RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

Nederland: Tijdelijke krimp BBP

Conjunctuurbeeld

Delen:

Het Nederlandse BBP-volume is in het eerste kwartaal van 2014 met 1,4% fors gekrompen ten opzichte van het kwartaal ervoor. Deze krimp is grotendeels bepaald door tijdelijke factoren en daarom niet representatief voor de onderliggende economische ontwikkeling. Wel hebben wij onze groeiprognose voor het Nederlandse BBP in 2014 bijgesteld van 1% naar een ½%. 

Eenmalige effecten sterker dan voorzien

De sterke krimp van het reële BBP heeft deels te maken met de relatief hoge groei in het vierde kwartaal van 2013. Oorzaak voor deze sterke groei was de aanscherping per 1 januari 2014 van de CO­2-grenzen die de aanschafbelasting (BPM) en de bijtelling op het belastbare inkomen van het privégebruik van leaseauto’s bepalen. Daardoor hebben relatief veel bedrijven en huishoudens in het vierde kwartaal van vorig jaar nog voertuigen gekocht (figuur 1). Dit zorgde voor een sterke eenmalige stijging van de private investeringen en de consumptie in het vierde kwartaal van 2013, maar ook voor een forse daling in het eerste kwartaal van dit jaar (figuur 2). Daar bovenop kwam een forse tijdelijke krimp van de consumptie en uitvoer van gas, door het relatief warme eerste kwartaal in West-Europa.

Onderliggend is wel sprake van een geleidelijk economisch herstel. De uitvoer nam in het eerste kwartaal toe, ondanks de lagere gasexport. Ook de productie in de maakindustrie en de bouwnijverheid namen voor het vierde achtereenvolgende kwartaal toe. Vooruitkijkend duidt het sentiment ook op groei. Het consumentenvertrouwen is al acht maanden achtereen gestegen en bevindt zich boven het langjarige gemiddelde. De stemming onder producenten is in het tweede kwartaal van dit jaar ook positief gebleven en wijst op verdere groei in de maakindustrie. Omdat het eenmalige effect van de terugval in de autoverkopen en het warme eerste kwartaal wegvalt, zal het BBP-volume in het tweede kwartaal naar verwachting weer relatief fors toenemen.

Figuur 1: Aankoop auto’s naar voren gehaald
Figuur 1: Aankoop auto’s naar voren gehaaldBron: Reuters EcoWin, Rabobank
Figuur 2: Forse krimp in de bestedingen
Figuur 2: Forse krimp in de bestedingen Bron: CBS 

Herstel op de woningmarkt zal bijdragen aan groei

Een duidelijk herstel is zichtbaar op de Nederlandse woningmarkt. Het consumentenvertrouwen in de woningmarkt is, net als het vertrouwen in de economie in het algemeen, sterk gestegen in de afgelopen maanden (figuur 3). In mei 2014 steeg de Eigen Huis Marktindicator verder naar 90 punten, het hoogste niveau sinds juli 2007. Het aantal verkopen van bestaande woningen in het afgelopen jaar is mede door dit vertrouwen verder toegenomen. Wij verwachten een verdere toename van het aantal woningverkopen in 2014, waardoor het totaal aantal verkopen tussen de 130 en 140 duizend uitkomt, een aanzienlijke verbetering van de 110.103 woningen in 2013.

Daarnaast zijn de huizenprijzen ook al licht aan het stijgen. In het eerste kwartaal van 2014 steeg de Prijsindex Bestaande Koopwoningen (PBK) van het Kadaster/CBS met 0,5% in vergelijking met het laatste kwartaal van 2013. Het tweede kwartaal kende een sterke start, met een stijging van de prijsindex van 0,8% op maandbasis in april. Voor 2014 verwachten wij een gemiddelde prijsstijging van 0 tot 1%. In 2015 verwachten wij een verdere lichte prijsstijging van 1 tot 3% (Kwartaalbericht Woningmarkt 2014). De toename van de transacties en de stijging van de prijzen zullen naar verwachting positief bijdragen aan de private investeringen en huishoudconsumptie.

Figuur 3: Sentiment neemt verder toe
Figuur 3: Sentiment neemt verder toeBron: VEH, CBS
Figuur 4: Huizenprijzen en verkopen stijgen
Figuur 4: Huizenprijzen en verkopen stijgenBron: CBS, Kadaster, bewerking Rabobank

Minder negatieve ontwikkeling arbeidsmarkt

Tot slot laat de beschikbare informatie op de arbeidsmarkt een minder negatieve ontwikkeling zien. In het eerste kwartaal stopte de daling van de werkgelegenheid (figuur 5). Daarnaast steeg het aantal vacatures voor het derde kwartaal op rij. Ook is de stijging van het aantal uitzenduren goed nieuws voor de Nederlandse arbeidsmarkt. Voor dit jaar voorzien we een verdere daling van de werkgelegenheid in de publieke sector door bezuinigingen en hervormingen. Maar door groei in sectoren die profiteren van de voorzichtig aantrekkende economie zal de krimp van de totale werkgelegenheid wel aanzienlijk kleiner zijn dan in de afgelopen jaren het geval was. Voor 2015 verwachten wij een voorzichtige groei van de werkgelegenheid.

Figuur 5: Werkgelegenheid naar sector
Figuur 5: Werkgelegenheid naar sectorBron: CBS
Tabel 1: Kerngegevens Nederland
Tabel 1: Kerngegevens NederlandBron: CBS, Rabobank
Delen:
Auteur(s)
Pieter van Dalen
Rabobank KEO
030 21 2666

naar boven