RaboResearch - Economisch Onderzoek

Vertrouwen Nederlandse consument op hoogste punt sinds de crisis

Economisch commentaar

Delen:
  • De huishoudconsumptie daalde in april 2015 licht ten opzichte van maart
  • De werkloosheid nam in mei af door een stijging van de werkgelegenheid
  • Het consumentenvertrouwen steeg in juni tot het hoogste punt sinds medio 2007
  • Vooruitzichten voor de particuliere consumptie zijn gunstig

Recente cijfers over het consumentenvertrouwen en de werkloosheid ondersteunen het beeld van een aantrekkende binnenlandse economische dynamiek. De werkloosheid daalde in mei licht door een groei van de werkgelegenheid. Het consumentenvertrouwen nam in juni toe tot het hoogste niveau sinds medio 2007. Aan de stijging van de vertrouwensindex lagen zowel een verbeterde mening over het algemene economische klimaat als een stijging van de koopbereidheid ten grondslag. De huishoudconsumptie daalde in april licht ten opzichte van maart. De vooruitzichten voor de particuliere consumptie zijn echter gunstig.

De consument gaat meer aan de groei bijdragen

De zwakke ontwikkeling van de particuliere consumptie in de afgelopen maanden zette in april door. Het volume van de huishoudconsumptie daalde in april licht, met 0,1% maand-op-maand. Hierdoor nam het momentum (3m/3m-ontwikkeling) af van 0,7% in maart naar 0,3% in april (figuur 1). Ten opzichte van een jaar eerder namen vooral de duurzame consumptie en de consumptie van energie toe. De vooruitzichten voor de huishoudconsumptie zijn gunstig. Verschillende factoren zullen naar verwachting aan de consumptiegroei bijdragen: een toename van het reëel beschikbare huishoudinkomen door de lage inflatie en groei van de werkgelegenheid, stijging van het consumentenvertrouwen en de aantrekkende woningmarkt (zie voor een uitgebreide analyse ook ons meest recente Economisch Kwartaalbericht). Voor volgend jaar speelt de voorgenomen lastenverlichting van het kabinet.

Consumentenvertrouwen stijgt in juni

Het vertrouwen onder consumenten nam in juni verder toe en kwam uit op een stand van 6. Hiermee is het hoogste punt bereikt sinds medio 2007. De deelindicatoren economisch klimaat en koopbereidheid namen beide toe, van respectievelijk 13 en -5 in mei naar 21 en -3 in juni (figuur 2). De vertrouwensindex laat nu al geruime tijd een stijgende trend zien. Nederlandse consumenten kregen ook in recente maanden weer meevallend nieuws te horen over de binnenlandse economische dynamiek. Momenteel spreekt het kabinet over een lastenverlichting van € 5 miljard in 2016.

Voor de toekomstige ontwikkeling van de huishoudconsumptie is de koopbereidheid een goede indicator. De gestage verbetering van deze deelindicator wijst op een verdere groei van de huishoudconsumptie in de komende kwartalen. Natuurlijk is deze voorspelling omgeven met onzekerheden: de met de dag groeiende kans op een Grieks faillissement en het conflict Rusland/Oekraïne zijn de belangrijkste ontwikkelingen die in de komende maanden nog een neerwaartse invloed kunnen hebben op het sentiment.

Figuur 1: Zwak momentum huishoudconsumptie
Figuur 1: Zwak momentum huishoudconsumptieBron: CBS, Rabobank
Figuur 2: Consumentenvertrouwen stijgt verder
Figuur 2: Consumentenvertrouwen stijgt verderBron: CBS

Daling werkloosheid in mei

De werkloosheid kwam in mei met 6,9% van de beroepsbevolking iets lager uit ten opzichte van de 7% in april (Eurostat/ILO-definitie; figuur 3). De werkgelegenheid nam met 10.000 personen toe en het arbeidsaanbod met 3.000 personen. Deze cijfers passen binnen het overwegend positieve beeld dat wij nu al geruime tijd van de arbeidsmarkt zien. Afgezien van een daling in december 2014 en aan het begin van dit jaar stijgt de werkgelegenheid al sinds het begin van vorig jaar onafgebroken. Dit ging vanaf de tweede helft van 2014 gepaard met een toename van het arbeidsaanbod, wat het tempo waarmee de werkloosheid daalt enigszins beperkt.

De toename van het arbeidsaanbod wijst erop dat voormalig ontmoedigden weer terugkeren naar de arbeidsmarkt. De ontwikkeling in bruto participatiegraden bevestigt dit beeld. De stijging van het aantal vacatures en uitzenduren over de afgelopen kwartalen wijst op een verder herstel van de werkgelegenheid. Wat het effect hiervan zal zijn op de werkloosheid, hangt af van de ontwikkeling van het arbeidsaanbod. De aanzuigende werking van het economische herstel zal de daling van de werkloosheid ook in de komende maanden mogelijk afremmen. Daarbij is het goed om op te merken dat nog niet alle sectoren bijdragen aan het herstel van de werkgelegenheid (figuur 4). Het aantal werkzame personen neemt alweer geruime tijd toe in de commerciële dienstverlening en handel & transport, maar daalt nog in de maakindustrie, bouwnijverheid en niet-commerciële dienstverlening. In een aantal sectoren (bouw, maakindustrie) is de arbeidsproductiviteit nog niet terug op het niveau waarop werkgevers naar verwachting weer personeel zullen aannemen.

Figuur 3: Lichte daling werkloosheid
Figuur 3: Lichte daling werkloosheidBron: CBS
Figuur 4: Commerciële dienstverlening banenmotor
Figuur 4: Commerciële dienstverlening banenmotorBron: CBS
Delen:
Auteur(s)

naar boven