RaboResearch - Economisch Onderzoek

China zet stappen op het pad van financiële hervorming

Economisch commentaar

Delen:

China begint voorzichtig werk te maken van de aangekondigde liberalisering van zijn financiële sector. Afgelopen week kwamen twee duidelijke signalen naar buiten. Ten eerste is de overheid nu bereid om bedrijven in moeilijkheden te laten vallen. Ten tweede kondigden overheid en centrale bank maatregelen aan die tot meer marktwerking moeten leiden.

Eerste wanbetaling

Vorige week vrijdag vond de eerste wanbetaling op een binnenlandse bedrijfsobligatie in China plaats, toen het zonne-energiebedrijf Chaori Solar niet in staat was de rente te betalen. Tot dan toe intervenieerde de overheid altijd om dergelijke wanbetalingen te voorkomen. Bovendien meldde de Financial Times donderdag dat ook staalmaker Haixin vorige week niet aan zijn betalingsverplichtingen kon voldoen.

Dat de overheid niet altijd intervenieert om wanbetalingen te voorkomen, is naar onze mening een positieve ontwikkeling. Het draagt immers bij aan een groter risicobewustzijn in de financiële sector en ontmoedigt al te roekeloze kredietverstrekking. Dit is van belang aangezien de kredietgroei in China extreem hoog is geweest. Bovendien had een belangrijk deel van deze groei niet de vorm van normale bankkredieten, maar van zogenaamde trust-leningen en andere relatief niet-transparante producten.

Uit data die de centrale bank deze week publiceerde, bleek dat de kredietgroei in februari al is afgenomen. Dat kwam vooral door een sterke terugval van de verstrekking van de minder transparante vormen van krediet (zie figuur 1). Dit hangt wellicht samen met het feit dat in januari onrust was ontstaan, toen er pas op het allerlaatste moment een reddingsactie plaatsvond voor een trust-lening.

Premier Li Keqiang liet donderdag weten dat wanbetalingen in sommige gevallen onvermijdelijk zijn. Het ligt echter wel in de lijn der verwachting dat de overheid daarbij selectief te werk zal gaan en grote en strategische bedrijven zal blijven beschermen. 

Figuur 1: Kredietgroei

Figuur 1 Kredietgroei
Bron: Reuters EcoWin

Overheid kondigt hervormingen aan

De overheid kondigde bovendien aan dat in twee provincies en twee steden private banken mogen komen. Dergelijke banken zouden de toegang tot krediet voor het midden- en kleinbedrijf (MKB) kunnen verbeteren. Het MKB heeft nu relatief slecht toegang tot de door de staat gedomineerde bankensector, die haar diensten vooral aan de grote (staats)bedrijven verleent.

Verder gaf de gouverneur van de centrale bank afgelopen week aan dat hij verwacht dat het renteplafond op deposito’s al binnen een tot twee jaar zou kunnen worden afgeschaft. Het plafond op de spaarrente maakt het voor de door de staat gedomineerde bankensector mogelijk tegen zeer lage tarieven geld uit te lenen aan geprivilegieerde sectoren. Zo is het een belangrijke steunpilaar van het huidige door investeringen gedreven groeimodel. Het afschaffen van het plafond zou een bijdrage kunnen leveren aan de noodzakelijke verschuiving naar een meer door consumptie gedreven economisch model. Ervaringen uit andere landen suggereren echter dat afschaffing niet zonder risico’s is, zeker wanneer regulering van en toezicht  op banken tekortschieten .

Hoewel de eerste maatregel slechts een pilot is met een beperkte invloed op de korte termijn, suggereren de aankondigingen dat China serieus werk wil maken van meer marktwerking in de sector.

Figuur 2: Industriële productie en detailhandelsverkopen

Figuur 2 Industriële productie en detailhandelsverkopen
Bron: Reuters EcoWin, National Bureau of Statistics of China 

Overheid zal naar verwachting weg der geleidelijkheid blijven bewandelen

De recente maatregelen en aankondigingen geven aan dat de overheid geleidelijk zijn grip op de financiële sector wat meer los laat. Zij maakt dus langzaam werk van al eerder aangekondigde, maar nog niet uitgewerkte, financiële hervormingen.

Een geleidelijke aanpak is ook noodzakelijk, want te snelle en ondoordachte hervormingen zouden niet alleen tot financiële instabiliteit maar ook tot een sterke terugval van de economische groei kunnen leiden. En dat brengt de sociale stabiliteit in gevaar. Economische data die donderdag zijn gepubliceerd suggereren dat de recente afname van de kredietgroei al een impact heeft gehad op de economische activiteit. Vooral de afname van de groei van de industriële productie is opvallend (zie figuur 2).

Gaan hervormingen te langzaam, dan kan de toch al zeer hoge schuld nog verder stijgen en dreigt er nog meer overcapaciteit in een aantal sectoren. Er staat dus veel op het spel. En hoewel kleine schokken in het systeem onvermijdelijk zijn, ligt het voor de hand dat China doorgaat op het pad van geleidelijke hervorming.

Delen:
Auteur(s)

naar boven