RaboResearch - Economisch Onderzoek

Klimaatverwarring

Column

Delen:

Onlangs werd bekend dat de alternatieve Elfstedentocht in Oostenrijk dit jaar niet doorgaat. Zware sneeuwval heeft het parcours ontoegankelijk gemaakt voor schaatsers en een Elfstedentocht op ski’s staat waarschijnlijk te ver af van het oorspronkelijke, Friese karakter van de tocht.

Nu kun je je toch al afvragen in hoeverre de omstandigheden die een Elfstedentocht mogelijk maken –langdurige, strenge vorst zonder neerslag– typerend zijn voor het klimaat in ons land, dat zich kenmerkt door zachte winters. Elfstedentochten zijn dan ook meer uitzondering dan regel. Sinds 1909 is de tocht vijftien maal verreden. Dat is gemiddeld maar een keer in de zeven jaar. Bovendien is de spreiding groot. De intervallen tussen de tochten variëren van één tot 22 jaar.

Om zeker te zijn van een jaarlijkse Elfstedentocht in Friesland is niets minder nodig dan een klimaatverandering die ertoe leidt dat we hier te maken krijgen met Siberische omstandigheden. Als de mondiale opwarming doorzet, lijkt deze klimaatverandering er trouwens te komen.

Ook op de woningmarkt bestaat verwarring van omstandigheden die van invloed zijn op de lange termijn en omstandigheden die spelen op de korte termijn. In de maanden die achter ons liggen, is een einde gekomen aan de daling van het aantal woningverkopen en lijkt de gemiddelde verkoopprijs te zijn gestabiliseerd. Er wordt gesproken van een ‘voorzichtig herstel van de Nederlandse woningmarkt’.

Hoe gewenst ook, dit optimisme gaat eraan voorbij dat de vraaguitval op de woningmarkt sinds 2008 niet alleen een ‘conjunctureel’ karakter heeft. Er is ook een structurele verandering gaande. Ten eerste groeit de behoefte aan woningen veel minder snel dan in de decennia die achter ons liggen. Dat was ook voor de crisis al het geval. Al voor 2008 was sprake van een daling van het aantal verkopen en een afnemende prijstoename. Verder zijn in de afgelopen vijf jaar de mogelijkheden voor woningfinanciering drastisch ingeperkt en wordt de Nederlandse arbeidsmarkt steeds meer gekenmerkt door flexibele en tijdelijke (arbeids)contracten. ‘Herstel’ houdt daardoor iets ander in dan terugkeer naar groeitempi van voor 2009.

Bovendien vertoont Nederland –hoe klein ook– een woningmarkt met verschillende klimaten, of beter gezegd: verschillende woningmarkten. Deze variatie stoelt op verschillen tussen het hart van het land, met een grote en (sterk) groeiende bevolkingsomvang, en de randen van het land, waar sprake is van demografische stagnatie of zelfs krimp.

Daarbij gaat het om meer dan een tijdelijk verschil in weersomstandigheden. In de afgelopen twee eeuwen is de Randstad bij voortduring de grootste en meestal ook groeiende bevolkingsconcentratie geweest. Ondanks de sterke groei die zij soms lieten zien, zijn andere regio’s er niet in geslaagd die omvang ook maar te benaderen. Hoewel het weer op de woningmarkt in het gehele land soms hetzelfde is, is er in ons land dus wel degelijk sprake van klimaatverschillen op de woningmarkt. Een Elfstedentocht op de woningmarkt lijkt daarom meer thuis te horen in de Noordvleugel van de Randstad dan in Friesland. Zou dat de reden zijn dat onze nieuwe ‘nationale schaatstempel’ niet in Heerenveen, maar in Almere komt te staan?

Delen:
Auteur(s)

naar boven