RaboResearch - Economisch Onderzoek

Eurozone: economie stagneert

Economisch commentaar

Delen:

Het licht teleurstellende eurozone BBP-cijfer in het tweede kwartaal van dit jaar (0% k-o-k) bevat grote onderlinge verschillen tussen de lidstaten. Vooruitkijkend is het positief dat de economieën van belangrijkste handelspartners van de eurozone lijken aan te trekken, maar tegelijkertijd vormen de geopolitieke spanningen een voornaam neerwaarts risico. 

Blik achteruit

Het BBP-volume van de eurozone is in het tweede kwartaal van 2014 gelijk gebleven, na 0,2% k-o-k groei in het eerste kwartaal van 2014 (figuur 1). De stagnatie van de eurozone economie is teleurstellend, gezien de consensus-voorspelling van 0,1% k-o-k. De verschillen tussen de lidstaten zijn aanzienlijk en lijken in grote mate gedreven door tijdelijke factoren. Opvallend positief is de sterke economische groei van Spanje en Portugal, beide +0,6% k-o-k.

De industriële productie in de eurozone is in 14K2 gemiddeld met 0,2% k-o-k afgenomen, wat voor een groot deel werd veroorzaakt door afnemende bouwactiviteiten. Door het milde winterweer aan het begin van dit jaar zijn veel bouwactiviteiten naar voren gehaald zodat er een sterk positief effect was op de groei in het eerste kwartaal, maar een negatief effect in het tweede kwartaal. Dit speelde met name in Duitsland.

Figuur 1: BBP-ontwikkeling eurozone 14K2
Figuur 1: BBP-ontwikkeling eurozone 14K2Bron: Reuters EcoWin

Hoewel de bestedingscomponenten van diverse lidstaten nog niet zijn gepubliceerd, lijkt de bijdrage van de netto internationale handel wisselend te zijn geweest. In Nederland (zie ook het Blog over Nederland) en Portugal was er een positief effect van de netto buitenlandse handel, maar in Duitsland en Frankrijk een negatief effect. Als we het eurozone exportcijfer van mei, afkomstig van de Wereldhandelsmonitor, doortrekken naar juni – dat nog niet gepubliceerd is – komt de exportgroei in het tweede kwartaal uit op 0,9% k-o-k. Dit lijkt vooral gedreven door het sterke tweede kwartaal van de VS. Als de import in juni – die wederom nog niet gepubliceerd is – gelijk is gebleven aan mei, is de import van de VS in het tweede kwartaal van dit jaar gegroeid met 3% k-o-k.

Blik vooruit

Vooruitkijkend voorzien wij dat het lichte herstel van de eurozone economie in de tweede helft van dit jaar doorzet. De binnenlandse vraag zal naar verwachting in toenemende mate een positieve bijdrage leveren aan het eurozone herstel. Dit is ten eerste te verklaren door de aantrekkende groei in vooral de perifere lidstaten. Dit wordt ondersteund door de sentimentsverbetering, zowel in de reële economie als op de financiële markten. Zo is de Economisch Sentiment Indicator van de EC in de periferie de afgelopen zes maanden verder gestegen. Het sentiment onder inkoopmanagers (PMI) ondersteunt dit beeld, omdat de diensten PMI in de periferie blijven stijgen, wat duidt op een aantrekkende binnenlandse vraag. Het is belangrijk te vermelden dat het effect van de Russische handelssancties nog niet zichtbaar zijn in de huidige sentimentcijfers, omdat de enquêtes zijn ingevuld voor de afkondiging van de laatste sancties. Ten tweede wordt de binnenlandse vraag ondersteund door een afname van het bezuinigingstempo in 2014 ten opzichte van voorgaande jaren. Ten derde zal de nog altijd lage inflatie (gemiddelde voor de eurozone was 0,4% in juli) de consumentenbestedingen een duwtje in de rug geven, met name in de perifere lidstaten.

Naast deze binnenlandse factoren, vormen vooral de geopolitieke spanningen een risico voor het prille herstel in de eurozone (zie ook dit recente Economisch commentaar). Begin augustus heeft Rusland een importverbod ingevoerd op een breed palet aan landbouwproducten voor alle landen die sancties tegen Rusland hebben afgekondigd. Omdat Rusland een relatief beperkte exportbestemming is voor de meeste grote Europese economieën kan de totale directe impact van de huidige sancties op de eurozone beperkt blijven. Maar er zijn ook indirecte effecten van de sancties. Doordat agrarische producten die naar Rusland zouden worden uitgevoerd, nu op de Europese markt worden aangeboden, wordt met name de agrarische sector geconfronteerd met forse prijsdalingen. Daarnaast is een verslechtering van het eurozone consumenten- en producentenvertrouwen een realistische scenario. Zeker als de situatie in Oost-Oekraïne verder escaleert en Rusland bijvoorbeeld militair ingrijpt, kan de Europese binnenlandse vraag stevig geraakt worden via het vertrouwenskanaal.

Figuur 2: Sentiment in de periferie blijft stijgen
Figuur 2: Sentiment in de periferie blijft stijgenBron: Reuters EcoWin


Tegenover bovenstaande negatieve impact op het eurozone herstel, staat een positieve impact van de aantrekkende groei in de belangrijkste handelspartners van de eurozone. De VS lijkt haar winterdip definitief achter zich te hebben gelaten, zoals de sterke BBP-cijfers in 14K2 (+1,0% k-o-k in 14K2) laten zien. Ook de groei in China (2% k-o-k in 14K2) en in het Verenigd Koninkrijk (+0,8% k-o-k in 14K2) herstelt.



Delen:
Auteur(s)

naar boven