RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

Nederland: groeicijfers opnieuw hoger

Conjunctuurbeeld

Delen:

Volgens de tweede groeiraming van het CBS groeide de economie in het laatste kwartaal van 2013 met 0,9% k-o-k, vergeleken met 0,7% uit de eerste raming. De kwartaalcijfers van de overige kwartalen bleven ongewijzigd. Doordat de hoge groei in het vierde kwartaal van 2013 deels door tijdelijke factoren kwam, zal het BBP-volume in het eerste kwartaal waarschijnlijk iets terugvallen.

Hogere autoverkopen vertekenen BBP-cijfers

De opwaartse bijstelling in de BBP-groei in het laatste kwartaal komt vooral doordat de bedrijfsinvesteringen nog harder zijn toegenomen dan eerder berekend, met 12,9% k-o-k in plaats van 8,2%. Dit komt door het hoge aantal autoverkopen in het laatste kwartaal van 2013 doordat bedrijven anticipeerden op de aanscherping van de CO2-grenzen die de percentages van de bijtelling voor het belastbare inkomen van het privégebruik van leaseauto’s bepalen. De particuliere consumptie nam door de hogere autoverkopen met 0,2% toe, door aanscherping van de CO2-grenzen die de hoogte van de aanschafbelasting BPM bepalen.

De BBP-groei zal in het eerste kwartaal sterk terugvallen als gevolg van lagere autoverkopen. Onze verwachting is dat het BBP-volume met 0,2% k-o-k zal afnemen. Deze verwachting wordt ondersteund door maandcijfers van het CBS over de huishoudconsumptie en bedrijfsinvesteringen. Het volume van bedrijfsinvesteringen in materiële vaste activa kromp in januari met 12,7% m-o-m. Hiermee werd de stijging van december weer ongedaan gemaakt. Het momentum (3m/3m verandering) daalde van 8,1% naar 4,7% (figuur 1). De consumptie van huishoudens kromp in januari eveneens fors, met 2,8% m-o-m gecorrigeerd voor seizoenseffecten en het aantal koopdagen. Dat de consumptie zo sterk terugvalt heeft naast de lage autoverkopen ook te maken met het relatief milde winterweer. Dit laatste heeft echter een beperkt effect op het k-o-k cijfer, omdat het laatste kwartaal van 2013 eveneens relatief warm was. Het momentum (3m/3m verandering) viel in januari slechts licht terug van 0,8% in december naar 0,6% (figuur 2).

Figuur 1: Bedrijfsinvesteringen dalen
Figuur 1: Bedrijfsinvesteringen dalenBron: CBS
Figuur 2: Consumptie valt terug
Figuur 2: Consumptie valt terugBron: CBS

Overheidstekort daalde in 2013

Het begrotingstekort van de overheid kwam in 2013 uit op 2,5%-BBP (figuur 3). De inkomsten van de overheid namen met 7,1 miljard euro toe ten opzichte van 2012. De hogere inkomsten kwamen voor 5,6 miljard door  hogere belastingen en sociale premies, die grotendeels het gevolg zijn van regeringsbeleid. De belasting- en premiedruk bereikte in 2013 met 39,3%-BBP de hoogste stand sinds 1999 (figuur 4). Daarnaast ontving de overheid 1,4 miljard meer als gevolg van hogere dividenduitkeringen van DNB en ABN AMRO. De gasbaten namen met 0,5 miljard toe.

De overheidsuitgaven daalden vorig jaar met 2 miljard. Dit komt vooral door eenmalige opbrengsten uit de 4G telecomveiling van 3,8 miljard die bij internationale afspraak als negatieve uitgaven worden gezien. De overheid gaf vorig jaar 3,4 miljard meer uit aan uitkeringen. De overheidsschuld kwam vorig jaar uit op 73,4%-BBP. In de komende jaren stabiliseert de schuldquote naar verwachting. Als gevolg van de revisie van de Nationale Rekeningen in juni zal de schuldquote overigens met enkele procentpunten dalen. Het tekort verandert hierdoor nauwelijks. Onze inschatting is dat het tekort in 2015 ruim onder de 3%-BBP zal uitkomen, waardoor er dit jaar in tegenstelling tot de afgelopen jaren geen aanvullende bezuinigingen nodig zijn. Hierdoor wordt voorkomen dat onzekerheid over beleid het vertrouwen van huishoudens en bedrijven ondermijnt.

Figuur 3: Overheidstekort neemt verder af
Figuur 3: Overheidstekort neemt verder afBron: CBS
Figuur 4: Toegenomen lastendruk
Figuur 4: Toegenomen lastendrukBron: CBS

Beschikbaar huishoudinkomen in 2013 opnieuw omlaag

Het bruto reëel beschikbaar inkomen van huishoudens nam in 2013 met 1,4% af ten opzichte van het jaar ervoor (figuur 5). De afname was het gevolg van het achterblijven van de lonen bij de inflatie, de daling van de werkgelegenheid en een toename van de belastingen en sociale premies. Een toename van de macro-economische bruto individuele besparingen zorgde ervoor dat het particuliere consumptievolume met 2,1% nog sterker daalde dan het inkomen. Dat de besparingen toenemen ligt voor de hand omdat een deel van huishoudens met een eigen woning een netto hypotheekschuld heeft die hoger is dan de waarde van het onderpand. Onze verwachting is dat een toename van de besparingen en schuldverlaging ook dit jaar nog zorgt voor een afname van de particuliere consumptie (tabel 1).

Figuur 5: Reëel beschikbare inkomen daalt
Figuur 5: Reëel beschikbare inkomen daaltBron: CBS
Tabel 1: Kerngegevens Nederland
Tabel 1: Kerngegevens NederlandBron: CBS, Rabobank
Delen:
Auteur(s)

naar boven