RaboResearch - Economisch Onderzoek

Nederlandse overheid geeft niet meer uit dan gemiddeld in Europa

Economisch commentaar

Delen:
  • In een serie stellingen bespreken we veelgehoorde misverstanden of terechte vaststellingen over de Nederlandse economie en belichten we bijzondere kenmerken en ontwikkelingen
  • Nederlandse overheidsuitgaven zijn niet bijzonder hoog in Europees perspectief
  • Sociale zekerheid is de grootste kostenpost
  • Overheidsbestedingen als percentage van het BBP zijn sinds de crisis sterk opgelopen

Stelling: De Nederlandse overheid geeft veel meer uit dan andere overheden

De Nederlandse overheidsuitgaven zijn niet bijzonder hoog in Europees perspectief

Figuur 1: Nederlandse overheidsuitgaven gemiddeld in Europa
Figuur 1: Nederlandse overheidsuitgaven gemiddeld in EuropaBron: Eurostat

Als we de Nederlandse overheidsuitgaven in internationaal perspectief plaatsen, dan blijkt dat de uitgaven van onze overheid als percentage van het Bruto Binnenlands Product (BBP) niet bijzonder hoog zijn (figuur 1). De overheidsuitgaven in Nederland zijn weliswaar bijna de helft van het BBP, maar nog steeds lager dan het Europese gemiddelde. De hoogte van de Nederlandse overheidsuitgaven is vergelijkbaar met die in landen als het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. BelgiĆ«, Frankrijk en Denemarken geven juist meer uit. 


Grootste uitgavenpost sociale zekerheid

Als we kijken waaraan de Nederlandse overheid geld uitgeeft, zien we dat meer dan een derde van het geld naar de sociale zekerheid gaat. Onderwijs en zorg maken samen ook bijna een derde van de kosten uit. Ook hier loopt Nederland niet uit de pas met de rest van Europa (figuur 3). Gemiddeld in de EU wordt een iets groter deel uitgegeven aan sociale zekerheid, terwijl Nederland in vergelijking iets meer uitgeeft aan onderwijs en zorg. 

Figuur 2: Overheidsuitgaven Nederland naar type
Figuur 2: Overheidsuitgaven Nederland naar typeBron: Eurostat
Figuur 3: Overheidsuitgaven EU-28 naar type
Figuur 3: Overheidsuitgaven EU-28 naar typeBron: Eurostat

Overheidsuitgaven in historisch perspectief

Plaatsen we de Nederlandse overheidsuitgaven in historisch perspectief, dan valt vooral op dat deze eind jaren zeventig zeer sterk stegen en daarna tot midden jaren negentig op een relatief hoog niveau bleven. Mede door een sterke economische groei eind jaren negentig daalden de overheidsuitgaven als percentage van het BBP toen sterk, om daarna redelijk stabiel te blijven tot aan de crisis.

Figuur 4: Uitgaven als percentage van het BBP sinds crisis hoger
Figuur 4: Uitgaven als percentage van het BBP sinds crisis hogerBron: Centraal Planbureau

Sinds de crisis zijn de overheidsbestedingen als percentage van het BBP weer redelijk hard gestegen. Dit komt grotendeels doordat het BBP in de jaren na de crisis is gekrompen, terwijl de overheidsuitgaven bleven doorstijgen. Doordat de overheid fors heeft bezuinigd en de economische groei de komende jaren naar verwachting zal stijgen, zullen de overheidsbestedingen als percentage van het BBP de komende jaren naar verwachting weer dalen. 

Conclusie: onjuist

De Nederlandse overheidsuitgaven zijn in Europees perspectief niet hoog. De bestedingen van onze overheid als percentage van het BBP liggen onder het Europese gemiddelde en een stuk lager dan de overheidsuitgaven van landen als Belgiƫ en Denemarken. Ook in internationaal perspectief zijn onze overheidsuitgaven niet bijzonder hoog. Wel zijn de bestedingen als percentage van het BBP sinds de crisis sterk opgelopen, maar de verwachting is dat deze door de genomen bezuinigingen en de voorspelde groei de komende jaren weer zullen dalen.

Delen:
Auteur(s)
Martijn Badir
RaboResearch Nederland Rabobank KEO
030 - 21 62666

naar boven