RaboResearch - Economisch Onderzoek

Sub-Sahara Afrika’s lange klim naar welvaart

Column

Delen:

Het opwaartse economische potentieel van de regio Sub-Sahara Afrika blijft enorm. Dat duidt deels op de achterstand die de regio nog altijd heeft ten opzichte van de rest van de wereld. Maar het geeft ook aan dat er wel degelijk gunstige veranderingen hebben plaatsgevonden in het afgelopen decennium. Er zijn nu bijvoorbeeld minder gewelddadige conflicten. Daarnaast zien we in steeds meer Afrikaanse landen democratische elementen worden omarmd. Zo zijn er democratische verkiezingen geweest in Nigeria en Ivoorkust, die ook nog eens vreedzaam zijn verlopen en dat is geenszins vanzelfsprekend in veel Afrikaanse landen. Ook is de kindersterfte als gevolg van vermijdbare ziektes zoals malaria afgenomen en neemt het aantal jaren dat deze kinderen naar school gaan toe. Bovendien wordt in sommige landen veel geïnvesteerd in fysieke infrastructuur (wegen en havens bijvoorbeeld), wat bijdraagt aan het structurele economische groeivermogen.

Bovendien is Afrika geografisch goed gepositioneerd om de voedselproductie op te voeren. In een wereld waarin land schaars is en de vraag naar voedsel groeit, is dat een grote kans. Om die kans te benutten, moet er in de regio wel flink worden gewerkt aan structurele verbeteringen van met name de institutionele context waarin ondernemers opereren. Dat klinkt vaag, maar gaat om heel praktische zaken. Bijvoorbeeld de tijd en moeite die het kost om een bedrijf te starten; het vertrouwen dat je mag hebben in de onpartijdigheid van rechters tijdens geschillen; de mate van corruptie van overheden; de beschikbaarheid van goede wegen en hoogopgeleide arbeidskrachten en de mate van politieke stabiliteit. Deels ligt hier een taak voor overheden. Maar er liggen ook kansen voor ondernemers. Zo heeft Nederland bijvoorbeeld veel kennis en ervaring in de food- en agrisectoren en heeft Afrika het land. Dat is een bijna natuurlijke match als de institutionele context in orde is. 

Nu gaat het momenteel economisch minder goed met Sub-Sahara Afrika. De regio heeft de wind tegen door lagere grondstofprijzen en minder vraag uit China. Veel Afrikaanse landen zijn namelijk netto exporteurs van grondstoffen en China is voor hen een belangrijke afzetmarkt. Bovendien drukt de aanstaande renteverhoging door de Amerikaanse centrale bank op de rendementen van lokale obligaties, aandelen en valuta’s. Overheden met schulden in buitenlandse valuta hebben meer moeite om deze af te lossen wanneer de eigen munt deprecieert. Bedrijven die kosten maken in buitenlandse valuta en inkomsten hebben in lokale valuta zien hun marges verdampen. Consumenten zien de prijzen stijgen, bijvoorbeeld doordat producten die ze uit het buiteland kopen duurder worden. Deze prijsstijging tast hun koopkracht aan, en dat heeft weer een negatieve invloed op de economische groei.

Hier kan een mens somber van worden, maar dat hoeft dus niet. Want los van de bovengenoemde verbeteringen is de Afrikaanse groei weliswaar lager dan voorheen, maar nog altijd fors. Zowel in onze eigen economische Visie als in de jongste prognose van het IMF groeit de Afrikaanse economie de komende jaren nog ruimschoots sneller dan de wereldeconomie. Let wel, dit is een verwachting en wij hebben als economen geleerd om daar voorzichtig mee te zijn. Maar als de institutioneel-economische omstandigheden het gewenste ondernemersgedrag kunnen uitlokken, dan stelt dat Afrika in staat om weer een stukje van zijn potentieel te verzilveren. 

Delen:
Auteur(s)
Raphie Hayat
RaboResearch Global Economics & Markets Rabobank KEO
030 21 51295

naar boven