RaboResearch - Economisch Onderzoek

De tijdelijke of permanente Matiging

Column

Delen:

Economen noemen de periode van begin jaren tachtig tot het begin van de financiële crisis ook wel de Grote Matiging: een periode van voorspelbare economische groei, lage volatiliteit en daardoor afnemende risicopercepties. De laatste tijd lijkt er in de wereldeconomie weer iets soortgelijks aan de hand: de nieuwe Grote Matiging. Maar hoe lang gaat die deze keer duren?

Risico’s hebben minder effect

In bijgaand Economisch Kwartaalbericht valt te lezen dat de risico’s zoals we die aan het begin van het jaar nog zagen met betrekking tot de effecten van afbouw van de monetaire verruiming in de VS –tapering-voor veel opkomende economieën mee lijken te vallen. Ook de effecten van geopolitieke spanningen, zoals in Oekraïne, op financiële markten en economische groeiprestaties lijken beperkt. Risico’s zijn er nog wel, maar hebben de laatste tijd een veel minder grote invloed op de economische cijfers.

Afnemende groeiverschillen

Daarbij valt ook op dat de mondiale groei meer gebalanceerd is. Iets lagere groeivooruitzichten in bijvoorbeeld China en de rest van de opkomende wereld, terwijl de VS maar ook Japan het weer beter doen. Ook de Eurozone laat weer groei zien. Voor Nederland blijven de groeicijfers in 2014 achter, maar komen naar verwachting in 2015 uit rond het gemiddelde van de Eurozone. Daarmee liggen de groeicijfers van de belangrijkste economieën in 2015 dichter bij elkaar dan in 2013 en de jaren ervoor. Het goede nieuws hierbij is dat de ramingen sinds ongeveer anderhalf jaar grosso modo redelijk uitkomen. Een plusje of minnetje daargelaten, zoals winterweer dat in bijvoorbeeld de VS negatief uitpakte en in Nederland een negatief effect had, is het beeld van een geleidelijk herstellende wereldeconomie al enige tijd in tact. Enigszins saai voor de koppenmakers van de krant, maar voor beleggers en beleidsmakers wel zo prettig. Een geleidelijk herstellende wereldeconomie geeft vertrouwen in de toekomst en risico’s voor een nieuwe economische crisis in Europa of elders lijkt verder weg dan de afgelopen jaren.

Afnemende risicoperceptie

En dat is het andere ‘matigende’ in deze tijd. Op de financiële markten nemen de risicopremies steeds verder af. Zo ver zelfs dat de vraag opkomt in welke mate risico’s, zeker in de eurozone, nog op de juiste manier worden gereflecteerd. Want de rentes die veel Zuid-Europese overheden nu betalen, liggen op hetzelfde of zelfs op een lager niveau dan voor de crisis. Dit, terwijl de macro-economische problemen echt niet binnen twee jaar zijn opgelost.

Lange matiging of tijdelijk rust

Of we nu echt een periode van een nieuwe ‘lange’ matiging ingaan is de vraag. Daarvoor is de periode nog veel te kort. De vorige keer dat we lang aan het matigen waren, leidde dat ertoe dat risico’s totaal niet meer werden ingeprijsd. Nu is er één geruststellende gedachte en één minder geruststellende. Wat ons enig comfort zou kunnen geven is dat de groeicijfers van de wereldeconomie niet heel hoog zijn. De mondiale economische groei lijkt daarbij sinds 2008 structureel lager te liggen: eerder rond de 3½% per jaar dan rond de 5%. Dat lijkt niet zozeer op het opbouwen van nieuwe problemen door het opblazen van groei.

Er is echter ook een minder geruststellende gedachte: als het ruime monetaire beleid in het Westen alleen maar leidt tot lagere risicopremies en er verder eigenlijk weinig reële activiteit is, dan heb je wel lage volatiliteit, ook relatief lage groei, maar ben je toch zeepbellen aan het opbouwen. Dan is dit geen lange matiging, maar slechts een voorbode voor nieuwe ellende.

Delen:
Auteur(s)
Hans Stegeman
RaboResearch Nederland Rabobank KEO
030 21 62666

naar boven