RaboResearch - Economisch Onderzoek

Nederlandse economie groeit gematigd door terugschroeven gaswinning

Economisch commentaar

Delen:
  • Het Nederlandse BBP-volume nam in het tweede kwartaal van 2015 met 0,1% toe ten opzichte van het eerste kwartaal
  • Het terugschroeven van de gasproductie resulteerde in een krimp van de delfstoffenwinning en vertekent het import- en exportbeeld
  • De particuliere consumptieve bestedingen en private investeringen droegen positief bij aan de economische dynamiek

Volgens de eerste raming van het CBS over het tweede kwartaal van 2015 is het Nederlandse BBP-volume met 0,1% toegenomen ten opzichte van het vorige kwartaal. Dat de groei zo laag uitvalt is vooral te wijten aan het terugschroeven van de gaswinning in het Groningenveld, waardoor de productie van de sector delfstofwinning in het tweede kwartaal een forse krimp vertoonde. Aan de bestedingenkant is het effect van de lagere gaswinning vooral terug te zien in de negatieve groeibijdrage vanuit de netto internationale handel, doordat de invoer fors toenam maar de uitvoergroei juist wat lager was. Dat het BBP-volume desondanks mild toenam is vooral te danken aan een sterke groei van de woninginvesteringen. De particuliere consumptie en bedrijfsinvesteringen noteerden eveneens groei, maar die lag wel wat lager dan in de kwartalen ervoor. Dit past in ons beeld van een gestaag verder groeiende economie, die zowel steunt op de uitvoergroei als een toename van de binnenlandse bestedingen. 

Gaswinning omlaag 

Vanwege de aardbevingen in de omgeving van het Groningen gasveld is besloten tot een verlaging van de gaswinning in 2015 ten opzichte van vorig jaar. Het lijkt erop dat deze beperking zich voor een groot deel heeft geconcentreerd in het tweede kwartaal. De delfstofwinning kromp in het tweede kwartaal met bijna 20%, wat 0,5%-punt van de BBP-groei in dat tweede kwartaal aftrok (figuur 1). Het onderliggende economische herstel was in het tweede kwartaal dus sterker dan het BBP-cijfer suggereert.

Figuur 1: BBP-cijfer geflatteerd door verlaging gasplafond
Figuur 1: BBP-cijfer geflatteerd door verlaging gasplafondBron: CBS

Netto handel draagt negatief bij

Het exportvolume groeide in het tweede kwartaal met 1% op kwartaalbasis, wat ongeveer in lijn is met de exportgroei van het eerste kwartaal. De invoer nam in het tweede kwartaal echter met 2,3% toe, fors hoger dan de groei in het eerste kwartaal. Het gevolg is dat de netto internationale handel in het tweede kwartaal 0,7%-punt afhaalde van de BBP-groei. Dit is wederom een weerspiegeling van het terugschroeven van de gasproductie. Door de productiebeperking lag de invoer van gas hoger dan normaal, terwijl wellicht ook minder eigen gas werd geëxporteerd. Net als voor de twee grootste economieën van de eurozone (Frankrijk en Duitsland) (zie Gestage groei eurozone; export in Frankrijk en Duitsland trekt aan) verwachten we voor Nederland een verdere groei van de export in de rest van dit jaar. De krimp van de gasproductie die op jaarbasis nodig is om binnen het plafond te blijven is grotendeels al in het tweede kwartaal gerealiseerd, zodat de kwartaalgroei van de invoer en uitvoer in de rest van dit jaar weer kan normaliseren. De Nederlandse export wordt daarbij gesteund door de lage euro en de door ons voorziene verdere groei van de Europese economie.

Consumptie groeit licht

Het private consumptievolume nam in het tweede kwartaal met 0,2% kwartaal-op-kwartaal toe, iets beneden de groei van het eerste kwartaal. Wij verwachten dat het herstel op de woningmarkt en de stijging van het reëel beschikbaar inkomen de consumptiegroei ook in de komende kwartalen gaat ondersteunen. De particuliere consumptie levert in 2015 naar verwachting dan ook een positieve bijdrage aan de economische groei, na jaren van krimp en stagnatie.

Sterke groei woninginvesteringen

De reële bedrijfsinvesteringen droegen mild positief bij aan de BBP-groei in het tweede kwartaal. De woninginvesteringen namen in het tweede kwartaal met 7% toe, na een groei van 4,5% in het eerste kwartaal. De woninginvesteringen zijn hoog vanwege het aantrekkende aantal woningtransacties en de toename van de nieuwbouw van woningen. Wij verwachten dat de bedrijfs- en woninginvesteringen in de komende kwartalen een positieve bijdrage blijven leveren aan de economische groei.

Private sector zorgt voor groei werkgelegenheid

In het tweede kwartaal nam het aantal werkzame personen wederom toe (figuur 2). De groei van het aantal banen kwam volledig voor rekening van de private sector, en dan vrijwel uitsluitend in de sectoren handel, vervoer & horeca en de zakelijke dienstverlening. Door bezuinigingen nam de werkgelegenheid in de niet-commerciële dienstverlening (overheid en zorg) in het tweede kwartaal af, net als in de afgelopen kwartalen.

Figuur 2: Wederom groei werkgelegenheid private sector
Figuur 2: Wederom groei werkgelegenheid private sectorBron: CBS

Wij verwachten dat de werkgelegenheid in de komende kwartalen verder zal groeien. Arbeidsmarktindicatoren zoals vacatures en uitzenduren wijzen in deze richting. De groei zal echter nog wel vooral uit de private sector komen. Uiteindelijk zal er ook een einde komen aan krimp van de werkgelegenheid in de niet-commerciële dienstverlening, maar het is moeilijk in te schatten wanneer dit omslagpunt wordt bereikt. Door de groei van de totale werkgelegenheid verwachten we in de rest van dit jaar een verdere afname van de werkloosheid. De werkloosheid zal in 2015 naar verwachting gemiddeld uitkomen op 7%, na 7,4% in 2014.

Delen:
Auteur(s)

naar boven