RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

Nederland: eerste kwartaal zorgt voor hogere economische groei in 2015

Conjunctuurbeeld

Delen:
  • In het eerste kwartaal van 2015 groeide de economie met 0,4% ten opzichte van het kwartaal ervoor
  • De particuliere consumptie en de woninginvesteringen droegen hier het meest aan bij
  • De uitvoer viel lager uit dan verwacht door een krimp in de dienstenuitvoer
  • De werkgelegenheid daalde licht door bezuinigingen in de zorg

Volgens de eerste raming van het CBS is het reële Bruto Binnenlands Product (BBP) in het eerste kwartaal met 0,4% toegenomen ten opzichte van het laatste kwartaal van 2014 (figuur 1). In het vierde kwartaal speelden tijdelijke factoren een rol die een opwaarts effect hadden op de groei in dat kwartaal, zoals de afloop van de verruimde schenkingsvrijstelling en de op handen zijnde strengere fiscale regels rond zuinige auto’s. Dit heeft de woninginvesteringen en de autoverkopen eind vorig jaar omhoog geduwd. Daarom hadden wij rekening gehouden met een wat grotere terugval van de groei in het eerste kwartaal dan nu het geval was. Door de goede start in het eerste kwartaal van dit jaar stellen wij onze groeiverwachting voor de Nederlandse economie in 2015 bij van 1¾% naar 2% (tabel 1).

Figuur 1: Groei in het eerste kwartaal
Figuur 1: Groei in het eerste kwartaal Bron: CBS, Rabobank
Tabel 1: Kerngegevens Nederland
Tabel 1: Kerngegevens Nederland Bron: CBS, Rabobank

Tijdelijke zwakte internationale handel

De uitvoer stelde in het eerste kwartaal teleur. Krimp in de dienstenuitvoer veroorzaakte de terugval van het exportvolume. Onderliggend kwam dit door lagere ontvangsten uit royalty’s en licentierechten, waar wij geen goede verklaring voor hebben. De goederenuitvoer nam in het eerste kwartaal wel toe, met 0,9%. Wij gaan uit van een tijdelijke zwakte en verwachten dat de uitvoer in de komende kwartalen weer een positieve groeibijdrage zal gaan leveren. De export krijgt hierbij steun in de rug van de goedkopere euro (figuur 2).

De productie in de Nederlandse maakindustrie nam in het eerste kwartaal met 0,5% toe ten opzichte van het kwartaal ervoor. De vooruitzichten voor de maakindustrie zijn goed. Sentimentsindicatoren maken een gunstige ontwikkeling door. De inkoopmanagersindex (PMI) van de Nederlandse maakindustrie steeg in mei naar een stand van 55,5 en bereikte daarmee het hoogste niveau sinds december 2013 (figuur 3). Het door het CBS gemeten producentenvertrouwen bereikte in mei met een stand van 4,1 het hoogste punt in vier jaar tijd. Beide sentimentsindicatoren duiden hiermee op verdere groei van de Nederlandse maakindustrie in de komende maanden.

Figuur 2: Lage eurokoers
Figuur 2: Lage eurokoersBron: Macrobond
Figuur 3: Sentiment duidt op groei maakindustrie
Figuur 3: Sentiment duidt op groei maakindustrieBron: CBS, Markit

Binnenlandse bestedingen komen op gang

De particuliere consumptie nam in het eerste kwartaal met 0,3% toe ten opzichte van het kwartaal ervoor en steeg daarmee voor het vierde kwartaal op rij. Vooral de duurzame consumptie ontwikkelt zich positief. Dit komt doordat de woningmarkt aantrekt. Door de toename van het aantal woningtransacties stijgt ook de consumptie van duurzame goederen voor woningen[1]. De consument is in mei voorts positiever geworden over zowel het algemene economische klimaat als de koopbereidheid (figuur 4). Wij verwachten dat de positieve ontwikkeling van de huishoudconsumptie doorzet. De gestage stijging van de koopbereidheid onder consumenten en de toename van de reëel beschikbare huishoudinkomens ondersteunen deze verwachting.

Naast de consumptie van huishoudens droegen ook de woninginvesteringen bij aan de kwartaalgroei. Na de forse kwartaal-op-kwartaaltoename van 15,5% in het vierde kwartaal van 2014 volgde in het eerste kwartaal van dit jaar opnieuw een aanzienlijke toename van 4,7%. Dit houdt verband met de hoger dan verwachte toename van het aantal woningtransacties in het eerste kwartaal van 2015 en met de toename van de nieuwbouw van woningen. Wij verwachten dat de bedrijfs- en woninginvesteringen in de komende kwartalen een positieve bijdrage leveren aan de binnenlandse vraag.

Voetnoot

[1] Er bestaat een positief verband tussen het aantal transacties op de woningmarkt en de duurzame consumptie voor woningen. Zie voor meer informatie onze studie Herstel op de woningmarkt en consumptie woninginrichting: een vliegwieleffect?

Zorg laat werkgelegenheid krimpen

In het eerste kwartaal van dit jaar daalde de werkgelegenheid licht. De sectorale verdeling laat zien dat deze daling vooral voor rekening komt van niet-commerciële diensten (figuur 5). Vooral in de zorg daalde het aantal werkzame personen nog sterk in het eerste kwartaal. Het aantal werkzame personen in de commerciële dienstverlening nam juist fors toe. Wij verwachten dat de werkgelegenheid in de loop van dit jaar weer zal toenemen, door verdere groei van het aantal banen in de private sector. Arbeidsmarktindicatoren zoals het aantal vacatures en uitzenduren ondersteunen deze verwachting. Het aantal vacatures steeg in het eerste kwartaal voor het zevende kwartaal op rij.

Figuur 4: Stijging consumentenvertrouwen
Figuur 4: Stijging consumentenvertrouwenBron: CBS
Figuur 5: Overheid en zorg laten werkgelegenheid dalen
Figuur 5: Overheid en zorg laten werkgelegenheid dalenBron: CBS, Rabobank
Delen:
Auteur(s)
Björn Giesbergen
RaboResearch Global Economics & Markets Rabobank KEO
06 3047 8523

naar boven