RaboResearch - Economisch Onderzoek

Mondiale economie kabbelt voort

Economisch commentaar

Delen:

De groei van de wereldeconomie versnelt slechts langzaam. Zoals verwacht vertragen de economieën in de opkomende markten, geleid door China, en versnellen de economieën in de geïndustrialiseerde wereld. In de eurozone heeft het matige herstel recent wel een deukje opgelopen, maar onderliggend verandert het economische vooruitzicht voor deze regio niet.

China’s groeitempo vertraagt…

De groei van de Chinese economie vertraagt en lijkt voor 2014 af te stevenen op 7,25% tegenover 7,7% in 2013. De signalen in de zomer wezen op verzwakkende economische activiteit (figuur 1, zie ook Loman) en leidden ertoe dat er door het lokale bedrijfsleven om meer actie vanuit de overheid werd gevraagd om de groei weer aan te jagen. De regering heeft aangegeven dat dit jaar niet te gaan doen, mede uit angst voor het creëren van nieuwe zeepbellen en het opnieuw opblazen van de huizenmarktbubbel. Bovendien stuurt de Chinese overheid nu op andere grootheden: werkgelegenheid en inflatie. Het doel van 10 miljoen nieuwe banen in 2014 was in september al vrijwel volledig behaald. Dit past in de strategie van de Chinese overheid om de economie te transformeren van door overheidsinvesteringen aangejaagde groei, naar een op binnenlandse vraag gebaseerd model. Daarnaast is inflatie op dit moment ook geen bron van zorg. Het lijkt dus waarschijnlijk dat de groeivertraging door de overheid volledig wordt geaccepteerd. Hiermee komt de groei van de Chinese economie in 2014 uit op de kleinste toename sinds 1990 (3,8%).

Figuur 1 Groei industriële productie vertraagt
Figuur 1 Groei industriële productie vertraagtBron: Macrobond
Figuur 2 Grondstofprijzen dalen fors
Figuur 2 Grondstofprijzen dalen forsBron: The Economist

…wat bijdraagt tot lagere grondstofprijzen…

De Chinese groeivertraging heeft een effect gehad op de grondstofprijzen wereldwijd (figuur 2), door uitval van Chinese vraag en ondanks de geopolitieke crises in verschillende olierijke gebieden is de olieprijs gedaald. Daarnaast staan voedselprijzen op het laagste niveau sinds 2010, en zijn ook de metaalprijzen fors onderuit gegaan. De grondstofprijzendaling komt echter niet enkel voort uit vraaguitval maar ook uit ontwikkelingen aan de aanbodkant. Voor olieprijzen gaat het dan om een toegenomen aanbod door de schaliegasproductie in de VS, sneller dan verwacht herstel van de productie in conflictland Libië en de verlaging van de prijzen door Saoedi-Arabië om marktaandeel te behouden. Lagere voedselprijzen zijn ook te danken aan betere oogsten in onder andere Latijns Amerika. De prijzen van metalen zijn ook afgenomen door forse uitbreiding van de productiecapaciteit in de afgelopen jaren, om aan de vraag uit China te kunnen voldoen. 

Box 1: Mogelijke crisis in Latijns-Amerika

De laatste maanden is de kans op een economische crisis in Argentinië en Venezuela toegenomen. Beide landen hebben door het maken van verkeerde beleidskeuzes de druk op de lokale munt steeds verder vergroot, waardoor het risico op een betalingsbalanscrisis groter is geworden. Vooral een Venezolaanse crisis zou een wijdverspreid gevolg kunnen hebben voor de regio, aangezien veel landen op goedkope leningen vanuit Caracas vertrouwen voor hun energie-importen. Als de crisis daadwerkelijk materialiseert, zou dit voornamelijk via het sentiment in de financiële markten een effect kunnen hebben op de mondiale economische vooruitzichten.

…met gevolgen voor de hele wereld

De daling van de grondstofprijzen heeft nadelige gevolgen voor grondstofexporterende landen, en positieve voor grondstofimporterende landen. De exporterende landen liggen met name in Afrika, Latijns-Amerika en Oceanië. Hoewel de klappen in de voedselprijzen opgevangen worden door het langer vasthouden van de voorraden door de boeren, betekent dit op macro-niveau dat de exportopbrengsten in deze landen naar beneden gaan. Dit speelt met name in Latijns-Amerika een rol. Daarbij komt dat een deel van de prijsverlaging door (tijdelijke) aanbodsfactoren wordt veroorzaakt. Voor metaalproducerende landen op de drie continenten is het een groter probleem. De investeringen in de productiecapaciteit moeten nog worden terugverdiend, terwijl de vraag meer structureel lijkt te zijn gedaald wegens de veranderende Chinese groeistrategie. Voor de olieproducerende landen zijn de prijzen over het algemeen nog onvoldoende gedaald om tot directe problemen te leiden, behalve in landen waarin voor de begroting rekening wordt gehouden met een stevige olieprijs (bijvoorbeeld in Rusland en Venezuela). De keerzijde van de medaille is dat in de grondstofimporterende landen deze ontwikkeling een drukkend effect heeft op de importprijzen. De ruilvoet verbetert voor de Aziatische landen, Europa en de VS. 

Eurozone blijft een geval apart

De eurozone levert een behoorlijke mix van ontwikkelingen op, die per saldo ons beeld op de eurozone – een gematigd economisch herstel – niet verandert. Om te beginnen is de bijdrage van de lagere invoerprijzen van grondstoffen voor het economisch herstel beperkt. Daarbij wordt het effect van de lagere grondstofprijzen op invoerprijzen ook nog eens gedempt door de verzwakking van de euro ten opzichte van de dollar (figuur 3). Tegelijkertijd leidt de daling van de wisselkoers tot hogere invoerprijzen voor goederen en diensten waardoor het besteedbaar inkomen in de eurozone daalt, maar ook de kans op deflatie vermindert. Bovendien kan de verzwakking van de euro weer een stimulans geven aan de exporten. De exportsector heeft daarbij wel licht te lijden onder de sancties opgelegd door Rusland in verband met het conflict in Oekraïne. Dit conflict lijkt daarnaast ook zoals eerder verwacht bijgedragen te hebben aan de lichte verslechtering van het sentiment in de afgelopen maanden (figuur 4), waardoor het economisch herstel in de eurozone wat is vertraagd. Wij geloven dat de negatieve effecten ervan op de economische groei in de meeste eurozone lidstaten in de komende maanden grotendeels wegebben, onder de voorwaarde dat het conflict de komende maanden niet verergert. 

Figuur 3 Euro verzwakt ten opzichte van dollar
Figuur 3 Euro verzwakt ten opzichte van dollarBron: Macrobond
Figuur 4 Sentiment eurozone daalt
Figuur 4 Sentiment eurozone daalt Bron: Macrobond
Delen:
Auteur(s)
Maartje Wijffelaars
RaboResearch Global Economics & Markets Rabobank KEO
030 21 68740
Jeroen van IJzerloo
Rabobank KEO

naar boven