RaboResearch - Economisch Onderzoek

Wereldeconomisch commentaar: een betere tweede helft?

Economisch commentaar

Delen:

Nadat het eerste kwartaal van dit jaar in economisch opzicht voor veel landen tegenviel, wordt de hoop gevestigd op een betere tweede helft van het jaar. Dit hebben we vaker gezegd, maar per saldo verwachten we dat de hoop dit jaar werkelijkheid gaat worden. Echter niet alle landen laten hetzelfde beeld zien. 

De twee grootste economieën van de wereld gaan versnellen…

In de VS en in China viel de economische groei in het eerste kwartaal van dit jaar tegen. De verwachting is dat de tweede helft van het jaar in deze landen er beter uit zal zien. Het teleurstellende BBP-groeicijfer (-0,7% k-o-k) over het eerste kwartaal in de Verenigde Staten werd voornamelijk veroorzaakt door de extreem koude winter. De meest recente economische data suggereren echter dat de fundamenten van de groei niet zijn aangetast. Zo groeide de werkgelegenheid wederom sterk (288.000 banen in juni). Ook de handelscijfers toonden dat het handelstekort daalde en dat waarschijnlijk de netto bijdrage van de internationale handel een minder grote rem zal zijn op de BBP-groei in het tweede kwartaal dan in het eerste kwartaal. De ISM inkoopmanagersindex voor de maakindustrie stabiliseerde op 55,3 in juni, wat wijst op een BBP-groei van rond de 3% j-o-j. Een duidelijke verbetering is ten opzichte van het eerste kwartaal.

Een groeiversnelling in de tweede helft van het jaar wordt ook in China verwacht. De laatste jaren is er een terugkerende groeicyclus zichtbaar: de overheid legt in het begin van het jaar de nadruk op hervormen, waardoor de economische groei verzwakt, naar 7,4% j-o-j in het eerste kwartaal. In het tweede kwartaal neemt de overheid stimuleringsmaatregelen en trekt de groei als gevolg hiervan weer aan in de tweede helft van het jaar. Ook dit jaar wordt dit weer door de inkoopmanagersindices bevestigd (figuur 1). Zo wordt elk jaar de groeidoelstelling van de overheid -dit jaar rond de 7.5%- gehaald. De situatie op de huizenmarkt vormt hierbij wel een risico. In 2013 stegen de huizenprijzen in China elke maand sneller dan de maand ervoor. Dit jaar zwakt de stijging van de huizenprijzen elke maand verder af (figuur 2). Als deze minder snelle stijging omslaat in een correctie zal dit -gezien het belang van de bouw- en vastgoedsector voor de Chinese economie- een significante negatieve invloed hebben op de groei in China.

Figuur 1: Chinese inkoopmanagers verwachten aantrekkende groei
Figuur 1: Chinese inkoopmanagers verwachten aantrekkende groeiBron: Reuters EcoWin
Figuur 2: Huizenprijzen in China stijgen dit jaar steeds minder snel
Figuur 2: Huizenprijzen in China stijgen dit jaar steeds minder snelBron: Reuters EcoWin

…andere landen modderen door…

Voor een aantal landen een sterke tweede helft van 2014 onwaarschijnlijk. Van een stevige groeiversnelling in de tweede helft van het jaar lijkt in de eurozone geen sprake. De industriële productiecijfers over de maand mei vielen bijvoorbeeld tegen. In de vier grootste eurozone-landen (Duitsland, Frankrijk, Spanje en Italië) daalde de index zelfs. De maakindustrie lijkt daarmee te gevolgen te voelen van de sterke euro. Ook steeg de economische sentimentsindicator (ESI) van de Europese Commissie voor de meeste landen niet verder (figuur 3). Het niveau van de indicator blijft echter wijzen op een hoger groeicijfer voor het tweede kwartaal. Wij verwachten (zie EKB juni: eurozone) dat de binnenlandse vraag langzaam aan kracht zal toenemen. Het bezuinigingstempo neemt af en obligatierentes dalen door een toename van vertrouwen op de financiële markten. De economische groei in de eurozone lijkt zich langzaam maar zeker te herstellen, maar snel gaat het niet.

Ook in Brazilië is een sterke groeiversnelling in de tweede helft van het jaar niet waarschijnlijk, onder andere omdat de beleidsrente hoog zal blijven. Tussen april 2013 en april 2014 werd de beleidsrente met in totaal 375 basispunten verhoogd naar 11% (figuur 4). Als gevolg daarvan nam de kredietgroei vanaf het derde kwartaal steeds verder af. In mei dit jaar lag de kredietgroei met 12,7% jaar-op-jaar zelfs op het laagste niveau in zeven jaar. Dit heeft een negatief effect op zowel de investerings- als de consumptiegroei. Ook de industriële productie daalde de afgelopen maanden. Omdat de inflatie aan de hoge kant is en stijgende, blijft een hoge beleidsrente noodzakelijk. Dit zal de groei blijven remmen in de rest van dit jaar.

Figuur 3: Verbetering van vertrouwen begint af te zwakken
Figuur 3: Verbetering van vertrouwen begint af te zwakkenBron: Reuters EcoWin
Figuur 4: Hoge beleidsrente remt de Braziliaanse economie af
Figuur 4: Hoge beleidsrente remt de Braziliaanse economie afBron: Reuters EcoWin

…en in sommige landen zal de groei verzwakken

In Japan bijvoorbeeld. Daarzal de groei in de tweede helft van dit jaar zelfs lager uitvallen dan in de eerste helft van 2014. In het eerste kwartaal groeide de Japanse economie met een indrukwekkende 1,6% k-o-k. Dit werd voornamelijk gedreven door de groei van private consumptie en investeringen als anticipatie-effect op de BTW-verhoging van 5% naar 8% in april. In mei daalden daarop de bestedingen van huishoudens met 10% j-o-j. Wanneer de belasting in oktober nog verder wordt verhoogd naar 10%, zal dit de consumptie verder afremmen, waardoor de derde economie ter wereld in de tweede helft van het jaar negatief zal bijdragen aan de groei.

Figuur 5: Japanse BBP-groei in 14K1 veroorzaakt door vooruit gehaalde private bestedingen
Figuur 5: Japanse BBP-groei in 14K1 veroorzaakt door vooruit gehaalde private bestedingenBron: CEIC

Conclusie

De hoop op een economisch sterkere tweede helft van jaar lijkt gegrond. In de twee grootste economieën van de wereld, de VS en China -samen goed voor ruim 36% van het wereldwijde BBP- zal de groei immers aantrekken na het zwakke eerste kwartaal. Dit betekent echter voor heel 2014 lagere mondiale groei dan eerder gedacht. Voor 2015 verwachten we eenzelfde beeld: een traag herstel van de wereldeconomie. En natuurlijk hopen we volgend jaar weer op een betere tweede helft.

Delen:
Auteur(s)

naar boven