RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

Nederland: Sterk einde van 2013

Conjunctuurbeeld

Delen:

De economische groei is in het laatste kwartaal van 2013 waarschijnlijk versneld. Maar we verwachten nog steeds slechts gematigde groei in 2014. De neerwaartse trend in de inflatie zet door.

Goed laatste kwartaal van 2013

De Nederlandse economie kende vorig jaar naar het zich laat aanzien een relatief goed laatste kwartaal. In december nam het vertrouwen van producenten in de maakindustrie zowel in de conjunctuurenquête van het CBS als in de inkoopmanagersindex PMI licht toe. Beide indices wijzen op een aanzienlijke versnelling van de productiegroei van de maakindustrie in het vierde kwartaal. Deze sector profiteert van hogere economische groei in belangrijke exportmarkten. Dit zal echter voorlopig nog niet voor werkgelegenheidsgroei zorgen. Hoewel het merendeel van de ondernemers de orders toe ziet nemen, zijn in de afgelopen maanden de verwachtingen ten aanzien van de werkgelegenheid juist afgenomen (figuur 1).

Omdat per 1 januari 2014 de CO2 grenzen voor de bijtelling voor leaseauto’s aangescherpt zijn, werden in het laatste kwartaal van 2013 buitengewoon veel nieuwe auto’s verkocht (figuur 2). Omdat dit het gevolg is van naar voren gehaalde aankopen zal het voor seizoenseffecten gecorrigeerde aantal autoverkopen in het eerste kwartaal waarschijnlijk weer fors dalen. Dit zal een opwaarts effect hebben op de economische groei in 13K4 en de groei in het eerste kwartaal juist lager doen uitkomen.

Voor de rest van 2014 verwachten we een zeer beperkte economische groei. De hogere exportgroei zet door, maar een verdere daling van de particuliere consumptie zal het groeitempo beperken.

Figuur 1: Producentenvertrouwen neemt toe
Figuur 1: Producentenvertrouwen neemt toeBron: CBS
Figuur 2: Eindejaarsrally autoverkopen
Figuur 2: Eindejaarsrally autoverkopenBron: Reuters EcoWin, Bovag, Rabobank

Consumentenvertrouwen neemt toe

De consument eindigde het jaar in 2013 in een aanmerkelijk minder slechte stemming dan in de afgelopen twee jaar het geval was (figuur 3). Voor dit verminderde pessimisme zijn een aantal goede redenen te bedenken. De koopkracht van huishoudens zal dit jaar na vier jaar daling weer toenemen, onder andere doordat de dekkingsgraad van veel pensioenfondsen voldoende is verbeterd om een verdere korting van de uitkeringen te voorkomen. Bovendien wordt het belastingtarief in de eerste schijf tijdelijk verlaagd en profiteren huishoudens met lagere inkomens van hogere heffingskortingen. Het aantal verkopen van bestaande woningen is in de tweede helft van vorig jaar gestabiliseerd. De werkloosheid is sinds juli vorig jaar gelijk gebleven en in november zelfs iets gedaald (figuur 4). Wij verwachten dat de economische groei voorlopig echter niet sterk genoeg zal zijn om een verdere daling van de werkgelegenheid te voorkomen. Daardoor zal de stijging van de koopkracht niet volledig doorwerken in een stijging van het reëel beschikbaar inkomen van huishoudens. Wij gaan er bovendien vanuit dat de eerdere daling van de woningprijzen en het beschikbare inkomen in 2014 nog voor een daling van het particuliere consumptievolume zal zorgen.

Figuur 3: Consumentenvertrouwen neemt toe
Figuur 3: Consumentenvertrouwen neemt toeBron: CBS
Figuur 4: Werkloosheid iets omlaag
Figuur 4: Werkloosheid iets omlaagBron: CBS

Inflatie daalt verder

De inflatie daalde in november 2013 verder, naar 1,5% (figuur 5). In juli was dit nog twee keer zo hoog. De daling is voor ongeveer de helft toe te schrijven aan het wegvallen van het prijsverhogende effect van de BTW-verhoging in oktober 2012. Die heeft destijds het prijsniveau eenmalig omhoog gebracht. Nu dit effect uit de jaar-op-jaar vergelijking van het prijspeil is weggevallen, is de inflatie fors gedaald. Daarnaast was sprake van een prijsdaling van autobrandstoffen als gevolg van een lagere olieprijs en een relatief sterke euro ten opzichte van de dollar in vergelijking met een jaar eerder. Recente ontwikkeling in de olieprijs en de euro/dollar wisselkoers wijzen erop dat dit neerwaartse effect aan het begin van dit jaar zal doorzetten. De accijnsverhoging van 1 januari zal dit effect wel kleiner maken. Maar daar staat tegenover dat in januari van dit jaar de inflatie verder zal dalen doordat de energie- en assurantiebelasting het prijspeil vorig jaar eenmalig verhoogden. Daardoor zal de inflatie dit jaar voor het eerst in ruim drie jaar weer lager uitkomen dan de stijging van de contractlonen, die door de hoge werkloosheid al geruime tijd zeer laag is (figuur 5).

Figuur 5: Inflatie hard gedaald
Figuur 5: Inflatie hard gedaaldBron: CBS
Tabel 1: Kerngegevens Nederland
Tabel 1: Kerngegevens NederlandBron: CBS, Rabobank
Delen:
Auteur(s)

naar boven