RaboResearch - Economisch Onderzoek

Nederlands economisch herstel hard onderbroken

Economisch commentaar

Delen:

Het Nederlandse BBP-volume is in het eerste kwartaal van 2014 met 1,4% gekrompen ten opzichte van het kwartaal ervoor. Wij verwachten dat dit een eenmalige terugval is geweest en voorzien voor de rest van het jaar economische groei.

De forse krimp van het BBP-volume is sterk bepaald door tijdelijke factoren en daarom niet representatief voor de onderliggende economische ontwikkeling. Tegelijkertijd is die onderliggende ontwikkeling naar het zich laat aanzien wel wat minder sterk dan wij hadden verwacht.

Hoge groei autoverkopen terugbetaald

De terugval in het reële BBP in het eerste kwartaal heeft deels te maken met de sterke groei in het vierde kwartaal van 2013. Toen stuwde de zeer sterke groei van de autoverkopen de economische activiteit op. Oorzaak voor deze groei was de aanscherping per 1 januari 2014 van de CO2-grenzen die de aanschafbelasting (BPM) en de bijtelling op het belastbare inkomen van het privégebruik van leaseauto’s bepalen. Daardoor hebben veel bedrijven en huishoudens in het vierde kwartaal van vorig jaar nog voertuigen gekocht. Omdat de extra aankopen van het vierde kwartaal anders in het eerste kwartaal hadden plaatsgevonden, zijn de autoverkopen in dat kwartaal sterk teruggevallen. Dit is vooral goed te zien in de sterke groei en krimp in de bedrijfsinvesteringen en in mindere mate in de groei en krimp van de particuliere consumptie (figuur 1). 

Andere tijdelijke plussen en minnen

Naast de dynamiek in de autoverkopen is de economische groei in het eerste kwartaal beïnvloed door de relatief hoge temperatuur in de eerste drie maanden van het jaar, zowel in Nederland als in Duitsland. Daardoor is relatief weinig gas verbruikt en uitgevoerd. Hoewel dat voor de energierekening van huishoudens een gunstige ontwikkeling is, heeft het een negatief effect gehad op het BBP-volume (figuur 2).

Voor de bouwnijverheid heeft het warme eerste kwartaal juist een positief effect op de productie gehad. Door de hoge temperaturen waren er relatief veel dagen waarop de bouw kon doorwerken, terwijl lage temperaturen normaal gesproken juist een rem op de bouwproductie in het eerste kwartaal zetten. De toename van de toegevoegde waarde van de bouwnijverheid is daardoor extra groot geweest.

De milde winter had ook in andere Europese landen effect op de groeicijfers. In Het Economisch commentaar Eurozone: kwartaal van grote verschillen leggen wij dit uit.

Figuur 1: Ontwikkeling bestedingen
Figuur 1: Ontwikkeling bestedingenBron: CBS
Figuur 2: Ontwikkeling sectoren
Figuur 2: Ontwikkeling sectorenBron: CBS

Herstel BBP-volume in rest van 2014

Het lijkt erop dat de kracht van de economische groei sinds het einde van de recessie in het tweede kwartaal van 2013 wat minder sterk is geweest dan wij eerder dachten. Hoopgevend is wel dat de uitvoer in het eerste kwartaal toenam, ondanks de lagere export van gas. De productie van de maakindustrie en de bouwnijverheid namen voor het vierde achtereenvolgende kwartaal toe. Voor het tweede kwartaal van dit jaar verwachten we een hervatting van de economische groei. Omdat het eenmalige effect van het warme eerste kwartaal dan wegvalt, kan de economische groei in dat kwartaal wat hoger uitvallen dan we eerder hebben voorzien.

Evenveel werkzame personen, meer vacatures

De beschikbare informatie voor de arbeidsmarkt in het eerste kwartaal laat een aanzienlijk minder negatieve ontwikkeling zien dan in de afgelopen twee jaren. Dit past bij het beeld van een zich voorzichtig herstellende economie.

De daling van de werkgelegenheid is in het eerste kwartaal gestopt (figuur 3). Het aantal werkzame personen daalde nog in de publieke sector, de bouwnijverheid en de maakindustrie. Maar in de commerciële diensten en handel, vervoer en horeca is de werkgelegenheid toegenomen. Het aantal vacatures is voor het eerst sinds het derde kwartaal van 2011 iets toegenomen. We voorzien voor dit jaar een verdere daling van de werkgelegenheid in de publieke sector door bezuinigingen en hervormingen. Door groei in sectoren die profiteren van de terugkeer van economische groei zal de krimp van de totale werkgelegenheid wel aanzienlijk kleiner zijn dan in de afgelopen jaren. Voor 2015 verwachten wij weer voorzichtige groei van de werkgelegenheid.

Figuur 3: Werkgelegenheid naar sector
Figuur 3: Werkgelegenheid naar sectorBron: CBS
Delen:
Auteur(s)

naar boven