RaboResearch - Economisch Onderzoek

Nederland: huishoudconsumptie en consumentenvertrouwen herstellen licht

Economisch commentaar

Delen:
  • Matige toename huishoudconsumptie in oktober
  • Werkloosheid in november blijft gelijk
  • Vertrouwen onder consumenten herstelt licht in december
  • Gematigd herstel van de private consumptie verwacht

Recente cijfers over het consumentenvertrouwen en de consumptie van huishoudens ondersteunen onze verwachting van een gematigd herstel van de binnenlandse dynamiek. In oktober steeg de huishoudconsumptie licht ten opzichte van september. Het consumentenvertrouwen verliep in de afgelopen maanden grillig. In december steeg de vertrouwensindex naar -7 nadat deze in november flink was verslechterd ten opzichte van oktober. Het consumptieherstel verloopt moeizaam, maar wij verwachten dat de positieve ontwikkelingen op de woningmarkt, het verdere herstel van de werkgelegenheid en een toename van de koopkracht van huishoudens ervoor zullen zorgen dat de huishoudconsumptie in de komende kwartalen verder toe zal nemen.

Volatiel verloop huishoudconsumptie

Het seizoensgecorrigeerde volume van de huishoudconsumptie nam in oktober met 0,2% toe ten opzichte van een maand eerder. In september was deze nog met 1,4% afgenomen. Het momentum (3m/3m-verandering) daalde licht naar 0,2% (figuur 1). Ten opzichte van een jaar eerder liet vooral de categorie duurzame consumptie een positieve groeibijdrage zien in oktober. Deze noteerde een jaar-op-jaarstijging van 2,6%. In september daalde de duurzame consumptie nog met 3,9% jaar-op-jaar. In het derde kwartaal steeg de huishoudconsumptie met 0,1% kwartaal-op-kwartaal na in het tweede kwartaal nog met 0,4% te zijn gegroeid. Dit patroon kan deels worden verklaard doordat de consumptiegroei in het tweede kwartaal opwaarts is vertekend door de normalisatie van de gasconsumptie. Onderliggend groeide de consumptie in de afgelopen kwartalen zeer voorzichtig. Voor het komende jaar gaan wij uit van een gematigd verder herstel van de huishoudconsumptie.

Figuur 1: Lichte afname momentum huishoudconsumptie
Figuur 1: Lichte afname momentum huishoudconsumptieBron: CBS, Rabobank
Figuur 2: Matig herstel consumentenvertrouwen
Figuur 2: Matig herstel consumentenvertrouwenBron: CBS

Consument iets optimistischer in december

De index die het vertrouwen onder consumenten meet, steeg naar -7 in december (figuur 2). Eerder was het vertrouwen onder consumenten nog weggezakt van -3 in oktober naar -8 in november. De verslechtering van november kon worden verklaard door de daling van de beurskoersen halverwege oktober. Het grillige verloop is vooral ingegeven door de deelindicator die de stemming van consumenten ten aanzien van het economische klimaat meet. Hierbij hebben ook ontwikkelingen in de wereldeconomie effect, die bovendien voor onrust op de financiële markten kunnen zorgen. Een voorbeeld hiervan is de situatie in Oekraïne. In december bleven de deelindicatoren van het consumentenvertrouwen grotendeels gelijk.

De vertrouwensindex wordt op basis van de eerste tien werkdagen van december bepaald. Hierdoor zijn bijvoorbeeld de recente ontwikkeling van de valutacrisis in Rusland en de recente forse daling van de aandelenbeurzen nog niet meegenomen. Dit kan zorgen voor blijvende grilligheid van de subindicator over het algemene economische klimaat. De stemming over het algemene economische klimaat nam in december licht toe van -4 naar -3. De koopbereidheid bleef stabiel, net als in de afgelopen maanden. Onderliggend gaven consumenten wel aan dat zij optimistischer zijn over het doen van grote aankopen. Deze deelindicator steeg van -6 in november naar -3 in december en bereikte daarmee het hoogste punt in vijf jaar tijd. Dit sluit aan bij de toename van het vertrouwen van consumenten in de koopwoningmarkt. In november is de Eigen Huis Marktindicator van de Vereniging Eigen Huis gestegen naar 105, het hoogste punt sinds de start van deze indicator in 2004.

Werkloosheid daalt niet in november

In november bleef de werkloosheid met 6,5% stabiel ten opzichte van oktober (Eurostat/ILO definitie). Waar de daling van de werkloosheid in de eerste maanden van dit jaar vooral kwam door een afname van het arbeidsaanbod, zorgde vooral de aantrekkende werkgelegenheid voor de daling van het voorjaar tot september (figuur 3). In de afgelopen drie maanden bleef de werkloosheid stabiel omdat de stijging van de werkgelegenheid gepaard ging met een toename van de beroepsbevolking. Door de gunstigere economische omstandigheden gaan meer mensen op zoek naar een baan. Onder invloed van positieve arbeidsmarktindicatoren zoals een toename van het aantal vacatures en een verder herstel van de economie gaan wij wel uit van een gematigde daling van de werkloosheid in de komende kwartalen. 

Figuur 3: Werkloosheid stabiliseert
Figuur 3: Werkloosheid stabiliseertBron: CBS, Rabobank
Delen:
Auteur(s)
Björn Giesbergen
RaboResearch Global Economics & Markets Rabobank KEO
06 3047 8523

naar boven