RaboResearch - Economisch Onderzoek

Een ander Nederland

Column

Delen:

Overzichtspagina studies Prinsjesdag 2014

De Nederlandse economie en onze overheidsfinanciën zijn fors aan het veranderen. Naar aanleiding van Prinsjesdag 2014 kijken wij in een serie van vijf Themaberichten naar het andere Nederland dat in de afgelopen jaren vorm heeft gekregen.

Het jaar 2015 staat in het teken van hervormingen van de langdurige zorg, veranderingen van de arbeidsmarktwetgeving, de hervorming van de verschillende kindregelingen en de introductie van het leenstelsel voor de studiefinanciering.

Deze stappen zijn onderdeel van een reeks structurele hervormingen die kabinetten onder leiding van premier Rutte sinds 2010 hebben doorgevoerd. Eerder zijn al belangrijke stappen gezet met de verhoging van de AOW-leeftijd en de hervormingen op de woningmarkt. In lijn met internationale regels zijn daarnaast grote veranderingen in het bankwezen gaande. Ook het pensioenstelsel heeft inmiddels de eerste aanpassingen ondergaan. Maar het is nog wachten op definitieve plannen die het private pensioensysteem minder gevoelig moeten maken voor economische schokken en die het draagvlak ervoor van alle generaties moeten borgen.

Naast de structurele hervormingen is in de afgelopen jaren fors bezuinigd en zijn de lasten verhoogd. Ook dit jaar voert het kabinet weer voor een aanzienlijk bedrag aan maatregelen in om het begrotingstekort terug te dringen. Maar het bezuinigingstempo halveert ten opzichte van de afgelopen twee jaren. Bovendien zijn in tegenstelling tot de afgelopen twee jaar voor 2015 geen aanvullende maatregelen nodig om de gewenste verlaging van het begrotingstekort op koers te houden. Sterker nog, er is een beetje ruimte gevonden om de geplande lastenverzwaring wat kleiner te maken. Na 2015 zitten we op meer dan 80% van de 54 miljard die de overheid tussen 2010 en 2017 zal ombuigen. De bulk van de bezuinigingen ligt dus inmiddels wel achter ons.

Alle ingrepen samen zorgen ervoor dat het begrotingstekort aanzienlijk is verminderd en niet meer automatisch door de vergrijzing weer zal toenemen. Dat is prettig, want zo weten Nederlandse bedrijven en huishoudens vanaf volgend jaar goeddeels waar ze de komende jaren aan toe zijn. Voor het uitbreken van de internationale financiële crisis was al duidelijk dat in de toekomst de lasten omhoog moesten om voor de bestaande collectieve voorzieningen te betalen of dat de overheid de voorzieningen moest inperken om hogere lasten te voorkomen. Met de duidelijkheid die nu is gecreëerd, kunnen huishoudens en bedrijven zich met meer zekerheid richten op de toekomst.

Het andere Nederland komt op onderdelen langzaam tot stand. Een deel van de hervormingen wordt over een lange periode ingevoerd. Daarnaast is het goed mogelijk dat een regering verdere aanpassingen op reeds ingezette hervormingen doorvoert. Een verandering van politieke machtsverhoudingen kan daarbij natuurlijk tot andere keuzes leiden dan die van de afgelopen jaren. Maar de grote lijnen zijn op belangrijke dossiers als de woningmarkt, pensioenen, de arbeidsmarkt, de zorg en de financiële sector uitgezet. Nederland is daardoor in een periode van crisis ook structureel veranderd en op belangrijke vraagstukken die er bij aanvang van de crisis al lagen is een antwoord gekomen.

Een belangrijk dossier dat het kabinet nog moet aanpakken, is het belastingstelsel. Een verlaging van de lasten op arbeid kan een bijdrage leveren aan het groeipotentieel van de Nederlandse economie. Nu de grote hervormingen en het grootste deel van de bezuinigingen zijn ingevuld en uitgevoerd, heeft de regering de mogelijkheid om het andere Nederland ook op dat vlak nog verder vorm te geven. Ik hoop van harte dat ook nu de acute druk van de crisis afgenomen is de hervormingsgezindheid in Den Haag niet wegzakt. De aanpassing van het belastingstelsel zou een mooi sluitstuk zijn van de significante hervormingen die ons land in de afgelopen jaren heeft doorgevoerd.

Overzichtspagina studies Prinsjesdag 2014.

Delen:
Auteur(s)

naar boven