RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

Ingrediënten verder herstel Nederlandse economie aanwezig

Conjunctuurbeeld

Delen:
  • Hoger dan verwachte exportgroei derde kwartaal
  • Positief producentenvertrouwen duidt op groei maakindustrie
  • Terugvallende consumptiegroei derde kwartaal
  • Hogere consumptiegroei verwacht door verder herstel op woningmarkt en arbeidsmarkt

De groei van het Nederlandse reële Bruto Binnenlands Product kwam in het derde kwartaal uit op 0,2% k-o-k, een stuk lager dan de 0,6% groei van het tweede kwartaal. De bedrijfsinvesteringen namen in het derde kwartaal toe, evenals de export. De consumptie van huishoudens groeide slechts licht.

Na de terugval van de groei in het derde kwartaal zijn veel ingrediënten aanwezig voor een hogere groei van het reële BBP in de komende kwartalen. Zo is het sentiment over de Nederlandse economie in de afgelopen maanden verder verbeterd (figuur 1). Door het toegenomen consumentenvertrouwen en inkomensgroei zal de particuliere consumptie meer aan de economische groei gaan bijdragen. Ook de vooruitzichten voor de export zijn gunstig, maar blijven met onzekerheden omgeven door het conflict in Oekraïne/Rusland en de spanningen in het Midden-Oosten. Voor dit jaar rekenen wij op een BBP-groei van ¾%. In 2015 trekt de economische groei verder aan onder aanvoering van een hogere exportgroei en een toename van de private consumptie (tabel 1).

Tabel 1: Kerngegevens Nederland
Tabel 1: Kerngegevens NederlandBron: CBS, Rabobank
Figuur 1: Sentiment sterk verbeterd
Figuur 1: Sentiment sterk verbeterdBron: Macrobond

Hogere exportgroei verwacht

Het seizoensgecorrigeerde exportvolume nam in het derde kwartaal met 1,2% toe ten opzichte van het kwartaal ervoor. Deze groei was hoger dan verwacht, omdat cijfers over het seizoensgecorrigeerde exportvolume van goederen in juli en augustus nog vrij zwak waren door de onrust in Oekraïne/Rusland en het fragiele herstel van de eurozone. In september nam het exportvolume van goederen echter met maar liefst 2,7% m-o-m toe, waardoor een sterke terugval van het exportvolume in het derde kwartaal uitbleef. Hoewel er neerwaartse risico’s blijven door spanningen tussen het Westen en Rusland en de situatie in het Midden-Oosten, verwachten we dat de exportgroei in de komende kwartalendoor zal zetten. Hierbij krijgt de uitvoer steun in de rug van een waardedaling van de euro ten opzichte van de dollar (figuur 2).

Het seizoensgecorrigeerde productievolume in de maakindustrie nam in september met 1,1% af na in augustus met 0,8% te zijn gedaald. Ook het momentum (3m/3m verandering) was over de afgelopen maanden zwak. Wij verwachten dat het productievolume in de komende maanden gaat herstellen. Het producentenvertrouwen staat met 2,4 punten op het hoogste niveau sinds mei 2011 (figuur 3). Daarbij was er in de afgelopen twee maanden een duidelijke verbetering zichtbaar in de deelindicator die de stemming over de verwachte productie meet. Bovendien wijzen sentimentsindicatoren in voor Nederland belangrijke handelspartners als de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk op verdere groei in de komende maanden.

Figuur 2: Euro verliest waarde tegen Amerikaanse dollar en Britse pond
Figuur 2: Euro verliest waarde tegen Amerikaanse dollar en Britse pondBron: CBS, Rabobank
Figuur 3: Producentenvertrouwen komt hoger uit
Figuur 3: Producentenvertrouwen komt hoger uitBron: CBS

Consumptieherstel verloopt grillig

Het consumentenvertrouwen heeft een aantal volatiele maanden achter de rug. De vertrouwensindex verslechterde in de maanden augustus en september als gevolg van de toenemende internationale spanningen. Na een tijdelijk herstel in oktober zakte het consumentenvertrouwen in november opnieuw weg. De verslechtering in november kan worden verklaard door de daling van de beurskoersen rond halverwege oktober. De volatiliteit is vooral ingegeven door de deelindicator die de stemming van consumenten ten aanzien van het economische klimaat meet. De koopbereidheid bleef daarentegen over de afgelopen maanden nagenoeg stabiel.

De huishoudconsumptie nam in het derde kwartaal met 0,1% k-o-k toe na in het tweede kwartaal met 0,4% te zijn gegroeid. Deze lagere groei kan deels worden verklaard doordat de consumptiegroei in het tweede kwartaal opwaarts werd vertekend door normalisatie van de gasconsumptie. Tegelijkertijd moeten we concluderen dat ook het onderliggende consumptieherstel moeizaam verloopt. De duurzame consumptie daalde flink in september (figuur 4). Dit kwam volgens het CBS vooral doordat consumenten minder uitgaven aan kleding en schoenen. Aan woninginrichting en elektronica gaven consumenten wel meer uit. Dit is in lijn met het herstel op de woningmarkt (figuur 5). Het vertrouwen van consumenten in de woningmarkt is momenteel historisch hoog. Wij verwachten een lichte verdere toename van het aantal verkopen in de komende kwartalen. Ook andere factoren wijzen op een aantrekkende binnenlandse dynamiek: de werkloosheid daalt en de overheid hoeft volgend jaar niet extra te bezuinigen. Onze verwachting is dat onder invloed van deze positieve factoren de groei van de huishoudconsumptie in de komende kwartalen voorzichtig gaat aantrekken.

Figuur 4: Duurzame consumptie verslechtert
Figuur 4: Duurzame consumptie verslechtertBron: CBS
Figuur 5: Aantal woningverkopen trekt aan
Figuur 5: Aantal woningverkopen trekt aanBron: CBS, VEH
Delen:
Auteur(s)

naar boven