RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

Nederland: lage olieprijs en eurokoers goed voor groei

Conjunctuurbeeld

Delen:
  • Toename export en productie maakindustrie in november
  • Negatieve inflatie door dalende olieprijzen
  • Daling werkloosheid maakt pas op de plaats

De omvang van de Nederlandse economie is in 2014 naar verwachting met ¾% gegroeid ten opzichte van het jaar ervoor. Voor 2015 verwachten we een verdere versnelling van de BBP-groei door een aantrekkende export en een positieve bijdrage van de consumptieve bestedingen. Het sterk vertraagde inflatietempo heeft een opwaarts effect op het reëel beschikbare inkomen, wat de consumptiegroei ondersteunt. Verder krijgt de exportgroei dit jaar steun in de rug van een waardedaling van de euro.

Export krijgt steun in de rug van goedkope euro

In november nam het exportvolume van Nederlandse goederen weer toe, na in oktober te zijn gedaald (seizoensgecorrigeerd; m-o-m). Het momentum (de groei van het driemaands gemiddelde) steeg mede hierdoor naar 2% (figuur 1). Bij een gelijkblijvend exportvolume in december is de exportgroei in het vierde kwartaal hoger uitgevallen dan in de voorgaande twee kwartalen. Het negatieve effect op de handel van de onrust in Rusland/Oekraïne lijkt daarmee van tijdelijke aard geweest. Op dit moment ondersteunt de in de afgelopen maanden sterk gedaalde euro de export. Omdat deze daling sterker is geweest dan wij hadden verwacht, zullen de vooruitzichten voor de export wellicht ook iets positiever worden dan we tot nu toe hadden verwacht. Op basis van de goedkope euro en een verdere groei van de voor Nederland belangrijke handelspartners verwachten wij dat de export de komende tijd verder aantrekt.

Het productievolume van de maakindustrie nam in november voor de tweede maand op rij toe (seizoensgecorrigeerd, m-o-m). Het momentum van de productie bleef in november constant op 0,6% (figuur 2). Het lijkt erop dat de positieve sentimentsindicatoren voor de maakindustrie zich eindelijk vertalen in een hogere productiegroei (figuur 2). Ook vooruitkijkend verwachten we een verdere groei van de maakindustrie. De PMI steeg in januari naar 54,1 ten opzichte van 53,5 in december, wat wijst op verdere groei van de productie in de maakindustrie.

Figuur 1: Exportgroei trekt aan
Figuur 1: Exportgroei trekt aanBron: CBS, bewerking Rabobank
Figuur 2: Sentiment maakindustrie positief
Figuur 2: Sentiment maakindustrie positiefBron: CBS, Markit

Inflatie negatief in december

In december is de inflatie in Nederland volgens de Europees vergelijkbare HICP gedaald van 0,3% tot -0,1%. Dat betekent dat er nu in ons land voor het eerst in vijf jaar sprake is van deflatie. Over heel 2014 is de inflatie gemiddeld uitgekomen op 0,3%, het laagste jaarlijkse inflatiecijfer sinds de HICP voor het eerst is gemeten (1997). De deflatie in december (HICP) kunnen we vrijwel geheel verklaren door de daling van de brandstofprijzen (figuur 3), die in december met 8,4% jaar-op-jaar afnamen. De lagere brandstofprijzen zijn het gevolg van de in de afgelopen maanden sterk gedaalde olieprijzen (figuur 4).

Voor de komende maanden voorzien wij een verdere daling van de inflatie. De brandstofprijzen aan de pomp zullen in de eerste maanden van 2015 verder dalen, omdat het altijd even duurt voordat de lagere olieprijs volledig is doorgerekend in de brandstofprijzen. Daarnaast zullen de gedaalde gas- en olieprijzen (figuur 4) in de loop van dit jaar waarschijnlijk worden doorberekend in de energieprijzen voor huishoudens, wat de inflatie verder drukt. De omvang van de daling in energieprijzen is naar verwachting klein en met onzekerheid omgeven, onder meer omdat de gasprijzen nog relatief weinig zijn gedaald en de belastingen op energie voor huishoudens per 1 januari 2015 omhoog zijn gegaan.

Door de onverwacht sterke daling van de inflatie is onze huidige inflatievoorspelling voor 2015 bijna zeker te hoog. Daarom zullen we de inflatieverwachting voor 2015 in onze volgende ramingsronde neerwaarts bijstellen naar -½% - 0%.

Het particuliere consumptievolume nam in november voor de tweede maand op rij toe (m-o-m). In het laatste kwartaal van 2014 is de groei van de consumptie op kwartaalbasis waarschijnlijk zeer zwak geweest en in het jaar als geheel zijn de consumptieve bestedingen naar verwachting gelijk gebleven aan die in het jaar ervoor. Voor 2015 verwachten we een milde groei van de huishoudconsumptie. De dalende inflatie leidt tot een hoger reëel beschikbaar inkomen voor huishoudens, waardoor ze netto meer te besteden hebben. Daarnaast is de koopbereidheid in de afgelopen maanden ondanks de internationale spanningen stabiel gebleven. Tot slot zullen ook het herstel op de woning- en de arbeidsmarkt bijdragen aan de consumptiegroei in 2015. Omdat de daling van de inflatie sterker is geweest dan wij hadden voorzien, zal de groei van de consumptieve bestedingen en daarmee de groei van het Bruto Binnenlands Product dit jaar waarschijnlijk iets hoger uitkomen dan wij tot nu toe hadden verwacht. Eind februari zullen we onze nieuwe economische verwachtingen publiceren.

Figuur 3: Inflatie daalt verder
Figuur 3: Inflatie daalt verderBron: CBS
Figuur 4: Sterke daling olieprijzen
Figuur 4: Sterke daling olieprijzenBron: Macrobond, Bloomberg

Daling werkloosheid stagneert tweede helft 2014

De werkloosheid kwam in december uit op 6,7% ten opzichte van 6,5% in november (Eurostat/ILO-definitie). In 2014 kwam de werkloosheid gemiddeld uit op 6,8%. Na een sterke daling in de eerste helft van vorig jaar is de werkloosheid in de tweede helft vrijwel gelijk gebleven. De belangrijkste reden hiervoor is een verschil in ontwikkeling van het arbeidsaanbod in de twee perioden. In het eerste halfjaar van 2014 daalde de werkgelegenheid maar nam de werkloosheid toch af doordat het arbeidsaanbod sterk daalde. In de tweede helft van het jaar steeg de werkgelegenheid met 50.000 personen, maar bleef de werkloosheid onveranderd door een nog grotere stijging van het arbeidsaanbod. In feite is de onderliggende werkgelegenheidsontwikkeling het afgelopen halfjaar gunstiger geweest dan in het eerste halfjaar van 2014.

Wij verwachten dat de werkloosheid dit jaar door de stijgende werkgelegenheid omlaag zal komen, hoewel een toenemend arbeidsaanbod deze daling enigszins zal remmen.

Figuur 5: Werkloosheid stijgt in december
Figuur 5: Werkloosheid stijgt in decemberBron: CBS
Tabel 1: Kerngegevens Nederland
Tabel 1: Kerngegevens NederlandBron: CBS, Rabobank
Delen:
Auteur(s)
Martijn Badir
RaboResearch Nederland Rabobank KEO
030 - 21 62666

naar boven