met oplopende voorraden onverkochte huizen, teruglopende huizenverkopen en dalende huizenprijzen. Eind 2014 vond een kleine opleving plaats, maar de meest recente data laten evenwel zien dat de markt weer aan het verzwakken is. Overaanbod kan een risico zijn voor met name lokale overheden en ontwikkelaars in de minder belangrijke steden (zogenaamde third en fourth tier cities). In 2014 drukte de verzwakking van de huizenmarkt de investeringsgroei. De kans is groot dat dit ook in 2015 zo zal zijn.

Iets lagere investeringsgroei is niet onwenselijk, aangezien de overheid de economie wil herbalanceren in de vorm van een verschuiving van investeringen naar consumptie en van industrie naar diensten. Een snelle terugval is echter wel onwenselijk. Oplopende werkloosheid kan de sociale stabiliteit bedreigen. Ook bestaat het gevaar dat het aantal slechte leningen toeneemt, terwijl de totale hoeveelheid uitstaand krediet de afgelopen jaren juist tot grote hoogten is gestegen. Goed nieuws is dat de consumptiegroei en de werkgelegenheidscreatie volgens de officiële data tot nu toe goed op peil zijn gebleven. Ondanks een geleidelijke afname is de kredietgroei echter nog steeds erg hoog. Niettemin heeft de centrale bank het monetaire beleid recent wat versoepeld. Dit hangt waarschijnlijk samen met de relatief zwakke kwartaalgroei (1,5% k-o-k, zie figuur 1) in het laatste kwartaal van 2014 en de lage inflatie. De sterke daling van de inflatie in januari wordt overigens voor een belangrijk deel veroorzaakt door de late start van het Chinese nieuwjaar, die ervoor zorgde dat de voedselprijsinflatie in januari erg laag was (figuur 2). Deflatie lijkt in China daarom op de korte termijn onwaarschijnlijk.

Figuur 1: Groei China
Figuur 1: Groei ChinaBron: Macrobond
Figuur 2: Inflatie China
Figuur 2: Inflatie ChinaBron: Macrobond

Daling grondstofimporten zorgt voor grote handelsoverschotten

Aan het externe front vallen de combinatie van hoge handelsoverschotten en reële appreciatie van de yuan op. Het handelsoverschot in januari was met USD 60 miljard het grootste ooit. De hogere handelsoverschotten zijn geen reflectie van sterke uitvoergroei, maar komen voornamelijk door lagere grondstoffenimporten. De daling van de groei, en in het bijzonder de afzwakking van de huizenmarkt, heeft geleid tot lagere of zelfs negatieve groei van de importvolumes van grondstoffen. Dit heeft bijgedragen aan de recente sterke daling van de grondstofprijzen. Vooral door deze lagere prijzen verbeterde de handelsbalans. Tegelijkertijd is de reële effectieve wisselkoers de afgelopen tijd fors gestegen en heeft China zich, ondanks de lagere groei en enige zorgen over verlies van concurrentievermogen van Chinese producenten, dus (nog) niet laten verleiden om zijn wisselkoers te laten depreciëren (figuur 3). De laatste tijd verkoopt de centrale bank van China juist buitenlandse valuta om de (impliciete) koppeling aan de Amerikaanse dollar vast te houden.

