RaboResearch - Economisch Onderzoek

Opvoeden

Column

Delen:

Kinderen opvoeden kan soms knap vermoeiend zijn. Na een lange dag op het werk wil het wel eens voorkomen dat je wat minder strikt omgaat met de afspraken aan tafel. Zo wil het bord van mijn oudste van vijf dan nog wel eens niet leeg zijn en heeft mijn jongste van twee van alles met zijn eten gedaan behalve het in zijn mond gestopt. Een lekker toetje helpt dan om de magen te vullen en daarna naar bed. Rust.

Ik moest hieraan denken toen ik -na een lange werkdag- de aanbevelingen van de Europese Commissie aan de verschillende lidstaten aan het doorworstelen was. Om de lieve vrede te bewaren maar even niet té streng. Maar wat komt er dan terecht van de opvoeding?

Nieuw flinks

De eurocrisis in de afgelopen jaren heeft een stortvloed aan nieuwe regels, controlemechanismen en afspraken voor begrotingsdiscipline met zich meegebracht. In het kader van het Europese semester moeten landen de begroting ter goedkeuring naar de Europese Commissie sturen die deze toetst aan de langetermijndoelstellingen (een structurele verbetering van het overheidstekort en de overheidsschuld), de kortetermijndoelstellingen (zoals vervat in het Stabiliteits- en Groeipact, SGP) en aan het bestaan van macro-economische onevenwichtigheden (de ‘Macroeconomic Imbalance Procedure’, MIP). Al deze regels moeten ervoor zorgen dat een eurocrisis zich niet meer herhaalt omdat de begrotingsdiscipline is aangescherpt door onder andere sancties, en het opbouwen van economische onevenwichtigheden, zoals huizenprijsbubbels, eerder wordt gesignaleerd en plannen voor hervormingen moeten worden ingediend. Heel verstandig.

De realiteit

Op basis van al deze procedures verschenen afgelopen maandag de zogenaamde In-Depth Reviews (IDR) van de begrotingen van alle Europese lidstaten. Het goede nieuws daarbij: zes landen, waaronder Nederland, hoefden niet langer op het strafbankje van Europa plaats te nemen aangezien het feitelijke tekort kleiner was geworden dan 3%. Voor het eerst in jaren neemt daarmee het aantal landen dat qua overheidsfinanciën in de problemen zit substantieel af.

Dat wil niet zeggen dat de problemen in Europa ook verdwenen zijn. Veel landen, waaronder Frankrijk, Spanje, het VK en Italië, leverden volgens de Europese regels geen afdoende bezuinigingsplannen in. Dat geldt overigens ook voor Nederland: het tekort is dan wel lager dan 3%, de structurele verbetering van de overheidsfinanciën is nog niet afdoende. Ook krijgen bijna alle Europese landen een uitgebreide lijst met aanbevelingen voor begrotings- en economisch beleid.

Maar… er gebeurt verder niet zo heel veel. Hoe kan dat?

Moe en toe aan rust

De realiteit noopt tot een pas op de plaats. De Europese verkiezingen met veel stemmen voor eurosceptische partijen speelt daarbij een belangrijke rol. Dit geldt zeker voor Frankrijk. Dat land had op basis van de regels een boete kunnen krijgen, maar de afweging van de Europese Commissie was waarschijnlijk dat dat politiek niet zo handig was. Twee andere argumenten spelen ook nog een rol. De hoge werkloosheid maakt het vanuit economisch en sociaal perspectief logisch om niet te veel nadruk op bezuinigingen te leggen. Dat creëert nog meer werkloosheid en veroorzaakt sociale problemen en politieke onrust.

De rust op de financiële markten maakt dit alles mogelijk. Want sinds de rentes voor landen die eerst nauwelijks toegang hadden tot de kapitaalmarkt lager zijn dan ooit, hoeven we ons daar even geen zorgen over te maken.

Wanneer gaan we dan weer opvoeden?

Als ik mijn kinderen een dag later weer gewoon aan de eetregels wil houden, kost dat meer moeite. “Gisteren hoefde ik mijn bord ook niet leeg te eten”, is dan het commentaar. En zo is het ook met de regels in Europa. Op korte termijn is het oordeel van de EC logisch en economisch wellicht verstandig. Maar op langere termijn zorgen dit soort keuzes er wel voor dat de discipline verdwijnt en, nog belangrijker, de gevoelde noodzaak om de broodnodige hervormingen in gang te zetten.

Met mijn kinderen komt het denk ik wel goed. We eten altijd aan tafel en het bord is vaak leeg. Maar of het ook goed komt met het naleven van de Europese regels? Ik heb zo mijn twijfels.

Verschenen in het Reformatorisch Dagblad, 7 juni 2014

Delen:
Auteur(s)
Hans Stegeman
RaboResearch Nederland Rabobank KEO
030 21 62666

naar boven