RaboResearch - Economisch Onderzoek

Gestage groei eurozone; export in Frankrijk en Duitsland trekt aan

Economisch commentaar

Delen:
  • De economie  van de eurozone is met 0,3% gegroeid ten opzichte van het eerste kwartaal van 2015
  • De economische groei in Spanje en Griekenland was verrassend hoog, terwijl de groei in Frankrijk tegenviel
  • Vooral de groeibijdrage vanuit de internationale handel is in Duitsland en Frankrijk  in het tweede kwartaal sterk verbeterd, waarmee de effecten van de goedkope euro eindelijk hun beslag lijken te krijgen
  • Ondanks duidelijke kwetsbaarheden, verwachten we dat het economische herstel in de eurozone in 2015 in ongeveer hetzelfde tempo doorzet

De economie van de eurozone is in het tweede kwartaal van 2015 gegroeid met 0,3% ten opzichte van het eerste kwartaal van 2015, iets lager dan de 0,4% groei van het eerste kwartaal. Hoewel de groei doorzet, is van een krachtig economisch herstel dus nog steeds geen sprake. Vooral Spanje en Griekenland zijn positieve uitschieters met een BBP-volumegroei (k-o-k) van respectievelijk 1,0% en 0,8%. Het positieve groeicijfer van Griekenland geeft in onze optiek overigens wel een vertekend beeld van de huidige economische situatie in het land, omdat het vooral betrekking heeft op de periode vóórdat kapitaalrestricties (eind juni) van kracht werden. De schade van het deels lamgelegde economische verkeer door de kapitaalrestricties is dus nog niet zichtbaar in dit kwartaalcijfer. Daarnaast hebben huishoudens uitgaven wellicht naar voren gehaald in anticipatie op de opnamelimieten bij banken of uit onzekerheid over eurozonelidmaatschap. Op dit moment verkeert de Griekse economie hoogstwaarschijnlijk in een nieuwe recessie.

De Duitse economie blijft met een groei van 0,4% (k-o-k) in het tweede kwartaal op stoom en Italië laat met een groei van 0,2% voor het eerst sinds mid-2011 een groei noteren in twee achtereenvolgende kwartalen. Ook het Nederlandse groeicijfer van 0,1% is positief nieuws, omdat deze op zichzelf matige groei tot stand kwam ondanks de zeer sterke krimp van de gasproductie (zie Nederlandse economie groeit gematigd door terugschroeven gaswinning).

Figuur 1: Sterke groei in Spanje en Griekenland
Figuur 1: Sterke groei in Spanje en GriekenlandBron: Macrobond

De ontwikkeling in Frankrijk stelt teleur: de Franse economie kwam na een sterke groei in het eerste kwartaal (0,7% k-o-k) in het tweede kwartaal helemaal tot stilstand (0%). Finland is de absolute verliezer in het tweede kwartaal, omdat het land als enige binnen de eurozone is gekrompen (-0,4%). Finland heeft veel last van de recessie in Rusland en kampt tegelijkertijd met structurele problemen, onder andere omdat het belangrijkste technologieconcern Nokia zeer veel marktaandeel heeft verloren. 

 

Exporten nemen toe

De componenten van de groei zijn nog niet voor alle eurozonelanden bekend, maar het is wel duidelijk dat de netto bijdrage vanuit de internationale handel in Duitsland en Frankrijk  in het tweede kwartaal sterk is verbeterd. Het effect van de goedkope euro (ten opzichte van de Amerikaanse dollar en Britse pond) lijkt zich dus te openbaren in een hogere exportbijdrage aan de groei. Ook ontwikkelen de buitenlandse orders zich momenteel gunstig (zie figuur 2). We verwachten dat de exporten in de gehele eurozone de komende periode verder zullen groeien.

Figuur 2: Toename orders wijst op verdere exportgroei
Figuur 2: Toename orders wijst op verdere exportgroeiBron: Macrobond

Ingegeven door onder andere lage grondstofprijzen (zie ook Lage grondstofprijzen goed voor de wereldeconomie?) is ook de binnenlandse consumptie in veel landen waarschijnlijk op peil gebleven, maar de bijdrage aan de groei lijkt wel af te kalven. In Frankrijk was sprake van een scherpe daling van de groei van particuliere consumptie (+0,1% k-o-k) ten opzichte van het kwartaal daarvoor (+0,9% k-o-k). Ook in Nederland zien we een lagere bijdrage dan in het eerste kwartaal. Wat verder een robuuste groei in de eurozone lijkt af te remmen is dat de investeringen in de meeste landen niet echt van de grond komen. Zo zijn de investeringen in de bouw in Frankrijk en Duitsland afgenomen. 

Groeiverwachting positief, maar wankel

Ondanks de onzekerheden rond een ´Grexit´ het afgelopen kwartaal, is het sentiment in de eurozone niet sterk aangetast. Twee belangrijke voorspellers van de economische groei, de Economic Sentiment Indicator (ESI) en Purchasing Managers’ Index (PMI) duiden op verdere groei (zie figuur 3). De export houdt ondanks de zwakke ontwikkeling van de wereldhandel stand en de binnenlandse dynamiek in het eurogebied blijf positief.  

Figuur 3: Voorlopende indicatoren in de eurozone duiden op verdere groei
Figuur 3: Voorlopende indicatoren in de eurozone duiden op verdere groeiBron: Macrobond
Figuur 4: Consumentenvertrouwen loopt terug door perspectieven arbeidsmarkt
Figuur 4: Consumentenvertrouwen loopt terug door perspectieven arbeidsmarktBron: Macrobond

Maar het consumentenvertrouwen loopt wel terug (figuur 4), onder andere door het trage herstel op de arbeidsmarkt. De werkloosheid in Spanje, Italië en Frankrijk blijft hoog en deze situatie kan ook zijn weerslag krijgen op de binnenlandse bestedingen en daarmee het economisch herstel negatief beïnvloeden. Ook is onduidelijk in hoeverre de euro zijn goedkope positie ten opzichte van andere munten kan handhaven. Het besluit van de Chinese centrale bank om haar wisselkoers verder te flexibiliseren, wat heeft geleid tot een depreciatie van de renminbi, is voor wat dat betreft een teken aan de wand. En natuurlijk blijft de Griekse kwestie, hoewel nu iets minder acuut, nog lange tijd op de achtergrond als risico aanwezig. Ondanks bovengenoemde kwetsbaarheden verwachten we dat het economische herstel in de eurozone in 2015 in ongeveer hetzelfde tempo doorzet als in voorgaande kwartalen.

 

 

Delen:
Auteur(s)
Hugo Erken
RaboResearch Global Economics & Markets Rabobank KEO
030 21 52308

naar boven