RaboResearch - Economisch Onderzoek

Eenmaal begonnen moeten we doorgaan

Column

Delen:

Stel, u bouwt samen met vrienden een huis, maar het loopt allemaal niet zo lekker. Dat komt vooral doordat u en uw medebouwers het niet eens zijn over hoe het huis er uiteindelijk uit zou moeten zien. Het moet een eetkamer, slaapkamers en een keuken hebben, dus het lukt nog net om die samen te ontwerpen en te bouwen. Maar het is niet vanzelfsprekend dat er een dak op komt, want het is toch altijd mooi weer? De funderingen zijn ook niet overal even stevig. U en uw Duitse maatje willen stevige en diep geslagen betonnen heipalen, maar uw Italiaanse en Spaanse vrienden denken daar anders over. Uw Griekse bouwpartner vindt heipalen sowieso onnodig. Het probleem is dat ieder zijn eigen stukje bouwt. Ieder zijn eigen heipalen, ieder een stukje dak (of niet) en de kwaliteit van het loodgieterswerk verschilt per kamer. U zult er nog lang aan mogen doorknutselen om het niet te laten wegzakken, instorten of wegspoelen. En dan gaat het natuurlijk niet om uw eigen degelijke Nederlandse kamertje, maar vooral om die van de buren. Of de overlast die de slechte bouw bij u veroorzaakt, zoals water dat langs de muren lekt omdat de buren geen dak hebben. U heeft dat natuurlijk wel! Het wooncomfort en de stemming onder de bewoners zijn beide verre van optimaal.

Deze metafoor schoot mij te binnen toen ik aan het bouwwerk van de EMU dacht. Over de monetaire unie en de euro konden we het nog eens worden. Maar over de fundamenten en aanvullende afspraken kwamen we nog niet echt tot elkaar. De een geeft de begrotingsafspraken een stevige basis, anderen negeren deze volledig, weer anderen leven de afspraken in theorie na, maar proberen zich er in de praktijk aan te onttrekken. Ofwel de heipalen zijn van uiteenlopende lengte en materialen, te weten beton, hout en rubber. Delen van het huis hebben geen dak, alleen als het regent wordt er aan doorgewerkt. Maar zodra het weer droog is, valt het werk bij sommige vrienden prompt weer stil. Dus ligt er over grote delen van het huis alleen een plastic zeil, gelegd door een van uw vrienden, Mario, die zich verantwoordelijk voelt voor het geheel.

Wat ik probeer te vertellen is dat de eurocrisis nog niet echt voorbij is. De eurozone, het huis van Europa, staat er wel veel beter voor dan een paar jaar geleden. De centrale bank heeft de financiële markten tot bedaren weten te brengen. Politici hebben veel gedaan om de structuur van de EMU te versterken. Denk aan het Europese semester, de bankenunie, het Europese toezicht op systeembanken en de komst van het pan-Europese betalingsverkeer SEPA. Het huis wordt steeds steviger en mooier en er is de afgelopen jaren sneller aan gebouwd dan ooit tevoren. Maar het is nog niet af. Sommige grote landen als Frankrijk en Italië lopen ver achter met structurele hervormingen en het op orde brengen van de overheidsfinanciën. De grensoverschrijdende arbeidsmobiliteit komt maar moeizaam op gang. Een gezamenlijk begrotingsbeleid om op EMU-niveau anticyclisch beleid te kunnen voeren ligt zo gevoelig dat bijna niemand het er over durft te hebben. Datzelfde geldt voor de invoering van eurobonds en het gebruik van monetaire financiering om de conjunctuur aan te zwengelen.

We zijn aan het bouwen van het huis begonnen en kunnen niet meer terug. Er is teveel in geïnvesteerd, afbreken is onbetaalbaar. En waar moeten we anders wonen? Het is niet anders, hoe graag sommigen dat wellicht ook zouden willen. Ik behoor trouwens niet tot die laatste groep. Ik zie dat het huis, met al zijn gebreken, steeds beter en mooier wordt en ik woon er graag. Want het is nu al geen slechte plaats om te wonen.

Op deze website treft u onze Visie op 2015. Een verhaal over herstel en hoop, maar ook over risico’s en uitdagingen. Maar met per saldo een positieve afdronk.

Delen:
Auteur(s)
Wim Boonstra
RaboResearch Global Economics & Markets Rabobank KEO
030 21 62666

naar boven