Opvallende uitstroom van kapitaal

Deze verkopen van vreemde valuta hangen samen met een aanzienlijke kapitaaluitstroom die in het laatste kwartaal opliep tot USD 90 miljard. Dergelijke uitstromen zijn vrij zeldzaam voor China, maar ze zijn nu al drie kwartalen op rij tamelijk omvangrijk (figuur 4). Mede daar er nog geen onderverdeling van de K4-cijfers beschikbaar is, is moeilijk in te schatten wat deze stromen kan verklaren. Waarschijnlijk spelen bedrijven in op een toenemend rente- en wisselkoersrisico door meer dollartegoeden aan te houden (uitstroom van kapitaal) en minder dollarschuld uit te geven (minder aantrekken van buitenlands kapitaal). Mogelijk is er mede door de aanhoudende anti-corruptiecampagne ook sprake van een toenemende kapitaalvlucht. China kent nog steeds strikte kapitaalcontroles, maar heeft het de afgelopen jaren wel gemakkelijker gemaakt om in het buitenland te investeren. De netto kapitaaluitstroom zou dus kunnen impliceren dat China steeds minder in staat is zijn financiële systeem af te scheiden van de rest van de wereld. Dat is in de context van groeivertraging en mogelijk afnemende kwaliteit van uitstaande leningen een ontwikkeling om in de gaten te houden. Door de enorme voorraad buitenlandse reserves is het betalingsbalansrisico echter nog steeds zeer beperkt.

Figuur 3: Reële appreciatie
Figuur 3: Reële appreciatieBron: Macrobond (BIS)
Figuur 4: Netto uitstroom kapitaal
Figuur 4: Netto uitstroom kapitaalBron: Macrobond

Naar de overzichtspagina van het Economisch Kwartaalbericht.

Colofon

Het Economisch Kwartaalbericht is een uitgave van Kennis en Economisch Onderzoek van Rabobank en kwam mede tot stand in samenwerking met Financial Markets Research.

De in deze publicatie gepresenteerde visie is mede gebaseerd op gegevens uit door ons betrouwbaar geachte bronnen, waaronder Macrobond. Deze bronnen zijn op zorgvuldige wijze in onze analyses verwerkt. De economische groeivoorspellingen zijn gegenereerd met behulp van het werelddekkende econometrische structuurmodel NiGEM.

Overname van de inhoud met bronvermelding is toegestaan. Kennis en Economisch Onderzoek aanvaardt echter geen enkele aansprakelijkheid voor het geval dat de in deze publicatie neergelegde gegevens of prognoses onjuistheden bevatten.

Gebruikte afkortingen bronnen: CBS: Centraal Bureau voor de Statistiek, EIU: Economist Intelligence Unit, NIESR: National Institute of Economic Social Research, ONS: Office of National Statistics, OECD: Organisation for Economic Co-operation and Development, IMF: Internationaal Monetair Fonds, BIS: Bank for International Settlements, CEIC: CEIC Macroeconomic Databases for Emerging and Developed Markets

Gebruikte afkortingen landen: VK: Verenigd Koninkrijk, IE: Ierland, VS: Verenigde Staten, DE: Duitsland, IT: Italië, NL: Nederland, ES: Spanje, PL: Polen, AT: Oostenrijk, FR: Frankrijk, GR: Griekenland, BE: België, FI: Finland, DK: Denemarken, LU: Luxemburg, CY: Cyprus, PT: Portugal, SI: Slovenië, MT: Malta, EZ: Eurozone, SK: Slowakije

Deze informatie kunt u ontvangen door een mail te sturen naar economie@rn.rabobank.nl onder vermelding van ‘KEO Kennismail’. Hierdoor wordt u op de verzendlijst geplaatst van de gratis digitale nieuwsbrief van Kennis en Economisch Onderzoek die tenminste eens per maand uitkomt. In deze nieuwsbrief zijn links te vinden naar het Economisch Kwartaalbericht, maar ook naar alle andere publicaties van onze medewerkers.

Voor overige informatie kunt u bellen met Kennis en Economisch Onderzoek via tel. 030 - 2162666. U kunt ons ook bereiken op het volgende e-mailadres: economie@rn.rabobank.nl

Eindredactie: 
Allard Bruinshoofd, hoofd Internationaal Onderzoek
Tim Legierse, hoofd Nationaal Onderzoek

Redactie: Enrico Versteegh

Graphics: Selma Heijnekamp en Reinier Meijer

Productiecoördinatie: Christel Frentz

Delen:
Auteur(s)

naar boven