RaboResearch - Economisch Onderzoek

Nederlandse consument laat zich niet gek maken

Economisch commentaar

Delen:
  • Broos herstel Nederlandse economie wordt breder gedragen
  • Consumptie van huishoudens en consumentenvertrouwen verbeteren
  • Herstel op arbeidsmarkt en woningmarkt zet door
  • Buitenlandse ontwikkelingen zijn een neerwaarts risico

De recente ontwikkelingen in het buitenland vormen een risico voor het broze herstel van de Nederlandse economie. Actuele cijfers over het consumentenvertrouwen, de consumptie van huishoudens en herstel op de woningmarkt en de arbeidsmarkt laten echter een positieve binnenlandse dynamiek zien. Dit ondersteunt onze verwachting van een verder herstel van de Nederlandse economie.

Buitenland bedreigt economisch herstel…

De Nederlandse export ontwikkelde zich in het derde kwartaal van dit jaar een stuk zwakker dan een kwartaal eerder. Het seizoensgecorrigeerde exportvolume van Nederlandse goederen daalde zowel in augustus als in juli ten opzichte van de maanden daarvoor (figuur 1). Deze zwakke ontwikkeling wordt mede veroorzaakt door de onrust in Oekraïne/Rusland, zoals beschreven in ons recente Economisch commentaar. Daarnaast kent de Eurozone een fragiel herstel (zie: Economisch commentaar Eurozone: fragiel herstel ja, paniek nee).

Figuur 1: Nederlandse export hapert
Figuur 1: Nederlandse export hapertBron: CBS, Rabobank

…maar de consumptie neemt verder toe

Het seizoensgecorrigeerde volume van de consumptie van huishoudens nam in augustus 0,8% maand-op-maand toe, na een toename van 0,3% in juli. Het momentum (3m/3m verandering) verbeterde verder van 0,6% in juli naar 0,8% in augustus (figuur 2).

De consumptie van overige goederen, waaronder energie, liet seizoensgecorrigeerd maand-op-maand een aanzienlijke toename zien. De toename van de seizoensgecorrigeerde gasconsumptie is een gevolg van de relatief lage gemiddelde temperatuur in augustus. Overigens werd de toename van de huishoudconsumptie in augustus vooral gedreven door een toename van de bestedingen aan duurzame goederen.

Figuur 2: Consumptie huishoudens trekt aan
Figuur 2: Consumptie huishoudens trekt aanBron: CBS, Rabobank

Consumentenvertrouwen herstelt na dip

Na de onafgebroken toename van het consumentenvertrouwen sinds augustus 2013 verslechterde het sentiment onder consumenten in augustus en september. Deze daling werd vooral ingegeven door een daling van de stemming over het algemene economische klimaat. De toenemende spanningen en de handelssancties als gevolg van het conflict tussen Oekraïne en Rusland en de opmars van IS in het Midden-Oosten waren hier debet aan. De koopbereidheid onder consumenten bleef desondanks wel op peil. Het consumentenvertrouwen verbeterde in oktober weer (figuur 3). De geopolitieke ontwikkelingen van deze zomer hebben dus vooralsnog voor een korte dip gezorgd. Daarbij merken we wel op dat de grote onrust op de financiële markten van vorige week nog niet in dit sentiment is meegenomen. Als het herstel van de aandelenbeurzen uitblijft of opnieuw onrust ontstaat, kan het consumentenvertrouwen daar in november opnieuw een tik van krijgen.

Figuur 3: Consumentenvertrouwen herstelt
Figuur 3: Consumentenvertrouwen hersteltBron: CBS, Rabobank

Verder herstel woningmarkt en arbeidsmarkt

Het herstel op de woningmarkt zette door in het derde kwartaal. Gecorrigeerd voor seizoenseffecten vonden in september van dit jaar 4,4% meer verkopen van bestaande woningen plaats dan in de voorgaande maand. Deze stijging volgde op een stijging van 9% in juli en een daling van 2,7% in augustus. Naast de woningtransacties lieten ook de huizenprijzen in het derde kwartaal herstel zien (figuur 4). Het herstel op de woningmarkt heeft een positief effect op het herstel van de huishoudconsumptie en woninginvesteringen. Dit zien we terug in de eerder besproken stijging van de consumptie van duurzame goederen, zie ook: Themabericht Herstel op de woningmarkt en consumptie woninginrichting. Het herstel op de woningmarkt zal naar onze verwachting ook in de komende periode een positieve bijdrage leveren aan de binnenlandse vraag.

Naast het herstel op de woningmarkt zijn ook de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt positief te noemen. Waar de daling van de werkloosheid in de eerste maanden van dit jaar vooral werd veroorzaakt door een afname van het arbeidsaanbod wordt deze daling in de afgelopen maanden ingegeven door het aantrekken van de werkgelegenheid (figuur 5). Doordat meer mensen aan het werk zijn, stijgt het gemiddelde reëel beschikbare inkomen en daardoor ook de consumptie van huishoudens.

Figuur 4: Toename woningtransacties en prijsherstel
Figuur 4: Toename woningtransacties en prijsherstelBron: CBS, Kadaster, Bewerking Rabobank
Figuur 5: Werkgelegenheid neemt toe
Figuur 5: Werkgelegenheid neemt toeBron: CBS, Rabobank
Delen:
Auteur(s)
Björn Giesbergen
RaboResearch Global Economics & Markets Rabobank KEO
06 3047 8523

naar boven