RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

Nederland: Lagere BBP-groei door afname gasproductie

Conjunctuurbeeld

Delen:
  • De BBP-groei in het tweede kwartaal is sterk negatief beïnvloed door de lagere gaswinning
  • De onderliggende economische groei blijft op koers
  • Sentimentsindicatoren wijzen op groei van de industriële productie en de particuliere consumptie
  • De groei van de woningmarkt houdt aan

Volgende week publiceert het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) de eerste raming van de Nederlandse BBP-groei in het tweede kwartaal van 2015. De kwartaal-op-kwartaal groei is waarschijnlijk zeer negatief beïnvloed door de lagere gaswinning. De beslissing van de overheid in februari om de maximaal toegestane productie van gas uit het Groningen gasveld in de eerste helft van het jaar te verlagen tot 16,5 miljard kubieke meter en de onzekerheid over de limiet die de regering zou stellen voor 2015 als geheel resulteerde in een drastische daling van de gaswinning in het tweede kwartaal (figuur 1). De gasproductie daalde met 30% in april en met 56% in mei ten opzichte van de zelfde maanden in 2014, terwijl de gasconsumptie in die maanden hoger dan of gelijk aan vorig jaar was. De daling van de productie is dus duidelijk niet vraaggedreven.

Tabel 1: Kerngegevenstabel Nederland
Tabel 1: Kerngegevenstabel NederlandBron: CBS, Rabobank
Figuur 1: Forse daling delfstoffenwinning
Figuur 1: Forse daling delfstoffenwinningBron: CBS

Door de veel lagere gasproductie valt de BBP- groei in het tweede kwartaal waarschijnlijk lager uit dan wij eerder voorzien hadden, maar we verwachten dat dit een eenmalig effect is. De verlaging van het productieplafond voor het Groningen gasveld heeft een negatief effect van ½%-punt op de BBP-groei in 2015 als geheel. Dit effect is al verwerkt in onze verwachtingen voor de economische groei (tabel 1). Hoewel de groei in het tweede kwartaal dus waarschijnlijk teleurstelt, blijft de onderliggende economische groei op koers. Onder meer vanwege het hoge vertrouwen van producenten.

Figuur 2: Hoge PMI duidt op groei
Figuur 2: Hoge PMI duidt op groeiBron: CBS, Markit

Zowel het producentenvertrouwen van het CBS als de internationaal vergelijkbare inkoopmanagersindex PMI viel in juli iets terug als gevolg van de Griekse crisis. Beide indicatoren liggen echter nog steeds op een niveau dat historisch gezien duidt op groei van de productie en de export (figuur 2). Recente cijfers lijken niet aan deze verwachtingen te voldoen, maar de industriële productiegroei trekt wel voorzichtig aan. Wij verwachten dat de groei in de komende maanden versnelt.

Koopbereidheid op hoogste niveau sinds 2007

Ook aan de kant van de consumenten wijzen de meeste tekenen op groei. Dit vertaalt zich waarschijnlijk in een toename van de particuliere consumptie in de tweede helft van dit jaar. Het consumentenvertrouwen daalde licht in juli, wat volledig kan worden toegeschreven aan een minder optimistische kijk op het algemene economische klimaat in de komende twaalf maanden. Deze sub indicator is sterk afhankelijk van geopolitieke en economische onrust, recentelijk de verhoogde kans op een Grexit en de scherpe dalingen op de Chinese beurs. De koopbereidheid van consumenten, ook onderdeel van het consumentenvertrouwen, groeit echter gestaag sinds medio 2013 en staat op het hoogste niveau sinds het begin van de crisis. Volgens meer dan de helft van de consumenten is het een gunstige tijd voor grote aankopen (figuur 3). Ondanks deze cijfers stelde de groei van de particuliere consumptie in de eerste helft van 2015 enigszins teleur. In vergelijking met vorig jaar zijn de cijfers positief, maar tussen december vorig jaar en mei 2015 is de particuliere consumptie licht gedaald. Gezien de groei van de woningmarkt (zie hieronder), met een positief effect op de consumptie van duurzame goederen, de langzame maar gestage stijging van de werkgelegenheid en groeiende reële lonen verwachten we echter dat de particuliere consumptie wel groeit in de rest van het jaar.

Figuur 3: Gestage toename koopbereidheid
Figuur 3: Gestage toename koopbereidheidBron: CBS
Figuur 4: Groei van de woningmarkt houdt aan
Figuur 4: Groei van de woningmarkt houdt aanBron: CBS, Rabobank

Groei van de woningmarkt houdt aan

Sinds juni 2013 is het aantal verkopen van bestaande woningen hard gegroeid, met slechts één grote onderbreking in het eerste kwartaal van dit jaar. Als gevolg daarvan stegen ook de huizenprijzen in het afgelopen anderhalf jaar, zij het in een lager tempo dan de verkopen (figuur 4). Net als in 2012 waren de recente piek en daling van de verkopen het gevolg van veranderende regelgeving. Strengere regels per 1 januari 2015 stimuleerden kopers om hun huizen voor de jaarwisseling te kopen. De groei van het aantal woningverkopen in het tweede kwartaal bevestigt echter dat de onderliggende trend van toenemende activiteit op de huizenmarkt doorzet. Cijfers van de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM) over getekende koopovereenkomsten duiden bovendien op verdere groei in het derde kwartaal. Wij verwachten dat het aantal verkopen verder groeit in de rest van 2015 en stabiliseert in 2016. De huizenprijzen groeien volgend jaar naar verwachting iets harder dan dit jaar, maar in vergelijking met het decennium vóór de crisis blijft de groei bescheiden. Zie ons recente Kwartaalbericht Woningmarkt voor een uitgebreide analyse van de Nederlandse woningmarkt.

Delen:
Auteur(s)

naar boven