RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

Nederland: Onderliggende groei zet door

Conjunctuurbeeld

Delen:

Na een sterk vierde kwartaal zal de groei van het reële Bruto Binnenlands Product (BBP) in het eerste kwartaal waarschijnlijk sterk terugvallen. Deze terugval is het gevolg van eenmalige effecten. De Rabobank conjunctuurindicator wijst op een positieve ontwikkeling in de eerste maanden van 2014 (Figuur 1).

Autoverkopen vallen terug

In het vierde kwartaal van vorig jaar nam het reële BBP met 0,9% k-o-k toe. Deze sterke groei was het gevolg van een eenmalige impuls in autoverkopen doordat bedrijven en huishoudens anticipeerden op strengere fiscale regels per 1 januari 2014 die de percentages van de bijtelling voor het belastbare inkomen van het privégebruik van leaseauto’s en de hoogte van de aanschafbelasting (BPM) bepalen. In de eerste maanden van 2014 zakte de autoverkoop in (Figuur 2). Hierdoor zal de groei van het BBP in het eerste kwartaal waarschijnlijk sterk terugvallen.

Figuur 1: Rabobank Conjunctuurindicator
Figuur 1: Rabobank ConjunctuurindicatorBron: CBS, Kadaster, IfO, OESO, DNB, Rabobank
Figuur 2: Autoverkoop zakt in
Figuur 2: Autoverkoop zakt inBron: Reuters EcoWin, Rabobank 

Consument blijft terughoudend

Het consumentenvertrouwen verbeterde sterk in de laatste maanden van 2013 en in de eerste maanden van dit jaar (Figuur 3). De toename in de vertrouwensindex komt vooral doordat de stemming over de economische situatie in het algemeen is verbeterd. In april bereikte de deelindicator ‘economische situatie komende 12 maanden’ het hoogste niveau in zeven jaar. Hoewel de deelindicator koopbereidheid in de afgelopen maanden eveneens iets toenam, blijft de consument terughoudend als het gaat om het doen van grote aankopen.

Ondanks het toegenomen vertrouwen verwachten we dit jaar een verdere daling van het particuliere consumptievolume. In februari nam de consumptie met 0,4% m-o-m toe (eigen seizoenscorrectie) na in januari met 2,7% te zijn gedaald. Indien het consumptievolume in maart constant blijft, zal de krimp in het eerste kwartaal 1,3% k-o-k bedragen. Dit terwijl de huishoudconsumptie in het vierde kwartaal van vorig jaar nog met 0,6% toenam. Wij verwachten dat huishoudens dit jaar verder gaan met het afbouwen van schulden of het opbouwen van vermogen. Hoewel de koopkracht dit jaar weer toeneemt, vertaalt zich dit door een verdere daling van de werkgelegenheid nog nauwelijks in een hoger reëel beschikbaar huishoudinkomen.

Op de koopwoningmarkt hebben de prijzen en transactieaantallen in 2013 een bodem bereikt (Figuur 4). De Prijsindex Bestaande Koopwoningen (PBK) van het CBS/Kadaster stond in maart dit jaar iets hoger dan het dieptepunt van juli 2013. Ook het aantal verkochte bestaande woningen nam in de loop van vorig jaar en aan het begin van 2014 toe. Dat het aantal woningverkopen aantrekt komt door de verbeterde betaalbaarheid sinds de piek in huizenprijzen in 2008 en het loskomen van latente vraag door de verbetering van het consumentenvertrouwen. Hoewel de woningmarkt voorzichtig herstelt, ligt een sterke groei van de prijzen en transactieaantallen niet voor de hand. Zo loopt de werkloosheid dit jaar nog licht op en blijft de potentiële restschuld een rem vormen op de toename van de transactieaantallen.

Figuur 3: Consumentenvertrouwen stijgt
Figuur 3: Consumentenvertrouwen stijgtBron: CBS
Figuur 4: Toename prijzen en transacties
Figuur 4: Toename prijzen en transactiesBron: CBS/Kadaster, Rabobank 

Momentum maakindustrie sterk

Het volume van de goederenexport nam in februari met 1% m-o-m toe, na een daling van 1,2% in januari. Het momentum zakte iets terug, van 2,1% in januari naar 1,2% in februari. De Inkoopmanagersindices (PMI) van de Nederlandse maakindustrie en van enkele belangrijke handelspartners zijn de afgelopen maanden licht afgekomen (Figuur 5). Het niveau ligt echter nog wel ruim boven de 50, welke ongeveer het verschil aangeeft tussen groei en krimp in de maakindustrie.

Ondanks de lichte terugval in de Nederlandse PMI lag het momentum van de productie in de maakindustrie in de periode december-februari duidelijk hoger dan in de maanden ervoor. De eerder door ons voorspelde groeispurt heeft zich dus eindelijk ingezet. De totale industriële productie, welke eveneens energie en delfstoffenwinning omvat, verslechterde in de afgelopen maanden echter. Dit komt vooral door het lage gasverbruik als gevolg van het milde winterweer. Dit effect drukt, net als de terugval in autoverkopen, het niveau van het reële BBP in 14K1.

Figuur 5: PMI maakindustrie valt iets terug
Figuur 5: PMI maakindustrie valt iets terugBron: Reuters EcoWin
Tabel 1: Kerngegevens Nederland
Tabel 1: Kerngegevens NederlandBron: CBS, Rabobank 
Delen:
Auteur(s)

naar boven